Przez miesiąc Sojusz Północnoatlantycki testował gotowość swoich wojsk do działania w razie konfliktu oraz możliwości obronne w warunkach arktycznych. Manewry „Trident Juncture ‘18” w Norwegii były także sprawdzianem dla Polaków. Żołnierze z 21 Brygady Strzelców Podhalańskich dowiedli, że potrafią odeprzeć atak nawet lepiej uzbrojonego przeciwnika.

Prawie 50 tys. żołnierzy, 65 okrętów i 250 samolotów z 31 państw, także z Polski – podczas „Trident Juncture ‘18” NATO demonstrowało gotowość do reagowania w całym regionie nordycko-bałtyckim. Ćwiczenia zostały podzielone na trzy fazy: przerzut wojsk i sprzętu, działania na poligonie oraz zajęcia dowódczo-sztabowe. Pierwszym rozkazem, jaki dostali żołnierze z 21 Brygady Strzelców Podhalańskich, było opóźnienie natarcia przeciwnika. Potem – po odtworzeniu zdolności bojowych – podhalańczycy zabezpieczali tyły wojsk sojuszniczych. Ostatni etap to kontratak.

– Wszystkie nasze działania odbywały się w terenie cywilnym, na drogach publicznych. Wiązało się to z dużymi obostrzeniami, między innymi dotyczącymi prowadzenia ognia. Rejon naszej odpowiedzialności był ogromny, w linii prostej sięgał około 100 kilometrów – zaznacza por. Grzegorz Malinowski, dowódca jednego z polskich plutonów. Żołnierze przeważnie przemieszczali się transporterami BWP-1, ale otrzymywali także zadania, które trzeba było wykonywać pieszo. – Prowadziliśmy między innymi rozpoznanie, co czasem wiązało się ze wspinaczką na kilkaset metrów. Wychodziliśmy jednak z założenia, że jeżeli sprzęt podoła, to tym bardziej żołnierz musi sobie poradzić – mówi oficer.

Kapitan Krystian Terlikowski, dowódca kompanii zmotoryzowanej wydzielonej z 21 Brygady na potrzeby ćwiczenia, podkreśla, że jego podwładni byli dobrze przygotowani do działań w Skandynawii. – Na co dzień ćwiczymy w górach, także zimą, dlatego temperatury czy śnieg nie były dla nas zaskoczeniem – mówi oficer. Miejscowa aura przeszkadzała przede wszystkim w przemieszczaniu się, jednak to nie ona stanowiła największą trudność. – Z naszej perspektywy największym wyzwaniem było utrzymanie łączności w środowisku międzynarodowym. Mamy inny sprzęt i procedury, ale daliśmy radę i w stu procentach wywiązaliśmy się z postawionych zadań – podkreśla kpt. Terlikowski.

Walka w ciemnościach

Pierwsze operacje prowadzone przez Polaków były krótkie, a ich celem było związanie walką oraz zmuszenie przeciwnika do działania na szerszej linii frontu. Sytuacja odwróciła się podczas kontrataku. W rolę trudnego – jak przyznają oficerowie – przeciwnika wcielili się żołnierze z Norwegii i Niemiec. – Zajmowali oni stanowiska ogniowe, których się nie spodziewano, zabezpieczone dodatkowo zaporami oraz minami. W takich sytuacjach wzywaliśmy wsparcie artylerii lub lotnictwa – opowiada kpt. Terlikowski.

Norwegowie i Niemcy dysponowali dużymi siłami. – W pole wyjechały czołgi Leopard oraz wyrzutnie przeciwpancerne. Rozstawiano także pola minowe, w których przejścia musiał wykonywał przydzielony nam duński pododdział saperów – opowiada oficer. Choć wróg dysponował lepszym sprzętem, podhalańczycy nie pozostali mu dłużni. – Pewnej nocy pojazdy przeciwnika podjechały bardzo blisko naszych pozycji. Ale poradziliśmy sobie. Mimo zaskoczenia odpowiedzieliśmy ogniem i wycofaliśmy się na dogodne pozycje – podkreśla por. Grzegorz Malinowski.

