Poszukują zatopionego wojskowego sprzętu, rozpoznają dna akwenów, ćwiczą samoratownictwo. Na Zalewie Sulejowskim trwa szkolenie nurków z 25 Brygady Kawalerii Powietrznej. Żołnierze trenują w wodzie, której temperatura nie przekracza sześciu stopni, a widoczność jednego metra.

– Nawet, gdy ustalimy przybliżoną lokalizację, odnalezienie i wydobycie z wody zagubionego sprzętu wymaga specjalistycznych przedsięwzięć. W tym celu można wykorzystywać echosondy, ale i tak zadania mogą wykonać tylko zespoły nurków – mówi plut. Paweł Socha, kierownik szkolenia nurkowego z 25 Brygady Kawalerii Powietrznej.

Nad Zalew Sulejowski w Łódzkiem przyjechało kilkunastu żołnierzy z 25 batalionu dowodzenia z 25 Brygady Kawalerii Powietrznej. Szkolenie przechodzą nurkowie. Głównym tematem zajęć jest rozpoznanie dna akwenu i poszukiwanie oraz wydobywanie zatopionego sprzętu.

Plutonowy Socha podkreśla, że to niełatwe zajęcie. – W czasie szkolenia schodzimy na głębokość do ośmiu metrów, ale warunki są bardzo trudne. Obecnie temperatura wody wynosi około sześciu stopni, a widoczność po zanurzeniu nie przekracza jednego metra. Do tego na środku Zalewu Sulejowskiego można trafić na silne prądy, które ściągają nurków i przemieszczają po dnie przedmioty ważące nawet sto kilogramów. W takich warunkach żołnierze ćwiczą pod wodą około godziny – opowiada plutonowy.

Zatopione przedmioty odnajduje się za pomocą różnych metod poszukiwawczych. Jedną z nich jest tak zwana metoda okrężna. W wyznaczonym rejonie na dno zostaje opuszczona lina z obciążnikiem. Do jej końca przymocowana jest jeszcze jedna lina, zwana dystansową. Nurek podczas wykonywania zadania bierze ją do ręki, oddala się na jej długość i rozpoczyna pływanie po okręgu obserwując dno akwenu. Po wykonaniu pełnego okrążenia skraca odległość liny dystansowej i przystępuje do poszukiwań po nowym okręgu. W utrzymaniu orientacji pomaga mu kompas. – Czasami widoczność jest taka słaba, że trzeba przyłożyć kompas do oczu, żeby sprawdzić swoje położenie. Do tego silne prądy, łatwo jest stracić orientację – dodaje plutonowy Socha.

Samoratownictwo to podstawa

Podczas szkolenia żołnierze z 25 Brygady ćwiczą także elementy tzw. samoratownictwa. To procedury, które mogą uratować życie, np. gdy dojdzie do zasłabnięcia pod wodą. – Zasłabnięcie nurka to jedna z wielu sytuacji awaryjnych. Pod wodą może też zabraknąć powietrza w butli lub dojść do niekontrolowanego napompowania skafandra bądź worka wypornościowego. Jest to bardzo niebezpieczne również na niewielkich głębokościach, ponieważ w wyniku gwałtownej zmiany ciśnienia i wstrzymania powietrza w płucach, mogą one zostać rozerwane – przestrzega kpr. Łukasz Pietrzak, instruktor nurkowy z 25 Brygady.

Aby zapobiec takiej sytuacji, należy natychmiast reagować. – Najważniejsze jest jak najszybsze wypięcie węża średniego ciśnienia, tak by uniemożliwić dalsze napowietrzanie skafandra – mówi kapral. Wtedy z pomocą może przyjść kolega. Zgodnie z przepisami, nurkowie nigdy nie schodzą pod wodę pojedynczo. Wykonując zadania, są połączeni liną, za pomocą której mogą także zaalarmować znajdującego się na powierzchni sygnalistę. – Kolega powinien po wypięciu węża przytrzymać nurka i zacząć powoli się wynurzać. Ze względu na ograniczoną widoczność trzeba podczas tych czynności kierować się intuicją. Dlatego samoratownictwa uczymy się już na wczesnym etapie zdobywania umiejętności, tak by w razie potrzeby działać instynktownie – mówi podoficer. I dodaje: – Podczas wykonywania zadań, miałem taką sytuację raz, na szczęście wszystko skończyło się dobrze.

Na wypadek awarii i narażenia zdrowia żołnierze 25 Brygady Kawalerii Powietrznej dysponują komorą dekompresyjną. Może ona zostać użyta zarówno w celach leczniczych, jak i treningowych. – Ćwiczenia w komorze to część obowiązkowa. Gdy zostanie stwierdzona np. choroba dekompresyjna lub zator gazowy, nurek musi zostać w niej umieszczony najpóźniej w ciągu sześćdziesięciu minut. Oprócz tego wykorzystujemy komorę przygotowując żołnierzy do przebywania w warunkach zwiększonego ciśnienia, a później podtrzymania ich kondycji – wyjaśnia kapral Pietrzak.

Desant i podkładanie ładunków

Do rutynowych zadań nurków saperów należy m.in. podkładanie ładunków. – Nurek w niezauważony sposób musi podpłynąć i założyć ładunek. Na tym jego rola się kończy, bo sama detonacja odbywa się zdalnie z powierzchni. Wszystkie czynności są zaplanowane tak, aby ryzyko błędu było jak najmniejsze – zaznacza plut. Paweł Socha.

Na co dzień nurkowie saperzy często pracują z nurkami zwiadowcami. Zajmują się m.in. rozpoznaniem obiektów hydrotechnicznych, np. zapór lub mostów. Zdobyte informacje wykorzystuje się nie tylko do ich niszczenia, ale także do modernizacji lub napraw. W warunkach bojowych nurkowie często rozpoczynają swoje zadanie od desantu tzw. metodą kropelkową. Z pokładu śmigłowca znajdującego się na niewielkiej wysokości pojedynczo wyskakują do wody.

Ile czasu nurek może spędzić pod wodą? – To zależy od jej temperatury, głębokości oraz wykonywanej przez niego pracy. Najistotniejszym czynnikiem jest jednak sam trening, który obejmuje takie niuanse jak regulacja oddechu. Z jedną butlą niewyszkolony nurek może pracować około trzydziestu minut. Doświadczony spędzi pod wodą nawet dwa razy więcej czasu – podsumowuje plutonowy Socha.

Żołnierze, którzy chcą w 25 Brygadzie służyć w pododdziale nurków, muszą ukończyć szereg kursów, także saperskich. Podstawowe szkolenie trwa od roku do kilku lat. Pierwszym kryterium dostania się do pododdziału jest jednak kondycja fizyczna i predyspozycje kandydatów.

Ćwiczenia na Zalewie Sulejowskim potrwają do 24 listopada.