Wyzwania stojące przed edukacją wojskową młodzieży były tematem Ogólnopolskiego Forum Szkół „Edukacja Obronna Młodzieży” w Bydgoszczy. Wzięli w nim udział dyrektorzy i nauczyciele szkół z zajęciami wojskowymi oraz przedstawiciele Wojska Polskiego i Ministerstwa Edukacji Narodowej. Wyróżniono także te szkoły, z których najwięcej absolwentów zasila szeregi armii.

– Forum, odbywające się cyklicznie co roku w różnych miastach Polski, jest skierowane do przedstawicieli szkół, które uczestniczą w projektach edukacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej – dyrektorów, nauczycieli, koordynatorów klas w Oddziałach Przygotowania Wojskowego, Branżowych Oddziałach Wojskowych czy Cyber.MIL z Klasą. Biorą w nim udział także przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej i kuratoriów oświaty, reprezentanci organizacji pozarządowych oraz patronackich jednostek wojskowych, współpracujących ze szkołami – tłumaczy mjr. Renata Mycio, rzecznik prasowy Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji.

W tegorocznym forum (17–18 października) wzięli udział przedstawiciele 198 szkół ponadpodstawowych z całej Polski. Dyskutowali nad programami nauczania wojskowego funkcjonującymi w szkołach średnich, wskazywali na konieczność dostosowania ich do aktualnych wymogów związanych z sytuacją geopolityczną, jak również podkreślali ogromną wartość szkoleń praktycznych w patronackich jednostkach wojskowych, w formie atrakcyjnej dla uczniów – z wykorzystaniem wojskowych symulatorów i trenażerów, tak by później jak najwięcej z nich podejmowało decyzję o związaniu swojej kariery zawodowej z wojskiem. – Naszym celem jest zachęcenie uczniów do wstępowania do armii i kształcenia się w szkołach z zajęciami wojskowymi, co pozwala rozwinąć umiejętności i zwiększyć świadomość wojskową młodych ludzi. A to zwłaszcza dziś jest bardzo cenne – zaznacza mjr Mycio.

Przedstawiciele szkół akcentowali, że w dobie kryzysu demograficznego konieczne jest dostosowanie i urealnienia liczby Oddziałów Przygotowania Wojskowego do faktycznych możliwości organizacji takich oddziałów przez szkoły. Tematem dyskusji było też zwiększenie finansowania przez MON wyposażenia specjalistycznego oraz ubioru uczniów w klasach wojskowych.

W trakcie spotkania wyróżniono również 18 placówek z całej Polski, których uczniowie po zakończeniu szkoły średniej najczęściej decydują się na wstąpienie do wojska. Pierwsze miejsce zajęło Technikum nr 1 przy Zespole Szkół Ponadpodstawowych nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Tomaszowie Mazowieckim, drugie – Technikum nr 2 w Zespole Szkół Zawodowych nr 2 im. 5 Pułku Ułanów Zasławskich w Ostrołęce, a trzecie – IX Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół nr 2 im. Sybiraków w Nowym Sączu.

Klasy wojskowe funkcjonują w Zespole Szkół Ponadpodstawowych nr 1 im. Tadeusza Kościuszki w Tomaszowie Mazowieckim od 2014 roku. Obecnie na 1100 uczniów szkoły, 252 uczy się w ośmiu takich klasach. – Od trzech lat Zespół Szkół Ponadpodstawowych zajmuje pierwsze miejsce w kraju za osiąganie najwyższego wskaźnika rekrutacji kadetów do Wojska Polskiego. Jesteśmy dumni z postawy naszych uczniów, a nasz wspólny sukces jest jeszcze większą motywacją do dalszej pracy i działania w tym kierunku – komentuje Jolanta Nikodemska, wicedyrektor ZSP nr 1 im. T. Kościuszki w Tomaszowie Mazowieckim.

Obecnie uczniowie szkół ponadpodstawowych w Polsce mają do wyboru kilka możliwych wariantów edukacji z elementami przygotowania wojskowego i wiedzy o armii. – Funkcjonują oddziały przygotowania wojskowego, branżowe oddziały wojskowe czy Cyber.MIL z Klasą, które potocznie nazywane są klasami wojskowymi. W polskim systemie edukacyjnym, poza projektami MON-u, w szkołach ponadpodstawowych istnieją także klasy o profilu mundurowym (wojskowym, policyjnym, strażackim itp.), nazywane klasami mundurowymi, jednak o ich utworzeniu i sposobie funkcjonowania decydują wyłącznie organy prowadzące poza MEN-em, MON-em i kuratoriami oświaty – tłumaczy mjr Mycio.

W oddziałach przygotowania wojskowego, które działają w liceach ogólnokształcących i technikach, uczniowie korzystają z zajęć dodatkowych obejmujących takie bloki tematyczne, jak podstawy wychowania wojskowego (regulaminy, musztra, wiedza o Siłach Zbrojnych RP), szkolenie bojowe (m.in. szkolenie strzeleckie, taktyka, rozpoznanie czy zajęcia sprawnościowe), logistyczne oraz z wybranych przepisów prawa. Oprócz teorii wykładanej w szkołach, zajęcia mają też swoją odsłonę praktyczną w patronackich jednostkach wojskowych. Edukację wojskową odbywającą się przez wszystkie lata nauki kończy pięciodniowy obóz szkoleniowy. Uczniowie, którzy przejdą szkolenie w ramach OPW, mogą liczyć m.in. na dodatkowe punkty przy rekrutacji do wojskowych uczelni wyższych.

Branżowe oddziały wojskowe z kolei są prowadzone przez wybrane szkoły branżowe I stopnia. Realizacja programu szkolenia w BOW-ach stanowi uzupełnienie praktycznej nauki zawodu (np. kucharza, mechanika czy blacharza samochodowego). W ten sposób resort obrony narodowej chciałby przygotować kandydatów na żołnierzy w obszarze szeroko rozumianej logistyki wojskowej.

Ostatnią formą kształcenia wojskowego młodzieży licealnej sygnowaną przez MON są oddziały Cyber.MIL z Klasą. Przygotowują one najzdolniejszych uczniów liceów (kwalifikacja odbywa się na podstawie wyników uzyskanych przy rekrutacji do szkoły) do podjęcia studiów na kierunkach związanych z cyberbezpieczeństwem. W takich klasach uczniowie przechodzą podstawowe szkolenie wojskowe, natomiast ich edukacja skupia się głównie na zdobywaniu wiedzy teoretycznej i praktycznej w obszarze współczesnych zagrożeń cyfrowych czy zarządzania ryzykiem. Licealiści uczą się w niewielkich, 10–15 osobowych klasach, które pozwalają na indywidualny tok kształcenia w ramach takich dyscyplin ścisłych, jak m.in. matematyka, informatyka i fizyka, wykorzystywanych w obszarze cyberbezpieczeństwa.

Obecnie naukę w ramach projektów edukacyjnych MON-u pobiera 28 tys. polskich licealistów. Zainteresowanie nimi, mimo problemów demograficznych naszego kraju, od lat utrzymuje się na stabilnym poziomie. – Szacunkowo, na podstawie danych z ostatnich lat, możemy powiedzieć, że służbę wojskową podejmuje od 32 do 39% absolwentów szkół średnich z takim trybem kształcenia. Celem Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji jest zwiększenie tego odsetka do 45% – podsumowuje mjr Mycio.