Metody przeciwdziałania zagrożeniom w sieciach teleinformatycznych, sposoby na identyfikację złośliwego oprogramowania czy atak na szyfr – to tylko kilka z zagadnień, jakie w swoich pracach poruszyli autorzy zwycięskich prac w konkursie o nagrodę im. Mariana Rejewskiego. Spośród 43 uczestników kapituła nagrodziła sześć osób.

Piąta edycja konkursu o nagrodę im. Mariana Rejewskiego na prace poświęcone cyberbezpieczeństwu i kryptologii, została ogłoszona pod koniec kwietnia. Wydarzenie, którego organizatorem był Departament Cyberbezpieczeństwa Ministerstwa Obrony Narodowej, podzielone było na dwie kategorie. W pierwszej mogli zgłaszać się autorzy prac inżynierskich, licencjackich i magisterskich, które obronili nie wcześniej niż 1 października 2019 roku. W ramach drugiej kategorii oceniano rozprawy doktorskie obronione po 1 października 2018 roku.

– Konkurs cieszy się dużą popularnością wśród studentów i doktorantów. Od czasu pierwszej edycji nadesłano ponad 160 prac – przypomniał Dominik Rozdziałowski, dyrektor Departamentu Cyberbezpieczeństwa MON. Poinformował też, że na tegoroczną edycję konkursu zgłoszono w sumie 43 prace młodych naukowców, w tym siedem rozpraw doktorskich. Wszystkie oceniała kapituła pod przewodnictwem dyrektora Rozdziałowskiego. W składzie jury znaleźli się także m.in.: gen. dyw. Karol Molenda, dowódca Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni; dr Marek Różycki, dyrektor Wojskowego Instytutu Łączności, a także szefowie służb oraz zarządów Sztabu Generalnego WP i Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Ostatecznie nagrodzono sześć prac. Kapituła doceniła je biorąc pod uwagę m.in. wartość merytoryczną, samodzielność badawczą, innowacyjność tematu i naukowe znaczenie pracy dla obronności kraju.

Sześciu najlepszych

Dziś podczas uroczystego finału w Ośrodku Reprezentacyjnym MON „Helenów” poznaliśmy sześciu laureatów. Pierwsze miejsce w kategorii prac inżynierskich, licencjackich, magisterskich oraz nagrodę w wysokości 10 tys. zł kapituła konkursu przyznała Adrianowi Skrobasowi za pracę inżynierską dotyczącą „Wykrywania żywotności twarzy w przestrzeni 3D uzyskanej z mapy głębi z wykorzystaniem technik uczenia maszynowego zapobiegającego kradzieży tożsamości”. Druga lokata i 7 tys. zł przypadły Kacprowi Ratajczakowi. Kapituła doceniła jego pracę inżynierską poświęconą „Zastosowaniu wizualizacji binarnej oraz sieci neuronowych w wykrywaniu złośliwego oprogramowania na urządzenia mobilne”. Na ostatnim miejscu podium znalazł się Mateusz Leśniak, autor pracy magisterskiej pt. „Praktyczny atak algebraiczny na wybrany szyfr strumieniowy z wykorzystaniem wyżarzania kwantowego”. Laureat otrzymał też nagrodę finansową w wysokości 5 tys. zł.

W kategorii rozpraw doktorskich nagrodzono trzy prace, wszystkie napisane pod kierunkiem dr. hab. inż. Wojciecha Mazurczyka, profesora Politechniki Warszawskiej. Główną nagrodę w wysokości 15 tys. zł przyznano Piotrowi Białczakowi za pracę dotyczącą „Wykorzystania protokołu HTTP do identyfikacji i klasyfikacji złośliwego oprogramowania”. Zdobywcą drugiego miejsca i 11 tys. zł nagrody został Marcin Gregorczyk, za rozprawę „Badania przydatności technologii Software-Defined Networking do wykrycia i przeciwdziałania zagrożeniom w sieciach teleinformatycznych”. Trzecie miejsce i nagroda w wysokości 8 tys. zł przypadła Pawłowi Łące, który swoją pracę poświęcił zagadnieniom „Wieloskładnikowego i transparentnego uwierzytelniania użytkownika z wykorzystaniem technik uczenia maszynowego”.

– Poza nagrodami finansowymi w łącznej kwocie 56 tys. zł laureaci mogą liczyć na nagrody dodatkowe. To m.in. zaproszenia na konferencje eksperckie, udział w szkoleniach wojskowych, w tym spadochronowych czy nurkowych, a także rejs po morzu z żołnierzami Formozy – mówił dyrektor Rozdziałowski.

Debata o AI

Podczas uroczystości został odczytany list, który do laureatów konkursu skierowała Janina Sylwestrzak, córka Mariana Rejewskiego. „Serdecznie gratuluję zwycięskich miejsc w konkursie im. Mariana Rejewskiego, mojego ojca, którego autorska praca pozwoliła na dekodowanie szyfrów maszyn Enigma najpierw w Polsce, a po wybuchu II wojny światowej we Francji i Wielkiej Brytanii”. Sylwestrzak podkreśliła, że osiągnięcie polskich kryptologów, jej ojca oraz Jerzego Różyckiego i Henryka Zygalskiego, „istotnie przyczyniło się do skrócenia czasu trwania największego dramatu ówczesnego świata – II wojny światowej”.

Uroczystości towarzyszyła ekspercka debata poświęcona sztucznej inteligencji. Poprowadził ją dyrektor Rozdziałowski, a wzięli w niej udział m.in.: Milena Rygiel-Soćko, prawniczka zajmująca się kwestiami sztucznej inteligencji, zaangażowana w działanie Cyber Women Community; Kamil Basaj z DK WOC i Fundacji Infoops Polska, specjalista od badania dezinformacji oraz działań operacji informacyjnych oraz dr inż. Michał Wroński z NASK oraz WAT, specjalista w dziedzinie komputerów kwantowych. Eksperci zastanawiali się m.in. nad uwarunkowaniami prawnymi dotyczącymi AI, zagrożeniami oraz wpływem kwantowych sieci neuronowych na rozwój sztucznej inteligencji.

Organizowany od pięciu lat konkurs o nagrodę im. Mariana Rejewskiego jest formą edukacji i promocji poświęconej cyberbezpieczeństwu. Ma m.in. inspirować i zachęcać środowiska akademickie do poszukiwania innowacyjnych rozwiązań w dziedzinach cyberbezpieczeństwa i kryptologii, popularyzować wiedzę w tym zakresie oraz promować wizerunek wojska jako atrakcyjnego miejsca pracy i rozwoju zawodowego zarówno dla żołnierzy, jak i cywili.