Nowe obiekty techniczne, modernizacja drogi startowej, systemów lądowania, infrastruktury wspierającej działanie nowoczesnego lotnictwa bojowego… 21 Baza Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie przechodzi transformację. Będą tu stacjonować samoloty F-35 i FA-50PL. A to oznacza konieczność stworzenia warunków do obsługi dwóch różnych platform bojowych, odmiennych generacji.

W 21 Bazie Lotnictwa Taktycznego w Świdwinie (1 Skrzydło Lotnictwa Taktycznego) trwają intensywne przygotowania do jednej z największych transformacji technologicznych w historii polskiego lotnictwa wojskowego. Baza, która przez dekady była kojarzona z eksploatacją poradzieckich samolotów bojowych, przygotowuje się do przyjęcia maszyn piątej generacji F-35 Lightning II oraz lekkich samolotów bojowych czwartej generacji FA-50PL. Skala przedsięwzięcia wykracza jednak daleko poza sam zakup nowych statków powietrznych – obejmuje rozbudowę infrastruktury, zmianę całego modelu eksploatacji sprzętu oraz przygotowanie personelu do pracy w środowisku zbudowanym z zaawansowanych systemów cyfrowych i sieciocentrycznych.

Lotnicze przyspieszenie

Prace infrastrukturalne prowadzone w Świdwinie obejmują zarówno kompleks związany bezpośrednio z obsługą F-35, jak i modernizację całej bazy lotniczej. Jak podkreślają osoby zaangażowane w projekt, które ze względu na charakter służby muszą pozostać anonimowe, wszystkie działania przebiegają zgodnie z harmonogramem, choć skala inwestycji jest ogromna. Oprócz budowy nowych obiektów technicznych i logistycznych realizowana jest również modernizacja drogi startowej, systemów lądowania oraz infrastruktury wspierającej funkcjonowanie nowoczesnego lotnictwa bojowego. Zakończenie głównych prac ma nastąpić w 2027 roku.

Jak informuje gen. dyw. pil. Ireneusz Nowak, dowódca operacyjny rodzajów sił zbrojnych, pod koniec 2026 roku w Polsce będzie stacjonowało 14 zamówionych maszyn, natomiast w kolejnym roku 12 egzemplarzy – w tym osiem, które wykorzystywane są obecnie do szkolenia w USA . – Początkowo trafią one do Łasku, ponieważ przygotowanie bazy w Świdwinie zaplanowane jest na 2027 rok. Związane jest to z przyspieszeniem dostaw, o które wystąpiła Polska – mówi generał. Przed tą zmianą do Polski w latach 2026–2030 miały docierać dwa–cztery egzemplarze Husarzy rocznie.

Znaczna część nowych budynków powstaje na podstawie rozwiązań wdrożonych już wcześniej w 32 Bazie Lotnictwa Taktycznego w Łasku (2 Skrzydło Lotnictwa Taktycznego), gdzie od lat stacjonują polskie myśliwce F-16. A pod koniec 2025 roku zakończono tam budowę zupełnie nowej strefy dla 16 samolotów F-35. Nie oznacza to jednak prostego kopiowania przez 21 BLT istniejącej infrastruktury w Łasku. Rozmieszczenie obiektów w Świdwinie zostało dostosowane do lokalnych warunków oraz przyszłych zadań jednostki, która równolegle przygotowuje się również do przyjęcia samolotów FA-50. W praktyce oznacza to konieczność stworzenia infrastruktury zdolnej do jednoczesnej obsługi dwóch zupełnie różnych platform bojowych, reprezentujących odmienne generacje i sposoby eksploatacji.

Całkowita zmiana podejścia

Samo przejście do systemu piątej generacji będzie ogromnym wyzwaniem zarówno dla personelu technicznego 1 Skrzydła Lotnictwa Taktycznego, jak i samej bazy w Świdwinie. Wprowadzenie F-35 oznacza bowiem całkowitą zmianę podejścia do utrzymania gotowości bojowej samolotów. Jednym z najlepszych przykładów tej transformacji są zaawansowane systemy wsparcia eksploatacji ALIS (Autonomic Logistics Information System)/ODIN (Operational Data Integrated Network), które odpowiadają za monitorowanie stanu technicznego maszyn, planowanie obsług, logistykę części zamiennych i analizę danych eksploatacyjnych.

W przypadku F-35 obsługa samolotu staje się w dużej mierze procesem cyfrowym, opartym na analizie danych i ciągłej wymianie informacji pomiędzy użytkownikiem, producentem i systemem logistycznym. Dla personelu wychowanego na samolotach konstrukcji radzieckiej oznacza to technologiczny skok o kilka dekad. Mechanicy i specjaliści muszą nauczyć się pracy w środowisku wymagającym znajomości zaawansowanych systemów informatycznych, nowych procedur diagnostycznych i całkowicie odmiennego podziału kompetencji. Istotnym wsparciem w tym procesie jest jednak doświadczenie kadry, która wcześniej pracowała przy wdrażaniu F-16 w Polsce. To właśnie specjaliści mający doświadczenie z eksploatacją zachodnich samolotów bojowych zostali zaangażowani w przygotowanie 21 BLT w Świdwinie do przyjęcia nowych maszyn.

Dodatkowo kilkanaście osób ze Świdwina uczestniczy już w szkoleniach w Stanach Zjednoczonych. Po powrocie do kraju podzielą się zdobytą wiedzą dotyczącą nowych systemów obsługowych, organizacji pracy przy samolotach piątej generacji oraz wymagań związanych ze szkoleniem kolejnych specjalistów. Chodzi nie tylko o kwestie techniczne, lecz także o zmianę filozofii działania całej jednostki. W lotnictwie piątej generacji większe znaczenie, niż w przypadku maszyn takich jak Su-22, ma integracja danych, współpraca specjalistów z różnych dziedzin oraz funkcjonowanie w silnie zinformatyzowanym środowisku operacyjnym.

Długa droga

Przygotowania do przyjęcia F-35 w Świdwinie mają również wymiar szerszy niż rozwój jednej bazy. Zespół Dowództwa Generalnego RSZ, odpowiedzialny za wdrożenie nowych samolotów, podkreśla, że polskie lotnictwo wojskowe buduje zdolności, które kiedyś będą fundamentem funkcjonowania całego systemu lotnictwa bojowego nowej generacji. Dlatego zanim pierwsze F-35 wylądują w Świdwinie, personel jednostki ma wspierać działania prowadzone już wcześniej w 32 BLT w Łasku, gdzie wdrażane są pierwsze rozwiązania związane z eksploatacją samolotów piątej generacji. – To wielki zaszczyt i wyzwanie uczestniczyć w pisaniu nowego rozdziału zarówno w historii 21 Bazy Lotnictwa Taktycznego, Sił Powietrznych RP, jak i całych polskich sił zbrojnych. Dzięki uzyskanym zdolnościom nasza baza stanie się jednym z kluczowych elementów narodowego oraz sojuszniczego odstraszania na wschodniej flance NATO – mówi płk mgr inż. pil. Roman Stefaniak, dowódca 21 BLT.

Choć droga do pełnego osiągnięcia gotowości operacyjnej będzie długa i wymagająca, wśród personelu bazy dominuje przekonanie, że uczestniczy w historycznym procesie modernizacji polskich sił powietrznych. Dla wielu żołnierzy i pracowników baz możliwość pracy przy F-35 jest nie tylko zawodowym wyzwaniem, ale również spełnieniem wieloletnich aspiracji związanych z rozwojem nowoczesnego lotnictwa bojowego w Polsce.