Przysięga wojskowa jest ważna przez całe życie. Postanowiliśmy wrócić do służby, bo w obliczu walki z pandemią nasza wiedza może być żołnierzom potrzebna – mówią „Sikor” i „Wir”. Byli komandosi, specjaliści od medycyny pola walki zostali przywróceni do okresowej służby wojskowej i dołączyli do Zespołu Działań Niekonwencjonalnych WOT. Szkolą terytorialsów z medycyny taktycznej.

Mł. chor. Łukasz Sikora i st. sierż. Krzysztof Pluta przez wiele lat związani byli z wojskami specjalnymi, a konkretnie z Jednostką Wojskową Komandosów w Lublińcu. Obaj są medykami, absolwentami prestiżowych szkoleń z ratownictwa. Ukończyli m.in. zaawansowany kurs dla medyków sił specjalnych USA (Special Operations Combat Medic – SOCM). Łukasz Sikora współtworzył też program szkolenia europejskiej wersji kursu SOCM w Międzynarodowym Centrum Szkolenia Sił Specjalnych NATO w Niemczech. Gdy zakończyli służbę wojskową („Wir” w 2015 roku, a „Sikor” w 2018 roku), zajęli się komercyjnym szkoleniem z medycyny pola walki. Prowadzona przez nich firma zdobyła uprawnienia do organizowania certyfikowanych przez NAEMT kursów z medycyny taktycznej. NAEMT (National Association of Emergency Medical Technicians) to międzynarodowa organizacja ratownictwa medycznego, która sprawuje nadzór nad kursami medycyny pola walki na świecie.

Medycy na kryzys

– „Sikor” i „Wiru” w słowie i czynie dowiedli, że operatorem sił specjalnych pozostaje się przez całe życie. Biorąc pod uwagę obecny kryzys wystąpili z wnioskiem o przywrócenie do służby. Obydwaj ukończyli elitarny kurs medyków sił specjalnych w USA, uczestniczyli w misjach w Iraku i Afganistanie, wyszkolili wielu instruktorów NATO. Odznaczeni są Krzyżami Kawalerskimi Orderu Krzyża Wojskowego za bohaterskie czyny w misjach poza granicami państwa. Wielu zawdzięcza im życie. Od dzisiaj ponownie jedni z nas. Cholernie budujące! Jestem z nich dumny! – napisał w mediach społecznościowych gen. dyw. Wiesław Kukuła, dowódca wojsk obrony terytorialnej.

Gdy wybuchła epidemia komandosi zwrócili się do ministra obrony narodowej o przywrócenie do okresowej służby wojskowej. 23 marca 2020 roku dołączyli do Zespołu Działań Niekonwencjonalnych Dowództwa Wojsk Obrony Terytorialnej. – Chcieliśmy pomóc, podzielić się swoją wiedzą. W sytuacji kryzysowej, w jakiej się teraz znaleźliśmy, wierzymy, że nasze umiejętności mogą być żołnierzom potrzebne. Traktujemy to jak obowiązek, bo słowa przysięgi wojskowej ważne są przez całe życie – mówi mł. chor. Łukasz Sikora.

Jak informuje WOT, podoficerowie zajmą się przede wszystkim szkoleniem. – W ramach operacji „Odporna Wiosna” będą rozwijać kompetencje żołnierzy OT z zakresu medycyny i najnowszych trendów w opiece przedszpitalnej. Będą także trenować z żołnierzami OT, którzy już mają kwalifikacje medyczne – informuje ppłk Marek Pietrzak, rzecznik prasowy WOT.

Pierwsze szkolenia prowadzone przez komandosów zakończyły się już m.in. w 1 Podlaskiej Brygadzie OT oraz 9 Brygadzie OT w Łodzi. Kilkudniowe warsztaty z medycyny taktycznej odbędą się jeszcze w czterech brygadach OT i Centrum Szkolenia WOT w Toruniu. Medycy przeszkolili także kilkunastu podchorążych Akademii Wojsk Lądowych. Wrocławska Akademia do szkolenia wytypowała podchorążych ze studenckiej Sekcji Działań Nieregularnych funkcjonującej przy Zakładzie Obrony Terytorialnej AWL oraz z 12-miesięcznego studium oficerskiego na potrzeby WOT. – Zajęcia były wymagające. Każdy dzień zaczynał się od sprawdzianu, nikt nie mógł sobie pozwolić na niedociągnięcia – opowiada sierż. pchor. Michał Jakimiuk, przewodniczący sekcji. – Szkoleni mieli zajęcia teoretyczne i praktyczne. Ci, którzy zdali egzamin końcowy, otrzymali uznawany w NATO certyfikat NAEMT – dodaje podchorąży.