Scenariusz manewrów miał jak najwierniej oddawać realia pola walki. Żołnierze przebywali w nieznanym terenie przez 12 nocy, przy temperaturze sięgającej minus 14 stopni Celsjusza. W tym czasie musieli radzić sobie z brakiem snu, ograniczonymi zapasami jedzenia oraz nieustannie zmieniającą się aurą. – Już na początku zaczął sypać gęsty śnieg. Trudno było się poruszać zarówno na piechotę, jak i BWP-ami. Musieliśmy także mieć ze sobą odpowiednie umundurowanie, na przykład dodatkowe ocieplacze – podkreśla plut. Mariusz Wojdon. Podoficer dodaje, że żołnierzom bardzo przydały się m.in. kuchenki polowe, dzięki którym można było przyrządzić ciepły posiłek. – W tamtym rejonie bardzo szybko zapada zmierzch, dlatego przeważnie ćwiczyliśmy przy ograniczonej widoczności. Dodatkowym utrudnieniem były gęste mgły, w takich warunkach bardzo przydało się wyposażenie termowizyjne niektórych żołnierzy – mówi plutonowy.

Podczas „Trident Juncture ‘18” Podhalańczycy działali w ramach batalionu utworzonego w oparciu o Pułk Dragonów Jutlandzkich. – Duńczycy zawsze byli świetnie przygotowani do działań o każdej porze. Posiadają sprzęt, który pozwala nocować poza namiotem nawet przy dużym mrozie. Dzięki temu mogą błyskawicznie zwinąć obóz i ruszyć do wymarszu – dodaje plut. Wojdon.

Współpracę z duńskimi żołnierzami dobrze wspomina także starszy szeregowy Rafał Stępień, który jako radiotelefonista pełnił służbę w wozie dowodzenia. – To były nasze pierwsze wspólne ćwiczenia i okazało się, że nasze radiostacje nie są w pełni kompatybilne. Duńczycy jednak przyszli nam z pomocą i wspólnie wypracowaliśmy system łączności, który funkcjonował tak, jak powinien – opowiada st. szer. Stępień.

Sojusznicy zadowoleni

Manewry stale były obserwowane przez tzw. rozjemców oraz wysokich oficerów z zagranicy. – Naszą kompanię wizytował dowódca duńskiego batalionu, który chciał zobaczyć, jak polskie wojsko zachowuje się w terenie oraz jak wygląda nasza taktyka. Był bardzo zadowolony z poziomu naszego wyszkolenia i zaangażowania – zapewnia plut. Wojdon.

Żołnierze zaznaczają, że ćwiczenia kłady nacisk na współdziałanie sił sojuszniczych w innym środowisku niż misje, w jakich brali udział. – W Afganistanie wykonywaliśmy zadania polegające przede wszystkim na przeszukiwaniu dróg oraz zabezpieczaniu budynków. Zarazem największym zagrożeniem były miny pułapki. Podczas „Trident Juncture” symulowaliśmy działania przeciwko siłom wyposażonym w czołgi, broń ciężką oraz wsparcie lotnictwa i artylerii. Trzeba się adaptować do nowych zagrożeń – podsumowuje starszy szeregowy Rafał Stępień.

Ćwiczenia „Trident Juncture ‘18” odbywały się od 25 października do 23 listopada w Norwegii, na Atlantyku, Morzu Bałtyckim oraz w przestrzeni powietrznej Szwecji i Finlandii. Dla pododdziałów duńskich ćwiczenia te były zarazem certyfikacją przed przyszłorocznym dyżurem w ramach Sił Odpowiedzi NATO. W 2020 roku rolę tę przejmą m.in. żołnierze z 21 Brygady Strzelców Podhalańskich.