13 Śląska Brygada Obrony Terytorialnej rozpoczęła nabór kandydatów na przewodników psów. Zwierzęta mają w przyszłości brać udział w operacjach ratowniczych i poszukiwać osoby zaginione. Program K9-WOT jako pierwsi wprowadzają terytorialsi ze Śląska. Z czasem przewodnicy i psy służyć będą w pozostałych jednostkach tego rodzaju sił zbrojnych.

Wojska obrony terytorialnej na Śląsku wprowadzają do służby ochotniczej psy wraz z przewodnikami. Kilka dni temu rozpoczął się nabór kandydatów na przewodników psów do 13 Śląskiej Brygady Obrony Terytorialnej. To właśnie ta jednostka, jako pierwsza w WOT, buduje w swoich strukturach grupę poszukiwawczo-ratowniczą K9, w której oprócz żołnierzy służyć mają także psy. Czworonogi będą wykorzystywane w sytuacjach kryzysowych, np. do poszukiwania osób zaginionych.

W ramach grupy poszukiwawczo-ratowniczej K9, poza przewodnikiem i psem, działać mają także nawigatorzy, czyli osoby odpowiedzialne za koordynowanie akcji poszukiwawczych i kierowanie zespołem w czasie akcji oraz psychologowie i profilerzy. Psychologowie mają zapewniać opiekę rodzinom osób zaginionych, jak i już odnalezionym. Natomiast zadaniem profilerów – będą to psychologowie po odpowiednim przeszkoleniu – ma być tworzenie profilu osoby zaginionej. To może pomóc w określeniu miejsca przebywania zaginionego. – Dodatkowo pośród nawigatorów chcemy wyodrębnić planistów. Takie osoby będą odpowiedzialne np. za ustalenie terenu poszukiwań i przygotowywanie map dla zespołu działającego w terenie – mówi szer. Monika Ligejka, rzecznik prasowy 13 BOT i jednocześnie przewodnik psów poszukiwawczych.

W ramach projektu K9-WOT już na początku 2019 roku kilku żołnierzy 13 BOT wyszkolono na kursach instruktorskich dla nawigatorów. A w czerwcu kilkunastu terytorialsów zaliczyło szkolenie dla nawigatorów. Podczas sprawdzianu żołnierze wzięli udział w symulowanej operacji ratowniczej, w której uczestniczyli również przewodnicy z psami z Ochotniczej Straży Pożarnej. Nawigatorzy z WOT-u oceniani byli m.in. z techniki pracy, sposobu planowania akcji, obsługi GPS-u oraz umiejętności prowadzenia komunikacji radiowej zgodnie z zasadami Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. – Nawigatorzy są wyszkoleni na poziomie podstawowym, ale cały czas będą podnosić swoje kwalifikacje zawodowe. Będziemy budować ich umiejętności m.in. poprzez stałą współpracę szkoleniową ze Strażą Pożarną – mówi szer. Ligejka. – W tym roku skupieni byliśmy na szkoleniu nawigatorów, teraz nadszedł czas na pozyskanie przewodników psów. Być może część z wyszkolonych przez nas nawigatorów będzie chciało zdobyć nowe uprawnienia i postanowią kupić psy. Ale jesteśmy także otwarci na potencjalnych kandydatów do służby, którzy chcieliby związać się z WOT i zajmować tą specjalnością – dodaje.

Płk Tomasz Białas Dowódca 13 BOT wyjaśnia, że w Ministerstwie Obrony Narodowej trwają prace nad nowelizacją dokumentu regulującego służbę psów w armii. Chodzi tu o instrukcję o gospodarce psami służbowymi w Siłach Zbrojnych RP. – Czekamy, aż w dokumencie znajdzie się zapis o przewodnikach i psach ochotnikach w WOT – mówi płk Białas. Oficer podkreśla jednocześnie, że w przypadku psów ochotników to nie wojsko będzie właścicielem psa, a jego przewodnik. Oznacza to, że 13 BOT nie będzie kupowała psów dla swoich żołnierzy, ale podpowie, jak szkolić, by zwierzę zdało egzamin państwowy na psa ratowniczego. Zwierzę musi się np. nauczyć pokonywania różnego rodzaju przeszkód, poszukiwania ludzi oraz wysyłania kierunkowego. Gdy pies zda egzamin państwowy dostanie „etat” w jednostce. – Dopiero takiego psa będziemy mogli utrzymywać, czyli płacić za jego wyżywienie, szkolenie i opiekę medyczną – zaznacza dowódca 13 BOT.

Jakie psy mogą służyć w WOT? Zgodnie z rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych w sprawie zwierząt wykorzystywanych w akcjach ratowniczych mogą to być czworonogi 25 różnych ras. Psem ratownikiem mogą zostać np. labradory, owczarki niemieckie, holenderskie i belgijskie, border collie, setery szkockie, irlandzkie i angielskie oraz różne odmiany terierów. Rozporządzenie dopuszcza także służbę psów innych ras, o ile te mają predyspozycje do pracy ratowniczej.

– Na ogłoszenie 13 Brygady o zatrudnieniu przewodników z psami już teraz mamy bardzo dużo odpowiedzi. Jest mnóstwo chętnych nie tylko ze Śląska, ale z całej Polski – mówi szer. Ligejka. – Poszukujemy przede wszystkim ludzi mocno zmotywowanych i cierpliwych, bo praca z psami jest bardzo wymagająca – podsumowuje.

Pierwsze psy z przewodnikami trafią do WOT najprawdopodobniej na początku przyszłego roku. W kolejnych latach projekt będzie kontynuowany w innych jednostkach OT.