moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Jak Maczkowcy wyzwolili Bredę

Siedemdziesiąt lat temu żołnierze 1 Polskiej Dywizji Pancernej dowodzonej przez generała Stanisława Maczka wyzwolili po ciężkich walkach holenderską Bredę. Dzięki udanemu manewrowi udało się zdobyć miasto bez zniszczeń i strat wśród ludności cywilnej. Do dziś mieszkańcy pamiętają o zasługach generała i jego żołnierzy.


Rankiem 29 października 1944 r. polskie oddziały 1 Dywizji Pancernej ruszyły do natarcia na okupowaną przez Niemców Bredę. Ich zadaniem było wyzwolenie holenderskiego miasta leżącego niedaleko granicy z Belgią i stanowiącego ważny węzeł drogowy w tym rejonie.

Oskrzydlenie wojsk

Miasta broniły trzy niemieckie dywizje piechoty i jednostka pancerna. Mimo, że Breda była silnie ufortyfikowana, dowodzący polską dywizją gen. broni Stanisław Maczek nie zdecydował się poprzedzić ataku ostrzałem artyleryjskim, który zniszczyłyby miasto i naraził na śmierć ludność cywilną.

Zamiast tego dowódca przeprowadził udany manewr oskrzydlający, otaczając niemieckie oddziały od północy i południa. – Generał bardzo dobrze wykorzystywał szybkość przemieszczania się i siłę ognia swych oddziałów – podkreśla Piotr Potomski, autor książki „Generał broni Stanisław Władysław Maczek”.

Ciężkie walki toczyły się cały dzień. „Umocnieni w betonowych bunkrach, porozmieszczani w oknach, na dachach i w piwnicach domów Niemcy bronili się z uporem, często dochodziło do walki wręcz” – wspominał płk Władysław Dec, żołnierzy 1 Dywizji.

„Dziękujemy Wam Polacy”

Wieczorem miasto było wolne. „W pewnej chwili do kuchni weszło dwóch żołnierzy i ku naszemu zdumieniu na uniformach wyczytaliśmy słowo Poland” – opisał mieszkaniec Bredy Tom Peeters w książce „Dziękujemy Wam Polacy".

Nasi żołnierze byli entuzjastycznie witani przez Holendrów. W oknach i sklepowych witrynach pojawiły się napisy „Dziękujemy Wam, Polacy". Dywizja została w Bredzie na zimę, jej żołnierze zostali honorowymi obywatelami miasta, a wielu z nich osiedliło się tutaj po wojnie.


Dziś w Bredzie nadal pamiętają o polskich żołnierzach. Przypomina o nich Muzeum gen. Maczka, pomnik 1 Dywizji i trzy wojenne polskie cmentarze. Spoczywa na nich 161 poległych w walkach o miasto i okolice Polaków. Na największej nekropolii wśród swoich żołnierzy został pochowany 23 grudnia 1994 r. generał Maczek.

– Mieszkańcy miasta szczególnie pielęgnują pamięć o naszych żołnierzach ponieważ rozkaz wydany przez mojego ojca ochronił Bredę przed  zniszczeniami – tłumaczył syn generała Andrzej Maczek podczas tegorocznych uroczystości 70. rocznicy wyzwolenia miasta.

Z tej okazji od początku października odbywały się w Bredzie koncerty, pokazy filmów i odczyty. W ostatni weekend października w apelach pamięci na polskich cmentarzach wzięli udział weterani 1 Dywizji i delegacja 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej, dziedziczącej tradycje historycznej jednostki.

Wiceminister obrony Maciej Jankowski przypominał podczas obchodów o polskich żołnierzach, którzy zginęli walcząc o wolność Holandii. – Pamiętamy o nich i składamy im wyrazy szacunku – zapewniał burmistrz Bredy Peter van der Velden.


Generał i pancerniacy

Stanisław Maczek brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej i polsko-bolszewickiej. W czasie kampanii wrześniowej 1939 r. stał na czele 10 Brygady Kawalerii Zmotoryzowanej. Po przedostaniu się do Szkocji dowodził powstałą tam 10 Brygadą Kawalerii Pancernej, przemianowaną potem na 1 Dywizję Pancerną. Przeszedł z nią cały szlak bojowy w Europie od Falaise do Wilhelmshaven. Po wojnie żył w Edynburgu, gdzie zmarł w 1994 r. w wieku 102 lat.

1 Dywizję Pancerną sformowano 25 lutego 1942 r. w Szkocji. Pod koniec lipca 1944 r. została przerzucona do Normandii, gdzie weszła w skład 1 Armii Kanadyjskiej. Jednostka liczyła wówczas ponad 16 tys. żołnierzy i blisko 400 czołgów. Po zwycięskiej bitwie pod Falaise żołnierze gen. Maczka ruszyli w pościg z wycofującymi się Niemcami opanowując kolejne miasta Francji, Belgii i Holandii.

Po zimowym odpoczynku wiosną 1945 r. 1 Dywizja przekroczyła granicę niemiecką. Swój szlak bojowy zakończyła w bazie marynarki wojennej w Wilhelmshaven, gdzie w maju 1945 r. generał przyjął kapitulację niemieckiego dowództwa. Przez następne dwa lata Polacy pełnili zadania okupacyjne w Niemczech. W czerwcu 1947 r. dywizja została przerzucona do Anglii i zdemobilizowana.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Imperial War Museums (KY-44011), chor. Rafał Mniedło, Narodowe Archiwum Cyfrowe

dodaj komentarz

komentarze


Wiceszef MON-u w Kijowie
Road to Life
Cyberspecjaliści na poligonie
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
Okno dla gigantów
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Borsuki w Poznaniu
Flight into the Future
Sokół na ratunek w górach
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Polskie systemy satelitarne w orbicie zainteresowań Grecji
Constans historii
Flanka pod strażą
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Gorący lipiec PKW Łotwa
Pancerny poligon
Więcej Piorunów i Jelczy
Promień nie do zniesienia
Niemieckie Eurofightery przylecą na Air Policing do Polski
Ojcowie polskiej niepodległości
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Szlify na moście
ORP „Albatros” w akcji
Medycy bojowi na poligonie
Generał z cienia
„Horyzont” przedłużony
Nigdy nie zostawiamy swoich
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Pancerny atak z wody
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Marsz z weteranem
Gladius, czyli polski miecz
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
„Ślązak” czeka na modernizację
Zatrzymać masywny krwotok
Pokład okrętu… pod dachem
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
AI za sterami Gripena
Ratunek pod ogniem
Złoto i brąz w sportach walki
„Kurs generalski” dla podoficerów
Kosmiczny Bursztyn
Jak prowadzić Leoparda?
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Vipery wracają do Czech
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Bombowiec na dnie Bałtyku
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Medalowy finisz strzelców
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Tak rodzą się piloci myśliwców
Samotna placówka
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Sulechów z brygadą artylerii
Roboty zamiast saperów
Waryński liderem nieruchomości w PGZ-ecie
Gwarancje BGK w finansowaniu rozwoju MŚP w sektorze obronnym i technologiach typu dual-use
MON zmienia system gotowości obronnej

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO