To nie są zwykłe psy. To najwyższej jakości broń – mówią operatorzy z Jednostki Wojskowej Komandosów. Psy bojowe mogą brać udział w niemal każdej operacji specjalnej, są gotowe do skoków spadochronowych, desantują się ze śmigłowców i świetnie radzą sobie w wodzie. Psy potwierdziły już swoje umiejętności na misji w Afganistanie, pomagając wykryć składy materiałów wybuchowych.

Sprawiają wrażenie bardzo przyjacielskich. Podczas treningów biegają swobodnie na terenie jednostki. Lubią się bawić i chętnie wykonują wszelkie polecenia. – Co lubią najbardziej? – pytam Lopeza, przewodnika jednego z psów. – Gryźć! – odpowiada bez namysłu. – Lepiej nie wykonuj nerwowych ruchów, a ręce trzymaj w kieszeni – dodaje. Lopez pracuje z psem od dwóch lat, a od niemal dwudziestu jest operatorem w zespole bojowym, ma za sobą sześć misji. Ostatnią spędził w Afganistanie razem z psem.

W Jednostce Wojskowej Komandosów służy kilka psów (nie możemy podać dokładnej liczby). Wszystkie to owczarki belgijskie Malinois. Są bardzo szybkie i zwinne. Ale przede wszystkim są niesamowicie posłuszne, co sprawia, że nawet największą agresję przewodnik może stłumić dosłownie w ciągu sekundy.

Po co komandosom specjalne psy? – Odpowiedź na to pytanie wynika z naszych doświadczeń bojowych. Wiele operacji, które prowadziliśmy w Afganistanie, dotyczyło likwidacji składów materiałów wybuchowych lub zatrzymywania ludzi powiązanych z produkcją czy podkładaniem ładunków. Przekonaliśmy się, że psy bardzo by pomogły w takich akcjach, ich udział zwiększyłby bezpieczeństwo operatorów podczas wykonywania zadań – mówi Arek, dowódca jednego z zespołów bojowych JWK.

Serce do walki

W roli psów bojowych najlepiej sprawdzają się owczarki holenderskie lub właśnie belgijskie. – Mają silne charaktery, dobrze się z nimi pracuje, łatwo je szkoli. Ale takiemu psu nie można na zbyt wiele pozwolić. Chodzi o to, by nie zdominował przewodnika. Jeśli jednak szkolenie jest prowadzone właściwie, to taki belg będzie nieoceniony w służbie – opowiada Lopez.

Jakie cechy powinien mieć pies operator? Przewodnicy wyjaśniają, że najważniejszy jest charakter. Pies musi mieć odpowiednią motywację i serce do pracy. Powinien ją po prostu lubić. – Owczarki belgijskie chcą pracować, a jak tego nie robią, to czują się źle. Praca jest dla nich nagrodą, więc nie trzeba ich nagradzać smakołykami – mówi Lopez. Nie mniej ważne są kondycja i zdrowie. Pies powinien być lekki, ważyć około 30 kilogramów, bo taka waga jest optymalna, by operator w czasie zadań mógł zwierzę podnieść, przenieść, przerzucić przez ogrodzenie czy np. wciągnąć do śmigłowca.

Przed wprowadzeniem do służby owczarek musi przejść jeszcze badania laboratoryjne i testy sprawnościowe. Żołnierze sprawdzają przede wszystkim, czy pies został przez hodowcę właściwie nauczony posłuszeństwa. Potem czeka go egzamin z… gryzienia i szukania ukrytego przedmiotu. Nie może także bać się wysokości, śliskich powierzchni, wystrzałów i wybuchów oraz huku śmigłowca. – Hodowca sprzedaje nam psy już w pewnym stopniu ułożone. Naszym zadaniem jest nauczyć je wojska. Ćwiczymy więc desantowanie na grubej i cienkiej linie, latamy śmigłowcem, samolotem. Pies pracuje z operatorami, wyjeżdża z nimi na poligony. Uczy się także rozpoznawać zapachy materiałów wybuchowych – opowiada jeden z przewodników.

Do każdego psa przypisany jest jeden przewodnik. Zawsze jest to doświadczony operator, który zajmuje się m.in. prowadzeniem dwóch lub trzech treningów dziennie, karmieniem zwierzęcia i wyprowadzaniem go na spacery. Taki grafik obowiązuje przewodników także w weekendy i dni świąteczne.

Komandos na czterech łapach

– O wprowadzeniu do służby psów bojowych myśleliśmy od dawna. Pierwsze przymiarki do tego projektu były już cztery lata temu. Ostatecznie jednak doskonałe psy udało nam się kupić w 2017 roku – mówi Arek. Zapowiada też, że te zwierzęta sprawdzą się w większości operacji specjalnych prowadzonych przez Jednostkę Wojskową Komandosów.

Tworząc sekcję K9 w zespole bojowym (bo tak nazywa się pododdział, w którym służą czworonogi) w Lublińcu wzorowano się m.in. na doświadczeniach sojuszników, podpowiedziach kolegów z zagranicznych jednostek specjalnych, które mają w swoich szeregach psy. Poza tym komandosi korzystali także z wiedzy żołnierzy GROM-u, którzy psy bojowe do służby wprowadzili kilka lat wcześniej. – Wyciągnęliśmy wnioski i stworzyliśmy własną drogę oraz nowy program szkolenia, odpowiadający specyfice działania naszej jednostki – wyjaśnia dowódca zespołu bojowego.

Żołnierze podkreślają, że dbają także o oswojenie psów z ludźmi. – One nie mogą być dla postronnych osób zagrożeniem. Dlaczego? Bo my bardzo dużo zadań wykonujemy w miastach, budynkach. Nie możemy pozwolić sobie na zwierzę, które kipi agresją. Potrzebujemy takiego, które reaguje na rzeczywiste zagrożenia i wykonuje wyłącznie zadania nakazane przez przewodnika – tłumaczy oficer. Zaznacza także, że psy z Lublińca są wyjątkowe. – Takich w Europie nie ma wiele, a na pewno nie ma ich nikt inny w Polsce – mówi. – Postawiliśmy bowiem na psy wielofunkcyjne. Oznacza to, że jeden pies ma aż trzy specjalizacje: gryzienie, szukanie materiałów wybuchowych i tropienie osób. Takie zdolności możemy doskonale wykorzystać podczas operacji specjalnych, ale także w przypadku sytuacji kryzysowych – przyznaje oficer.

Afgański debiut

Psy i ich przewodnicy sprawdzili się już podczas misji „Resolute Support” w Afganistanie, gdzie żołnierze Jednostki Wojskowej Komandosów szkolą oddziały specjalne miejscowej policji (ATF444). – Szczególna była dla nas pierwsza misja z psem. To był swego rodzaju test. Chcieliśmy sprawdzić, jak pies będzie się zachowywał podczas długiego lotu, jak odnajdzie się w innym środowisku i odmiennym klimacie – przyznaje Lopez. – Poszło świetnie – dodaje.

Na misji zwierzęta uczestniczą w zajęciach szkoleniowych z afgańskimi antyterrorystami. Razem z nimi działają w ramach operacji specjalnych, biorą udział w akcjach odnajdywania i likwidacji składów ładunków wybuchowych. – Psy okazały się niezawodne. Ich praca przełożyła się bezpośrednio na bezpieczeństwo żołnierzy na misji – zaznacza Arek.

Projekt K9 w Jednostce Wojskowej Komandosów będzie rozwijany. Jednostka planuje kupić kolejne zwierzęta i wyszkolić nowych przewodników.