Orzeczenie o niepełnosprawności fizycznej nie będzie zamykało drogi do wojska – zakłada ustawa o obronie ojczyzny. Ci ochotnicy będą mogli jednak służyć wyłącznie na specjalnie dla nich utworzonych stanowiskach, głównie w cyberarmii. Ustawa wprowadza także w siłach zbrojnych nowe specjalności: instruktora zrzutów towarowych i snajpera lekkiej piechoty.
Żołnierze zawodowi podzieleni są na korpusy osobowe, następnie grupy osobowe oraz specjalności wojskowe. Korpusów jest w sumie 20, m.in.: wojsk lądowych, sił powietrznych, logistyki, inżynierii wojskowej czy medyczny. W każdym z nich są grupy osobowe (np. sztabowa, aeromobilna, pancerno- zmechanizowana, pokładowa, pilotów, ubezpieczenia lotów), a te z kolei dzielą się na specjalności, inne w każdym rodzaju służby oraz odrębne dla oficerów, podoficerów i szeregowych zawodowych.
Szczegółowy podział precyzują przepisy Ministerstwa Obrony Narodowej. W ostatnich latach były one zmieniane kilka razy, m.in. w 2015 roku, gdy do armii został wprowadzony korpus osobowy kryptologii i cyberbezpieczeństwa, a także w 2020 roku, gdy w wojsku pojawił się korpus wojsk obrony terytorialnej. Teraz szykują się kolejne zmiany. Są one związane z wejściem w życie ustawy o obronie ojczyzny.
Wojsko także dla osób z niepełnosprawnościami
Jedną z nowości jest umożliwienie podjęcia służby w armii osobom niepełnosprawnym. O takim rozwiązaniu mówił minister Mariusz Błaszczak podczas prezentacji założeń ustawy w październiku ubiegłego roku. Szef MON-u przyznał wówczas, że to odpowiedź na oczekiwania społeczne.
Właśnie powstał projekt rozporządzenia w tej sprawie. Zakłada on wprowadzenie do wojska nowej specjalności dla osób z niepełnosprawnościami – oznaczonej jako 99Z10. Będzie ona stosowana jako druga specjalność, obok tej, która wiąże się z wykonywaniem zadań i obowiązków na konkretnym stanowisku. – Ideą tego rozwiązania jest pozyskanie ochotników, którzy mają unikatowe kompetencje, przydatne w armii. Mogą to być osoby z dużą wiedzą z zakresu np. cyberbezpieczeństwa, nowoczesnych technologii czy informatyki, które chcą służyć w wojsku, ale jak dotąd, ze względu na stan zdrowia i obowiązujące przepisy, nie miały takiej możliwości. Teraz dostaną szansę na służbę na stanowiskach, gdzie sprawność fizyczna jest nieco mniej ważna niż ta intelektualna – tłumaczy płk Joanna Klejszmit, rzeczniczka prasowa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.
Stanowiska w specjalności 99Z10 nie są jednak konkretnie określone. Choć minister wspominał, że będą one tworzone głównie w cyberwojskach, to można przypuszczać, że osoby niepełnosprawne, podobnie jak żołnierze z kategorią „zdolny z ograniczeniami”, będą mogły także ubiegać się o służbę w strukturach administracyjno-biurowych czy logistycznych. – Główną zasadą jest tworzenie takich stanowisk zgodnie z potrzebami sił zbrojnych, z uwzględnieniem m.in. stopnia niepełnosprawności danego ochotnika oraz jego umiejętności – dodaje płk Klejszmit.
Procedury stosowane podczas oceny stanu zdrowia kandydata przez komisję lekarską będą zbliżone do kwalifikowania żołnierzy z kategorią zdolny z ograniczeniami. Uzyskanie pozytywnego orzeczenia pozwoli na utworzenie stanowiska dla takiej osoby. Szansę na podjęcie służby dostaną więc osoby, które np. utraciły wzrok w jednym oku, nie mają jednej kończyny czy palców u rąk lub ochotnicy z zaburzeniami mowy.
Nowe specjalności w wojsku
Projekt rozporządzenia przewiduje także wprowadzenie do wojska nowych specjalności. W korpusie osobowym wojsk lądowych, w grupie osobowej aeromobilnej pojawi się specjalność instruktora zrzutów towarowych, a w korpusie osobowym ogólnym, w grupie osobowej ochrony informacji niejawnych – specjalność dotycząca bezpieczeństwa teleinformatycznego przeznaczona dla szeregowych zawodowych.
Zmiany czekają też WOT. W korpusie wojsk obrony terytorialnej w grupie osobowej lekkiej piechoty nowością będzie specjalność snajpera lekkiej piechoty dla podoficerów oraz szeregowych. – W naszych szeregach musimy mieć strzelców, którzy będą samodzielni w działaniu, a jednocześnie zdani tylko na siebie będą potrafili przetrwać długi czas w terenie – mówi płk Marek Pietrzak, rzecznik prasowy WOT-u. U terytorialsów powstanie też nowa grupa osobowa – działań niekonwencjonalnych.
autor zdjęć: Michał Niwicz
komentarze