Żołnierze, którzy służyli na misjach i mają status weterana oraz weterana poszkodowanego, otrzymają nowe legitymacje, potwierdzające ich uprawnienia. Dokumenty będą lepiej zabezpieczone przed fałszerstwem. Ministerstwo Obrony Narodowej szacuje, że w ciągu najbliższych pięciu lat dostanie je ponad 15 tys. uprawnionych.

Status weterana oraz weterana poszkodowanego uprawnia żołnierzy, którzy służyli na misjach, do licznych ulg, m.in. dostępu do baz sportowych, bezpłatnej pomocy psychologicznej czy leków w przypadku weteranów poszkodowanych. Dokumentem potwierdzającym te uprawnienia są wydawane przez MON legitymacje.

Zawierają one imię i nazwisko osoby uprawnionej, numer PESEL, serię i numer legitymacji, datę wydania oraz nazwę organu, który je wydał. Wzory dokumentów różnią się kolorystyką. Legitymacja weterana jest koloru zielono-żółtego, weterana poszkodowanego zaś – jasnoniebieskiego. Obie są wykonane z PCV i mają wymiary 54 × 86 mm. – Wydaje się je bezterminowo, a ważne są wyłącznie z dokumentem tożsamości. Wymianie podlegają w sytuacji np. zmiany danych osobowych, utraty lub uszkodzenia – przypomina st. chor. sztab. w st. spocz. Tomasz Kloc, prezes Stowarzyszenia Rannych i Poszkodowanych w Misjach poza Granicami Kraju.

Niebawem weterani będą otrzymywać legitymacje nowego wzoru. W MON-ie powstał projekt nowelizacji przepisów w tej sprawie. Głównym powodem zmian są wymogi dotyczące zabezpieczenia wojskowych dokumentów osobistych przed fałszerstwem, które wprowadza ustawa o dokumentach publicznych z 2018 roku oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie MSWiA z 1 lipca 2022 roku określające wykaz minimalnych zabezpieczeń w dokumentów publicznych. W myśli tych przepisów legitymacje weterana i weterana poszkodowanego należą do tzw. dokumentów publicznych trzeciej kategorii (poziom zależy od znaczenia dla bezpieczeństwa państwa), podobnie jak licencje, legitymacje szkolne i studenckie, dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe. W tych przypadkach prawo wymaga zastosowania minimalnych zabezpieczeń przed fałszerstwem, jednak obecne legitymacje weterana i weterana poszkodowanego takich zabezpieczeń nie mają. Wkrótce ma się to zmienić.

Według planów nowe dokumenty będą miały trudne do podrobienia m.in. tło giloszowe wykonane w technice druku offsetowego oraz mikrodruki. Zostaną wykonane z tworzywa sztucznego niewykazującego luminescencji w promieniowaniu ultrafioletowym. Będą odrobinę mniejsze niż obecne, bo formatu ID-1 (53,98 × 85,60 mm). Tak jak dotąd na obu wzorach legitymacji zostanie m.in. umieszczony na awersie wizerunek orła, hologram MON-u oraz napisy: Rzeczpospolita Polska i Ministerstwo Obrony Narodowej. Na awersie nadal będą wpisywane seria i numer dokumentu, imię, nazwisko i nr PESEL jego posiadacza oraz informacja, że jest ważny wraz z dowodem tożsamości. Na rewersie, tak jak na obowiązujących wciąż wzorach, zostanie też miejsce na wpisanie m.in. danych instytucji, która je wydała, daty wydania legitymacji, znajdzie się tam także trwałe oznaczenie indywidualne (numeracja) naniesione przez wytwórcę blankietów na etapie ich produkcji. Wszystkie napisy umieszczone na legitymacji zostaną wykonane w języku polskim oraz angielskim. Podobnie jak teraz legitymacja weterana będzie się nieco różnić od legitymacji weterana poszkodowanego. Ta pierwsza będzie w odcieniu zielonym, druga jasnoniebieska.

– Moja legitymacja weterana poszkodowanego ma numer 2, więc była jedną z pierwszych, jakie wydano. Ma już swoje lata, bo korzystam z niej od 2012 roku. Z racji upływu czasu jak i częstego użytkowania, chociażby podczas podróży, jest nieco sfatygowana. Gdy przepisy wejdą w życie, będę miał okazję wymienić ją na nowy dokument – przyznaje st. chor. szt. w st. spocz. Tomasz Kloc.

Projekt zmian przewiduje, że legitymacje weterana i weterana poszkodowanego obecnego wzoru mogą być wydawane do wyczerpania zapasów, nie dłużej jednak niż do 12 lipca 2026 roku.

Status weterana uprawnia do m.in. bezpłatnej pomocy psychologicznej w jednostce wojskowej i udzielanego poza kolejką wsparcia w wojskowych pracowniach psychologicznych, dodatkowego urlopu wypoczynkowego (w przypadku pracy na etacie), bezpłatnego korzystania z hali sportowej, siłowni i pływalni, będących w zasobie jednostek samorządu terytorialnego. Z kolei weterani poszkodowani, którzy podczas misji doznali co najmniej 30% uszczerbku na zdrowiu, mają również prawo do opieki medycznej poza kolejnością, a także bezpłatnych leków, specjalnych środków spożywczych i wyrobów medycznych. Ponadto mają prawo do otrzymania dofinansowania nauki, zapomogi – bez względu na wiek, korzystania z ulg na przejazdy środkami komunikacji, pierwszeństwa w zatrudnieniu w jednostkach podległych lub nadzorowanych przez MON, udziału w bezpłatnych turnusach readaptacyjno-kondycyjnych.

W latach 2012–2023 Ministerstwo Obrony średnio co roku wydawało ponad 2,9 tys. legitymacji weterana oraz 74 legitymacje weterana poszkodowanego. Resort szacuje, że planowany na 2025 rok zakup 15 tys. sztuk nowych blankietów legitymacji weterana oraz 300 sztuk nowych blankietów legitymacji weterana poszkodowanego wystarczy na co najmniej pięć lat. Szacowany koszt zakupu wynosi ponad 87 tys. złotych.