Na żagańskim poligonie trwa modernizacja pasów ćwiczeń taktycznych – Małej i Dużej Joanny. Inwestycja pochłonie 120 mln zł. Nowoczesne oblicze zyska przede wszystkim Mała Joanna, która po przebudowie będzie miała m.in. 1800 stanowisk dla sterowanych komputerowo celów, zelektryfikowane pole tarczowe i nowoczesny punkt dowodzenia.

Dwie Joanny

Pas ćwiczeń taktycznych Joanna na terenie Ośrodka Szkolenia Poligonowego Wojsk Lądowych w Żaganiu składa się z dwóch części. Jedna nosi nazwę Mała Joanna, druga to Duża Joanna. Kompleksowej modernizacji jest poddawana ta pierwsza. W tej części żagańskiego poligonu, na głębokości ponad dwóch i pół kilometra, powstaje nowoczesne pole tarczowe z wybetonowanymi i zelektryfikowanymi stanowiskami dla około 1800 nieruchomych celów lekkich i ciężkich, 10 ruchomych, a także kilku unoszonych na około 10 metrów tarcz imitujących nadlatujące śmigłowce. Dla porównania i pokazania skali modernizacji warto przypomnieć, że na terenie pasa Mała Joanna było do tej pory niespełna 300 celów imitujących siły i stanowiska ogniowe przeciwnika.

Przy okazji modernizacji został zmieniony także kąt prowadzenia ognia. Chodzi o to, aby działania bojowe i strzelania były bardziej bezpieczne dla pobliskich miejscowości i przebiegających w okolicy szlaków komunikacyjnych. Kąt prowadzenia strzelań nie zmniejszył jednak możliwości prowadzenia działań. Pole tarczowe ma dwa i pół kilometra, jednak działania taktyczne bez strzelania nadal mogą być prowadzone na głębokość około 10 kilometrów.

U podstawy Małej Joanny powstaje też bardzo nowoczesne stanowisko dowodzenia o wysokości 19 metrów z trybuną dla obserwatorów, salą wykładową, magazynami i pomieszczeniami dla obsługi. W nowym budynku będą znacznie wygodniejsze stanowiska dla obsługi pola tarczowego, kierownictwa prowadzonych ćwiczeń oraz przełożonych obserwujących działania żołnierzy.

Mała Joanna

W znacznie mniejszym zakresie jest modernizowany pas nazywany Duża Joanna. Wprawdzie tutaj także powstaje nowe stanowisko dowodzenia czy schrony dla obserwatorów ognia artylerii, ale nie zostanie – jak w przypadku Małej Joanny – unowocześnione pole tarczowe. Z tego względu Duża Joanna będzie oddana do użytku jeszcze w tym roku. Modernizacja Małej Joanny ma się zakończyć w 2024 roku. Koszt prac na obu pasach to 120 mln zł.

– Prace modernizacyjne na obu pasach taktycznych trwają bez żadnych opóźnień – zapewnia ppłk Jacek Gaszak, komendant poligonu. Dodaje, że budynek stanowiska dowodzenia na terenie Małej Joanny jest już w stanie surowym zamkniętym, pomalowany i jedynie wewnątrz trwają prace wykończeniowe, instalacyjne i wyposażeniowe. Na Dużej Joannie stanowisko dowodzenia też zostało już wybudowane i zaczął się etap prac wykończeniowych.

Nowoczesna organizacja zajęć

Mimo prowadzonych prac budowlanych oba pasy taktyczne są cały czas wykorzystywane do celów szkoleniowych wojsk, choć w ograniczonym zakresie. – Ustaliliśmy z wykonawcą, że najintensywniejsze prace będą prowadzone na obu pasach taktycznych w tak zwanych miesiącach bezoogniowych – mówi ppłk Jacek Gaszak, komendant OSPWL Żagań.

Duża Joanna, schron obserwacyjny

Modernizacja, szczególnie Małej Joanny, nie tylko znacznie polepszy jakość szkolenia i jego organizację, ale także warunki pracy specjalistów z obsługi poligonu. Obecnie personel, który przygotowuje szkolenie dla pododdziałów, musi przejechać po pasie taktycznym wiele kilometrów, aby np. dostarczyć ciężkie akumulatory do podnośników tarcz. Z kolei po szkoleniu obsługa jedzie po akumulatory, gdyż trzeba je naładować przed kolejnym dniem ćwiczeń. Jest to bardzo czasochłonne i wyczerpujące, zwłaszcza w okresie zimowym, gdy na pasie tworzą się wysokie zaspy. Elektryfikacja całego pola tarczowego wyeliminuje konieczność wykonywania takich prac oraz używania dużej liczby akumulatorów.
– Najważniejsza jest jednak komputeryzacja pola tarczowego. Ukazywanie się poszczególnych celów lub ich grupy będzie można zainicjować jednym naciśnięciem klawisza na komputerze – wyjaśnia mjr Marek Sobieszek, szef wydziału poligonowego OSPWL Żagań. Oficer dodaje, że dowódca ćwiczących żołnierzy w porozumieniu z obsługą pola tarczowego będzie mógł przed zajęciami dokładnie zaplanować, jaki rodzaj celów ma się ukazać podczas strzelania, na jakiej odległości i na jak długo. Oczywiście program komputerowy na bieżąco będzie zliczał, które cele i ile razy zostały trafione. Można też będzie wydrukować ocenę, jaką uzyskał ćwiczący pododdział zgodnie z warunkami zawartymi w instrukcji danego strzelania. Na terenie Małej Joanny strzelania ze wszystkich rodzajów posiadanego uzbrojenia będzie mogła prowadzić z miejsca i w ruchu jednocześnie cała kompania zmechanizowana.

– Mała Joanna będzie po modernizacji najnowocześniejszym pasem ćwiczeń taktycznych w Wojsku Polskim – podsumowuje komendant poligonu.