Podstawy ratują życie

– Program szkolenia dostosowujemy do poziomu wiedzy grupy, ale z reguły pracujemy z żołnierzami, którzy nie mają kwalifikacji medycznych – mówi „Sikor”. – Naszym zadaniem jest więc zbudowanie solidnego fundamentu, przekazanie podstaw. Bo to właśnie podstawowe umiejętności medyczne zwykle ratują poszkodowanym życie – dodaje komandos.

Czego zatem uczą medycy sił specjalnych? Szkolenie trwa cztery dni i kończy się egzaminem. Żołnierze uczą się o samopomocy medycznej oraz pomocy koleżeńskiej. Poznają zasady dotyczące udzielania pomocy poszkodowanemu w strefie zagrożenia, w strefie względnie bezpiecznej, a następnie ćwiczą przygotowanie rannego do transportu i wzywają Medevac.

Omawiamy postępowanie zgodnie z protokołem MARCH (to skrótowiec utworzony z pierwszych liter angielskich słów, które określają kolejność wykonywanych czynności medycznych – przyp. red.). Uczymy, jak tamować masywne krwotoki, sprawdzać drożność dróg oddechowych, pokazujemy, jak rozpoznawać patologię oddechu. Wyjaśniamy, czym jest odma prężna i wstrząs hipowolemiczny. Omawiamy też problemy związane z hipotermią i urazami głowy – wyjaśnia mł. chor. Sikora. Medycy przekazują także wiadomości dotyczące leczenia bólu, opatrywania ran i unieruchamiania złamań.

W szkoleniu prowadzonym przez specjalsów uczestniczył także ratownik medyczny st. szer. Jacek Mazur z 9 Łódzkiej Brygady OT. – W mojej grupie szkoliło się kilku ratowników i pielęgniarka. Mimo że mamy doświadczenie medyczne, to szkolenie nas zaskoczyło, było naprawdę przydatne. Cywilna i wojskowa medycyna trochę się różnią. Inne są np. zasady postępowania z pacjentem na polu walki i w karetce, inna jest kolejność wykonywanych procedur medycznych – wyjaśnia st. szer. Mazur. Żołnierz przyznaje, że szczególnie ważne dla niego były wiadomości dotyczące zakresu pomocy medycznej, jakiej powinien udzielić poszkodowanemu w strefie zagrożenia, a jakiej w miejscu bezpiecznym. – „Wir” i „Sikor” podkreślali, że w przypadku medycyny taktycznej w pierwszej kolejności trzeba zadbać o bezpieczeństwo ratownika, nie poszkodowanego. Że co prawda należy zatamować krwotok, ale priorytetem jest odparcie ognia przeciwnika, a dopiero potem badanie rannych – mówi st. szer. Mazur. – Takich dylematów nie ma ratownik, który pracuje w karetce. Cywilny ratownik nie zrozumie także, czym jest praca pod ostrzałem – dodaje.

Żołnierze podkreślają, że zaletą szkolenia jest przeplatanie zajęć teoretycznych z praktycznymi. – Jeden z poszkodowanych został poważnie ranny. Miał krwotok, więc założyłem opaskę uciskową. Zabezpieczyłem też jego drogi oddechowe przy pomocy rurki nosowo-gardłowej – opisuje jeden ze scenariuszy ćwiczeń kpr. Marcin Korzeniewski z 1 Podlaskiej BOT. – Poszkodowany miał też dwie rany postrzałowe klatki piersiowej, dlatego założyłem opatrunek wentylowy. Musiałem także odbarczyć odmę prężną – opowiada.

Nie tylko Covid-19

Jak informuje Dowództwo WOT, szkolenia medyczne prowadzone przez komandosów nie są ukierunkowane stricte na walkę z pandemią koronawirusa. Chodzi głównie o to, by tak wyszkolić żołnierzy WOT, żeby mogli odciążyć personel medyczny zaangażowany w opiekę nad pacjentami chorymi na COVID-19. – W sytuacji kryzysowej medycy skupieni są przede wszystkim na walce z pandemią. Dlatego chcemy przeszkolić ludzi, którzy będą mogli pomóc poszkodowanym w nagłych przypadkach – podkreśla „Sikor”.