moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Gdynia pamięta o komandorach

60 lat temu w piwnicach więzienia na warszawskim Mokotowie przed plutonem egzekucyjnym stanęli trzej dowódcy ówczesnych sił morskich. Kilka miesięcy wcześniej na podstawie sfingowanych dowodów zostali skazani za szpiegostwo i próbę obalenia ustroju. Marynarka Wojenna uczciła ich pamięć.


16 grudnia 1952 r. rozstrzelano kmdr. Stanisława Mieszkowskiego, dowódcę floty, kmdr. por. Zbigniewa Przybyszewskiego, szefa artylerii MW oraz kmdr. Jerzego Staniewicza, kierującego Wydziałem MW w Sztabie Generalnym. W Gdyni ich pamięci poświęcone były msza święta, sesja popularno-naukowa i spektakl, którego kanwą stały się ich dramatyczne losy. – Nigdy wcześniej obchody upamiętniające skazanych i straconych dowódców nie przybrały takich rozmiarów – podkreśla kmdr ppor. Piotr Adamczak, zastępca rzecznika Marynarki Wojennej.

Komandorzy byli ofiarami czystki w korpusie oficerów Wojska Polskiego, którą ówczesne władze przeprowadziły w latach 50. Chodziło o pozbycie się z armii żołnierzy służących w przedwojennym wojsku. 1 maja 1950 r. marszałek Konstanty Rokossowski podpisał rozkaz numer 26. zatwierdzający czystkę wśród oficerów wyższego stopnia. Wkrótce do aresztu trafili czterej generałowie – Stanisław Tatar, Stefan Mossor, Franciszek Herman i Jerzy Kirchmayer. Zostali oskarżeni o szpiegostwo i skazani na dożywotnie więzienie. Pokłosiem śledztwa przeciwko generałom były tzw. procesy odpryskowe. Miały one udowodnić, że w polskim wojsku działała zorganizowana siatka agentów dążących do obalenia komunistycznego ustroju.

W latach 1950–1951 funkcjonariusze Głównego Zarządu Informacji, czyli wojskowego kontrwywiadu, aresztowali siedmiu wysokich rangą oficerów Marynarki Wojennej. Byli wśród nich kmdr Mieszkowski, kmdr por. Przybyszewski oraz kmdr Staniewicz. Podczas kampanii wrześniowej brali oni udział w obronie Helu, potem zostali uwięzieni w niemieckim oflagu. Po wojnie wrócili do Polski i szybko awansowali. Jednak wojskowy kontrwywiad użył przeciwko nim sfałszowanych dowodów. Według nich byli w Marynarce organizatorami antykomunistycznych grup bojowych, a ponadto przekazywali obcym wywiadom tajne informacje.

Podczas trwającego dwa lata śledztwa oficerowie byli torturowani. W lipcu 1952 r. zapadły wyroki śmierci. Komandorzy stanęli przed plutonem egzekucyjnym. Zostali rozstrzelani w piwnicach więzienia na warszawskim Mokotowie. Rodzinom nie wydano ciał.  Do dziś nie wiadomo, gdzie spoczywają. Symboliczne miejsce pochówku znajduje się w kwaterze ,,Ł” (tzw. Łączka) na Cmentarzu Wojskowym, który jest częścią Powązek.

W 1956 r., w czasie tak zwanej odwilży, Naczelny Sąd Wojskowy wznowił proces komandorów, a skazanych ostatecznie uniewinnił i zrehabilitował. Rok później żołnierze odpowiedzialni za sfałszowanie dowodów i wydanie wyroku skazującego zostali zdegradowani i usunięci z armii.

– Marynarka pamięta o komandorach. W Gdyni mają swoją tablicę. Teraz postanowiliśmy ich uczcić w wyjątkowy sposób – podsumowuje kmdr ppor. Adamczak.

Łukasz Zalesiński

autor zdjęć: mł. chor. Piotr Leonia

dodaj komentarz

komentarze


Jak prowadzić Leoparda?
Szef MON-u: Nie da się nas zastraszyć
Sokół na ratunek w górach
Road to Life
Vipery wracają do Czech
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Bombowiec na dnie Bałtyku
Promień nie do zniesienia
„Ślązak” czeka na modernizację
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Polskie systemy satelitarne w orbicie zainteresowań Grecji
Sulechów z brygadą artylerii
Waryński liderem nieruchomości w PGZ-ecie
Borsuki w Poznaniu
„Koalicja 26.2”, czyli pokaz zdolności i siły
Pancerny atak z wody
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
„Horyzont” przedłużony
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
MON zmienia system gotowości obronnej
Medalowy finisz strzelców
Marsz z weteranem
Medycy bojowi na poligonie
St. szer. spec. Kuklik na podium Dancon March
Pancerny poligon
Kolejny wyrok za strzały na granicy
Ojcowie polskiej niepodległości
Dwie rakiety i dron odrzutowy spadły na terytorium Polski
Kosmiczny Bursztyn
Okno dla gigantów
Kickbokserzy Bursztynowej Dywizji najlepsi
Ratunek pod ogniem
Flight into the Future
Pokład okrętu… pod dachem
„Kurs generalski” dla podoficerów
AI za sterami Gripena
Zatrzymać masywny krwotok
Flanka pod strażą
Constans historii
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Generał z cienia
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Nieznany obiekt na terenie Polski
Gorący lipiec PKW Łotwa
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Nigdy nie zostawiamy swoich
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Za wybitne czyny bojowe w czasie pokoju
Rezerwy do wyszkolenia
ORP „Albatros” w akcji
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Samotna placówka
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Gwarancje BGK w finansowaniu rozwoju MŚP w sektorze obronnym i technologiach typu dual-use
Amunicja do Szerszeni
Złoto i brąz w sportach walki
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Ważne odkrycie na Westerplatte
Wiceszef MON-u w Kijowie
Więcej Piorunów i Jelczy
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
Niemieckie Eurofightery przylecą na Air Policing do Polski

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO