Nowe fregaty i okręty podwodne, niszczyciele min i jednostki rozpoznania radioelektronicznego. Choć lata stagnacji dają o sobie znać, polska marynarka wojenna znalazła się wreszcie na prawdziwej autostradzie ku modernizacji. Nie oznacza to jednak, że realizowane obecnie programy załatwią wszystkie sprzętowe potrzeby. Czekamy m.in. na „Kondora”, modernizację ORP „Ślązak” i program „Murena” – śmigłowce dla marynarki.

Odbudowa potencjału marynarki wojennej przebiegać ma w sposób kompleksowy. Trzy okręty podwodne pozyskane w ramach programu „Orka” i trzy fregaty typu „Miecznik” podreperują mocno nadszarpnięte zdolności uderzeniowe. Z kolei sześć „Kormoranów II” wydźwignie polskie siły przeciwminowe do pozycji europejskiego lidera. Tym bardziej, że wprowadzanie do linii kolejnych niszczycieli min współgra z modernizacją trałowców.

Zdolności do prowadzenia skutecznego rozpoznania zapewnią dwa okręty typu „Delfin”, zaś operujące na morzu siły – zwłaszcza załogi okrętów podwodnych – zabezpieczy ORP „Ratownik”. Ten wielozadaniowy okręt ratowniczy pomoże również monitorować podwodne rurociągi, przy czym w razie potrzeby takie zadania będą mogły realizować także wspomniane już „Kormorany” ze swoimi pojazdami podwodnymi.

Mało? To dodajmy do tego jeszcze dwie morskie jednostki rakietowe, które z trzecią, funkcjonującą już na Wybrzeżu, w nieodległej przyszłości utworzą Brygadę Rakietową Marynarki Wojennej, a także cztery śmigłowce AW101, przeznaczone przede wszystkim do zwalczania okrętów podwodnych i dwa samoloty wczesnego ostrzegania Saab 340 AEW&C, które pewien czas temu trafiły do Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej. Pierwsze z nich na dniach powinny osiągnąć gotowość operacyjną, drugie od pewnego już czasu możemy oglądać na naszym niebie.

Wniosek nasuwa się sam: marynarka wreszcie znalazła się na dobrym kursie, ale… do ideału trochę jeszcze brakuje. Dekady zaniedbań sprawiły, że nawet realizacja wszystkich uruchomionych już programów nie załatwi wszystkich sprzętowych potrzeb. Na pewno mile widziany byłby kolejny Ratownik. Na razie jeden tego typu okręt przypadnie na trzy jednostki podwodne.

Ale to w sumie detal. Znacznie pilniejszą potrzebą są śmigłowce pokładowe, które uzupełniłyby potencjał nowych fregat. Ostatnio z linii wycofany został ostatni SH-2G. Maszyny te przez ponad dwie dekady udowodniły swoją przydatność, towarzysząc fregatom OHP podczas zagranicznych misji i ćwiczeń. Włączały się w poszukiwania okrętów podwodnych, odpowiadały za działania ratownicze i transportowe, prowadziły rozpoznanie i wskazywały potencjalne cele, które z racji tego, że znajdowały się poza horyzontem, były niewidzialne dla okrętowych radarów. Śmigłowce odeszły, następców brak.

Program mający doprowadzić do ich pozyskania został uruchomiony jeszcze w 2019 roku. Resort obrony ogłosił, że zamierza kupić od czterech do ośmiu śmigłowców. Rozpoczął się dialog techniczny, do którego przystąpiło dziewięciu producentów, a potem… zapadła cisza. Temat powrócił dopiero w ostatnich miesiącach. Podczas wspólnej konferencji z udziałem przedstawicieli m.in. MON-u i Sztabu Generalnego program „Kondor” został wymieniony wśród „śmigłowcowych” priorytetów polskiej armii. O potrzebie zakupu maszyn pokładowych wspomniał też podczas ostatniego święta marynarki wojennej wicepremier i minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz. Można się zatem spodziewać, że w nadchodzących miesiącach poznamy więcej konkretów.

