moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Międzywojenne archiwalia z MSZ

Około 700 oryginalnych dokumentów z okresu II Rzeczpospolitej – to zasoby przekazane przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych do Archiwum Akt Nowych. Wśród cennych archiwaliów, które dzięki staraniom MSZ-etu zostały odrestaurowane, są traktat ryski kończący wojnę polsko-bolszewicką oraz umowy sojusznicze z Francją i Rumunią.

– Te dokumenty są istotnym elementem dziedzictwa historycznego naszego kraju i wpisują się w realizowaną przez państwo polskie politykę historyczną – mówił Arkadiusz Mularczyk, wiceminister spraw zagranicznych, podczas uroczystości przekazania przedwojennych traktatów do Archiwum Akt Nowych. Dokumenty w gmachu Ministerstwa Spraw zagranicznych w Warszawie odebrał dr Paweł Pietrzyk, naczelny dyrektor Archiwów Państwowych.

W trakcie spotkania Piotr Wawrzyk, wiceszef MSZ-etu, podkreślił, że najważniejszym z tych dokumentów jest traktat ryski, podpisany 18 marca 1921 roku, który kończył wojnę z bolszewikami. Umowa pokojowa zawarta między Polską a Rosją i Ukrainą wyznaczała granice państwa polskiego na wschodzie i kierunki funkcjonowania II Rzeczpospolitej w otoczeniu międzynarodowym na 20 lat. – Dokument ten dał nam czas na wykształcenie pokolenia elit II Rzeczypospolitej, które walczyło w czasie II wojny światowej, i dzięki któremu przetrwały nasza ojczyzna i pamięć – zaznaczył Wawrzyk.

Z kolei Mularczyk przypomniał, że na mocy traktatu Sowieci mieli zwrócić Polsce skradzione dzieła sztuki i archiwa. – Otrzymaliśmy jednak tylko niewielką część tych dobór – mówił wiceminister. Dodał, że sowieckie zobowiązania nie uległy przedawnieniu i państwo polskie powinno dążyć do ich wyegzekwowania od spadkobierców bolszewickiej Rosji. – Obiecuję, że nie zabraknie nam woli w dążeniu do tego celu – podkreślił Mularczyk.

Umowa ryska nie okazała się trwała. 17 września 1939 roku Armia Czerwona, atakując Polskę, złamała ustalenia traktatu. – To lekcja, którą powinniśmy wyciągnąć z historii. Dokumenty kończące konflikty winny zawierać zapisy o konsekwencjach za ich łamanie dla reżimów, dyktatorów i tyranów. Nie możemy dopuścić bowiem, aby taka sytuacja powtórzyła się w przyszłości – podkreślał Wawrzyk. Dodał też, że zadaniem urzędników MSZ-etu jest dbanie o dorobek dyplomacji II RP i docieranie do wszystkich śladów jej działalności w archiwach na całym świecie. – Finalnym aktem naszej pracy jest przekazanie tych dokumentów do Archiwum Akt Nowych, ponieważ historia jest bogactwem kolejnych pokoleń – stwierdził wiceszef polskiej dyplomacji. Wawrzyk zapewnił także, że MSZ w dalszym ciągu będzie podejmowało działania na rzecz upowszechniania wiedzy o dyplomacji międzywojnia, ponieważ dokumenty te przechowują myśl, która przyświecała ówczesnym elitom naszego kraju.

Do Archiwum Akt Nowych trafiło w sumie około 700 dokumentów. Oprócz traktatu ryskiego w zbiorze są kluczowe traktaty dotyczące bezpieczeństwa Polski, m.in. umowa sojusznicza zawarta przez II RP z Rumunią 3 marca 1921 roku, dokumenty ratyfikujące układ z Francją z 19 lutego 1921 roku (z podpisem marszałka Józefa Piłsudskiego) oraz polsko-niemiecka deklaracja o niestosowaniu przemocy z 1934 roku.

Cenne archiwalia ocalały w czasie II wojny, ponieważ we wrześniu 1939 roku zostały ewakuowane z Warszawy do Krzemieńca, a następnie do Białokrynicy, gdzie ukryto je w lochach tamtejszego zamku. W 1941 roku dokumenty odnaleźli funkcjonariusze NKWD i wywieźli w głąb ZSRR. W latach pięćdziesiątych XX wieku po śmierci Józefa Stalina, zwrócono je stronie polskiej. Niestety archiwalia uległy poważnym uszkodzeniom. W 2006 roku dzięki staraniom MSZ-etu dokonano gruntownej ich rekonstrukcji i naprawy. Potem dokumenty były przechowywane w archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które pełniło rolę ich depozytariusza. Teraz wzbogaciły zasoby AAN.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Barbara Wojciechowska / MSZ

dodaj komentarz

komentarze


Ostatnia droga Pileckiego
 
Los infiernos picadores, czyli piekielni lansjerzy
Sukcesy reprezentantek CWZS-u
„Sarex”, czyli jeden za wszystkich, wszyscy za jednego
Flota Bayraktarów w komplecie
Piedimonte – samobójcza misja
„Sarex ’24”: razem w czasie kryzysu
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Sukcesy żołnierzy CWZS-u
Hełmy – nowoczesne i na miarę
Ratownicy na medal
Tomczyk: „Tarcza Wschód” ma odstraszyć agresora
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Polki pobiegły po srebro!
Bezkonkurencyjni kierowcy z DGW
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Nie szpital, a instytut
Tarcza Wschód – odstraszanie i obrona
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
WAT-owskie eksperymenty na ISS
„Pierwsza Drużyna” na start
Broń Hitlera w rękach AK
Dodatkowe siły do ochrony granicy
Obradował Komitet Wojskowy Unii Europejskiej
Wszystkie misje AWACS-a
Ameryka daje wsparcie
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Szachownice nie dotarły nad Finlandię
Dwa krążki kajakarki z „armii mistrzów”
„Grand Quadriga ‘24”
Wojna w świętym mieście, epilog
Sejmowa debata o bezpieczeństwie
Honor weteranom misji!
Cień atomowej zagłady
Barbara wzmocni polską obronę powietrzną
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Wojskowi medycy niosą pomoc w Iraku
Pociski artyleryjskie dla Ukrainy
By Polska była bezpieczna
WAM wraca po latach
Serwis K9 w Polsce
Po śladach polskich bohaterów
They Will Check The Training Results in Combat
Pokazali bojowego ducha
Dwie dekady ulepszania Sojuszu
AGM-158B JASSM-ER dla lotnictwa
Podróż po AWACS-ie
Żołnierz ranny na granicy z Białorusią
Mobilne dowodzenie
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
„Ryś” z laserem
Przysięga w Limanowej
Nowe zadania szefa SKW
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Wielki triumf 2 Korpusu Polskiego
NATO on Northern Track
Najmłodsi artyści Wojska Polskiego
Centrum Szkolenia WOT świętuje
Grupa Północna o wsparciu dla Ukrainy
Kto wywalczy tytuł mistrza MMA?
Dwa srebrne medale kajakarzy CWZS-u
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO