Elitarność wyższej uczelni zależy głównie od ludzi, którzy ją tworzą. To dzięki wysiłkom naszych pracowników, żołnierzy i nauczycieli AWL stała się miejscem prestiżowym, w którym wiedzę zdobywają przyszli oficerowie Wojska Polskiego – mówi gen. bryg. dr hab. Piotr Płonka. Rektor-komendant Akademii Wojsk Lądowych opowiada o zmianach, jakie zaszły i jakie są planowane w AWL-u.

Dzisiaj w AWL-u, najstarszej polskiej uczelni wojskowej, rozpoczyna się nowy rok akademicki. Czym będzie się różnił od poprzednich?

Gen. bryg. dr hab. Piotr Płonka: Różnic będzie wiele. Przede wszystkim rozpoczniemy go z ponad 3 tys. studentów. Około 2,5 tys. z nich to studenci w mundurach, a blisko 500 to cywile. Obecnie tylko na pierwszym roku studiów mamy więcej podchorążych, niż było ich jeszcze kilka lat temu na wszystkich rocznikach. Kształcimy nie tylko żołnierzy z Polski, lecz także z państw NATO oraz Ukrainy. Organizujemy kursy oficerskie dla żołnierzy zawodowych i osób cywilnych. Akademia Wojsk Lądowych prowadzi również kursy kwalifikacyjne, doskonalące, kursy przeszkalania kadr rezerwy, terytorialnej służby wojskowej oraz Legii Akademickiej.
Obecnie przygotowujemy się do otwarcia szkoły doktorskiej, a niedawno uruchomiliśmy uniwersytet trzeciego wieku.
Cały czas tworzymy też nowe miejsca pracy i służby dla doświadczonej kadry dowódczej i dydaktycznej. Staramy się, aby wśród wykładowców byli najlepsi oficerowie z jednostek wojskowych z całego kraju, bo w ten sposób zapewniamy naszym studentom wysoki poziom kształcenia.

Jakie zmiany będą w programie kształcenia?

Od nowego roku akademickiego studenci pierwszego roku będą kształcić się w ramach jednolitych, 10-semestralnych studiów magisterskich o profilu praktycznym. Zmian jest jednak więcej. W Akademii utworzyliśmy Wydział Dowodzenia, a w nim niedługo rozpocznie działalność Instytut Rodzajów Wojsk. To nowa baza szkoleniowa Akademii w Żaganiu.
Warto zaznaczyć, że AWL posiada już uprawnienia do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego w takich dyscyplinach, jak nauki o zarządzaniu i jakości oraz nauki o bezpieczeństwie. Obecnie trwają starania w zakresie przyznania nam takich uprawnień w trzeciej nowo powstałej dyscyplinie, czyli inżynierii bezpieczeństwa.

W służbie żołnierza liczą się zarówno teoria, jak i praktyka. Czy zwiększacie nacisk na rozwijanie u podchorążych umiejętności praktycznych?

Oczywiście, nasi studenci wojskowi już teraz zdobywają więcej umiejętności praktycznych. Zajęcia praktyczne odbywają się w centrach i ośrodkach szkolenia oraz w jednostkach wojskowych podległych Dowództwu Generalnemu RSZ i Inspektoratowi Wsparcia Sił Zbrojnych. Szkolenia kształtujące umiejętności praktyczne przewidziane w programie studiów o profilu praktycznym będą prowadzone w obiektach dydaktycznych uczelni, w tym w Instytucie Rodzajów Wojsk.
Kolejne zmiany są efektem wprowadzenia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, co wynika z ustawy o obronie ojczyzny. Tą formą rocznego szkolenia rozpoczyna się obecnie kształcenie oficerskie w naszej akademii (pierwszy raz zdecydowano się tak rozpocząć kształcenie rok temu). Przypomnę, że pierwszy rok nauki zakończony jest egzaminem na podoficera. Przewidziana w programach studiów część szkolenia specjalistycznego będzie realizowana w Instytucie Rodzajów Wojsk. Kursy te mają być skierowane m.in. do grup pancerno-zmechanizowanej, aeromobilnej czy rozpoznania ogólnego.
Jednak zasadnicza część szkolenia specjalistycznego będzie nadal prowadzona w centrach i ośrodkach szkolenia przeznaczonych dla różnych rodzajów wojsk, wyposażonych w specjalistyczny sprzęt oraz systemy symulacji taktycznej i urządzenia szkolno-treningowe. Chodzi tu m.in. o Akademię Abrams w Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu czy Ośrodek Szkolenia Leopard w Świętoszowie oraz bazę Centrum Szkolenia Artylerii i Uzbrojenia w Toruniu.
Podchorążowie podczas szkolenia będą również uczestniczyć w kursach specjalistycznych prowadzonych przez jednostki wojskowe, nabywając w ten sposób, już w trakcie studiów, praktyczne umiejętności. Do tej pory w takich szkoleniach uczestniczyli dopiero po ukończeniu studiów.

Czyli nastąpią też zmiany w systemie praktyk podchorążych…

Tak. Dodatkowym elementem wzmacniającym umiejętności praktyczne słuchaczy będą praktyki zawodowe (dowódcze) w jednostkach wojskowych. To zasadnicza zmiana jakościowa w szkoleniu podchorążych, którzy po drugim roku studiów mają odbywać praktyki dowódcze na poziomie dowódcy drużyny w wymiarze dwóch miesięcy, na trzecim roku będą to praktyki miesięczne oraz praktyki dowódcze na poziomie dowódcy plutonu. Praktyki studentów piątego roku potrwają z kolei aż sześć miesięcy. Wszyscy podchorążowie, zgodnie z nowym programem, ukończą także kurs instruktora strzelectwa.
Na pewno istotnym narzędziem kształtowania umiejętności dowódczych będzie udział podchorążych w ćwiczeniach wojskowych realizowanych w grupach i specjalnościach wojskowych.
Bardzo ważnym aspektem, dzięki któremu zwiększymy jakość kształcenia wojskowego naszych podchorążych z kierunku wojskowo-lekarskiego, będzie ich udział w szkoleniach poligonowych organizowanych przez Instytut Rodzajów Wojsk.

Jak AWL odpowiada na wyzwania XXI wieku? Jak wygląda Wasza baza dydaktyczna?

W Akademii od lat działa Zakład Symulacji Taktycznych Wydziału Dowodzenia, w którym cały czas pracujemy nad rozbudową i utrzymaniem bazy dydaktyczno-szkoleniowej w zakresie wykorzystywania urządzeń symulacyjnych i treningowych. AWL jest użytkowniczką kilku platform oraz systemów symulacji konstruktywnej, które zamierzamy w najbliższym czasie rozwijać.
Budowane są także obiekty szkoleniowe, które zostaną wyposażone w najnowszej generacji urządzenia szkolno-treningowe i nowoczesne systemy symulacji taktycznej. Rozwijane będą stanowiska przeznaczone dla czołgów i wozów bojowych, które wchodzą w skład uzbrojenia polskiego wojska.
Akademia posiada bazę symulacji konstruktywnej i wirtualnej, w której podchorążowie szkolą się w zakresie dowodzenia. W najbliższych latach chcemy pozyskać symulatory sprzętu będącego w wyposażeniu sił zbrojnych i dopiero wchodzącego do jego składu.
To oczywiście tylko część naszych planów.

Rozwijacie także kontakty międzynarodowe…

Nasi żołnierze biorą udział w przedsięwzięciach w ramach wojskowego Erasmusa EMILYO, m.in. we Włoszech, Francji, w Rumunii, Austrii czy na Łotwie. Od lat realizujemy Międzynarodowy Kurs Przywództwa Wojskowego, w którym uczestniczyli wykładowcy i instruktorzy z USA, Kanady i Austrii oraz studenci cywilni i wojskowi z uczelni z Kanady, Rumunii, Litwy, Łotwy, Bułgarii, Włoch i Belgii.
Po okresie pandemii wznowiliśmy współpracę z United States Military Academy West Point oraz z partnerem koreańskim – Akademią Wojskową w Seulu. W tym roku koreańscy kadeci uczestniczyli w Międzynarodowym Górskim Spotkaniu Kadetów (ICMM) oraz w Międzynarodowym Kursie Przywództwa Wojskowego. Z kolei w ubiegłym roku AWL razem z Ministerstwem Edukacji i Nauki była organizatorem IV Polsko-Brytyjskiego Forum Naukowego poświęconego współpracy w zakresie cyberbezpieczeństwa.
Zainicjowaliśmy współpracę z amerykańskim Uniwersytetem Służb Mundurowych Nauk Medycznych w Bethesda. Dzięki temu podchorążowie korpusu medycznego będą mogli uczestniczyć w przedsięwzięciach szkoleniowych, np. w ćwiczeniach „Operation Bushmaster”. W nadchodzącym roku zamierzamy uruchomić międzynarodowy kurs ratownika pola walki, który będzie skierowany zarówno do polskich podchorążych, jak i żołnierzy spoza kraju.

Dbacie więc, aby AWL była nie tylko najstarszą, lecz także najbardziej elitarną uczelnią wojskową w kraju…

Elitarność zależy przede wszystkim od ludzi, którzy tworzą uczelnię. To właśnie dzięki ich wysiłkom AWL jest prestiżową akademią, w której wiedzę zdobywają przyszli oficerowie Wojska Polskiego. Renomę buduje się latami. Dzięki systematycznej i ciężkiej pracy naszych pracowników, żołnierzy i nauczycieli, którym niezmiennie przyświeca nasze motto „Veritas, Honor, Patria”, czyli „Prawda, Honor, Ojczyzna”.

Gen. bryg. dr hab. Piotr Płonka służbę wojskową rozpoczął w 1992 roku. Jest absolwentem Wyższej Szkoły Oficerskiej we Wrocławiu. Ukończył także studia na Uniwersytecie Gdańskim, Akademii Obrony Narodowej, Akademii Marynarki Wojennej oraz Akademię Sztuki Wojennej. Służbę wojskową rozpoczął w 43 Batalionie Saperów 9 Flotylli Obrony Wybrzeża w Helu. Potem był dowódcą kompanii prewencji w Oddziale Żandarmerii Wojskowej w Gdyni, specjalistą w sztabie Komendy Głównej ŻW oraz m.in. komendantem Centrum Szkolenia Żandarmerii Wojskowej i szefem sztabu Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej. Uczestniczył w misji poza granicami kraju – służył w Afganistanie. Był także nauczycielem akademickim, m.in. na Akademii MW, Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego oraz Uniwersytecie Rzeszowskim.