Zwłaszcza, że czas biegnie nieubłaganie. Pierwszy Miecznik powinien wejść do linii w 2029 roku. A trudno sobie wyobrazić, by na jego pokładzie nie bazował śmigłowiec… Realizacja programu „Kondor” w znaczącym stopniu wzmocniłaby nadszarpnięty potencjał BLMW. To ważne choćby w kontekście zdolności do zwalczania okrętów podwodnych. Po wycofaniu ze służby SH-2G, a nieco wcześniej śmigłowców Mi-14PŁ, liczba maszyn przeznaczonych do tego rodzaju zadań stopniała do czterech… Odświeżenia powoli domaga się też flota śmigłowców ratowniczych. Anakondy co prawda w ostatnich latach przeszły modernizację, ale nie są to maszyny najnowsze. W tym przypadku jednak na zakupy pewnie jeszcze trochę poczekamy, bo polska armia ma jednak pilniejsze potrzeby.

Wracając jednak do okrętów. Na pewno pożądanym ruchem byłaby modernizacja korwety patrolowej ORP „Ślązak”. Budowa okrętu trwała 18 lat. Wbrew licznym zawirowaniom udało się ją ukończyć w 2019 roku, ale okręt wszedł do służby z okrojonym wyposażeniem. Nie otrzymał na przykład systemów rakietowych, choć na pokładzie jest na nie sporo miejsca. Teraz ma się to zmienić. W grudniu 2024 rok wicepremier Kosiniak-Kamysz ogłosił, że „Ślązak” zostanie zmodernizowany.

Wkrótce też Agencja Uzbrojenia opublikowała dokument, z którego wynika, że okręt ma zyskać uzbrojenie rakietowe niezbędne do zwalczania celów nawodnych i powietrznych, zaś z jego pokładu docelowo powinny operować drony. Dodatkowo resort obrony chciałby wyposażyć jednostkę w sprzęt pozwalający prowadzić rozpoznanie radiolokacyjne. Jeśli wszystko to udałoby się zrealizować, „Ślązak” przeobraziłby się w patrolowiec z prawdziwego zdarzenia i znacząco uzupełniłby potencjał, który do sił morskich wniosą Mieczniki. A co szczególnie ważne, na jego pokładzie już teraz mogą lądować śmigłowce.

Niewykluczone też, że w kolejnych latach marynarka wojenna pozyska… cztery nowe korwety. Program „Murena” trafił do Planu Modernizacji Technicznej z 2019 roku, potem jednak zrobiło się wokół niego cicho. Powrócił w maju. Wówczas to podczas Defence24 Days wspomniał o nim kmdr Grzegorz Mucha z Dowództwa Generalnego RSZ. „Murena” zakłada kupno czterech jednostek, które w przyszłości miałyby zastąpić okręty rakietowe typu Orkan. Czy tak faktycznie się stanie, na razie trudno orzec. Same Orkany przechodzą w tej chwili remont, który polega między innymi na wymianie okrętowych siłowni.

Trochę więcej można powiedzieć o programie „Supply”, który zakłada pozyskanie zbiornikowca z myślą o zaopatrywaniu okrętów bojowych w paliwo czy wodę. W tej chwili Polska posiada dwie takie jednostki – ORP „Bałtyk”, który służy w 3 Flotylli Okrętów i o wiele mniejszy od niego, a do tego bardziej wysłużony Z-8 z 8 Flotylli Obrony Wybrzeża. Sam program jest na razie na etapie konsultacji rynkowych, które ruszyły w lipcu.

W przyszłości resort obrony będzie też musiał zapewne pomyśleć o kontrakcie na nowe okręty transportowe. Obecnie marynarka wojenna korzysta z pięciu jednostek projektu „Lublin”, które weszły do linii na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych. Okręty są intensywnie wykorzystywane – choćby do przerzucania komponentów Morskiej Jednostki Rakietowej i pododdziałów wojsk lądowych na ćwiczenia do innych państw basenu Morza Bałtyckiego. Lubliny to konstrukcje wielofunkcyjne. Można je wykorzystać jako okręty desantowe, ale też do stawiania min. Wielokrotnie udowodniły swoją przydatność, ale ich czas w marynarce wojennej powoli zmierza ku końcowi.

Marynarka wojenna wkroczyła w okres wielkiej odbudowy. Jednocześnie wzrost znaczenia Bałtyku i międzynarodowe napięcie wokół niego jasno dowodzą, że na zaniedbywanie sił morskich Polska po prostu nie może sobie pozwolić. I dlatego właśnie warto trzymać się raz obranego kursu.