moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Wyścig zbrojeń wystartował

W 2024 roku światowe wydatki wojskowe osiągnęły kwotę 2,718 bln dolarów, o 9,4% wyższą niż w 2023. To najszybszy wzrost rok do roku od zakończenia zimnej wojny. W wyjątkowym tempie zwiększają się budżety obronne w Europie. Duży skok dotyczy Niemiec, które zajęły czwarte miejsce w światowym rankingu – wynika z raportu Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem.

Światowy wzrost wydatków nastąpił dziesiąty rok z rzędu, a udział obciążeń wojskowych w globalnym PKB (zsumowanym produkcie wszystkich krajów) doszedł do poziomu 2,5%. „W 2024 roku ponad 100 państw zwiększyło nakłady na obronność” – podaje w raporcie Xiao Liang, badacz ze Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem (SIPRI). Za wydatki wojskowe SIPRI uznaje wszystkie koszty ponoszone przez rządy konkretnych państw związane z bieżącym utrzymaniem sił zbrojnych oraz z prowadzonymi przez nie działaniami wojennymi.

Wydatki wojskowe w Europie w porównaniu z rokiem ubiegłym urosły o 17% – do 693 mld dolarów – i były głównym czynnikiem przyczyniającym się do globalnego wzrostu w 2024 roku. Na naszym kontynencie tylko Malta nie zwiększyła budżetu na obronność. Ten bezprecedensowy skok obciążeń – nienotowany od upadku muru berlińskiego – ma związek z wojną w Ukrainie. I tak wydatki Rosji (3. miejsce w globalnym zestawieniu) osiągnęły poziom 149 mld dolarów, co stanowi wzrost o 38% w stosunku do 2023 roku i dwukrotność poziomu z 2015 roku. To także 7,1% PKB Rosji i 19% wszystkich wydatków rosyjskiego rządu. Całkowite koszty militarne Ukrainy (8. miejsce) wzrosły o 2,9% – do 64,7 mld dolarów – co odpowiada 43% wydatków Rosji. W 2024 roku ukraińskie nakłady na armię doszły do 34% PKB – żaden kraj na świecie nie odnotował tak wysokiego wskaźnika wydatków militarnych w relacji do ogólnej wartości wypracowanego majątku.

Szybki wzrost Szwecji

W krajach Europy Środkowej i Zachodniej skok nakładów na obronność w 2024 roku miał związek z rozbudową potencjałów. Wydatki Niemiec wzrosły o 28%, osiągając 88,5 mld dolarów. W ten sposób budżet obronny RFN stał się czwartym co do wielkości na świecie, podczas gdy jeszcze w 2023 roku Niemcy plasowały się na siódmym miejscu rankingu. SIPRI odnotowuje też wzrost wydatków militarnych nad Wisłą – o 31%, do 38,0 mld dolarów, co stanowi 4,2% PKB Polski i daje jej 12. miejsce w zestawieniu ex aequo z Włochami.

W 2024 roku Wielka Brytania zwiększyła nakłady na obronność o 2,8%, do 81,8 mld dolarów, co czyni ją szóstym największym „inwestorem militarnym”. Wydatki wojskowe Francji urosły o 6,1%, do 64,7 mld dolarów, dając jej dziewiąte miejsce. Co ciekawe, w 2024 roku Szwecja zwiększyła nakłady zbrojeniowe o 34% – do 12,0 mld dolarów – już w pierwszym roku członkostwa w NATO osiągając wymagany pułap 2% PKB.

Ale ubiegłoroczny skok objął wszystkich członków NATO. Łącznie na cele wojskowe przeznaczono 1,5 bln dolarów. Spośród 32 członków Sojuszu, 18 wydało na siły zbrojne co najmniej 2% PKB. To największa liczba sojuszników realizujących wytyczne NATO, przyjęte w 2014 roku. W 2023 roku natowskich państw realizujących zasadę 2% PKB na obronność było 11. Europejscy członkowie NATO wydali łącznie 454 mld dolarów, co stanowi 30% całkowitych wydatków Sojuszu. „Gwałtowny wzrost nakładów wśród europejskich członków NATO był spowodowany głównie trwającym zagrożeniem ze strony Rosji i obawami o możliwe wycofanie się USA z Sojuszu” – wyjaśnia Jade Guiberteau Ricard z SIPRI. A Lorenzo Scarazzato, inny badacz Instytutu, dodaje: – Najnowsze kierunki polityczne przyjęte w Niemczech i innych krajach europejskich sugerują, że Europa weszła w okres wysokich i rosnących wydatków na cele wojskowe, które prawdopodobnie będą kontynuowane w przewidywalnej przyszłości.

Azja w niebezpiecznej spirali

Wydatki wojskowe USA – znów najwyższe na świecie – wzrosły o 5,7%, osiągając poziom 997 mld dolarów. Stanowi to 37% globalnych wydatków na zbrojenia z 2024 roku. Znaczna część budżetu Pentagonu została przeznaczona na modernizację zdolności wojskowych i arsenału nuklearnego w celu utrzymania strategicznej przewagi nad Rosją i Chinami.

Chiny, drugie na liście krajów z największymi budżetami wojskowymi, przeznaczyły na armię o 7% więcej niż w roku 2023. W sumie było to 314 mld dolarów, co oznacza trzy dekady nieprzerwanego wzrostu nakładów zbrojeniowych. W 2024 roku Państwo Środka odpowiadało za 50% wszystkich wydatków militarnych w Azji i Oceanii, inwestując nie tylko w modernizację konwencjonalnych sił zbrojnych, ale i w rozbudowę arsenału nuklearnego oraz możliwości prowadzenia cyberwojny.

Wydatki wojskowe Japonii wzrosły o 21%, do 55,3 mld dolarów, co stanowi największy roczny wzrost od 1952 roku. Jej nakłady wojskowe osiągnęły pułap 1,4% PKB, co jest najwyższym wynikiem od 1958 roku. Wydatki wojskowe Indii, piąte co do wielkości na świecie, wzrosły o 1,6% – do 86,1 mld dolarów. Wydatki Tajwanu urosły o 1,8%, osiągając 16,5 mld dolarów. „Główni gracze w regionie Azji i Pacyfiku inwestują coraz więcej środków w zaawansowane zdolności wojskowe” – komentuje Nan Tian, dyrektor programu wydatków wojskowych i produkcji broni SIPRI. – W obliczu kilku nierozwiązanych sporów i narastających napięć, inwestycje te grożą wciągnięciem regionu w niebezpieczną spiralę wyścigu zbrojeń – złowieszczy ekspert.

Marcin Ogdowski

autor zdjęć: szer. Sebastian Żądło, st. szer. spec. Daniel Brzozowski

dodaj komentarz

komentarze


Jak prowadzić Leoparda?
Okno dla gigantów
Roboty zamiast saperów
Flight into the Future
Szlify na moście
Road to Life
Pokład okrętu… pod dachem
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Sokół na ratunek w górach
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Waryński liderem nieruchomości w PGZ-ecie
Stała obecność sił USA coraz bliżej
AI za sterami Gripena
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Wiceszef MON-u w Kijowie
Cyberspecjaliści na poligonie
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Gladius, czyli polski miecz
Rezerwy do wyszkolenia
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Bombowiec na dnie Bałtyku
Medalowy finisz strzelców
Vipery wracają do Czech
Gwarancje BGK w finansowaniu rozwoju MŚP w sektorze obronnym i technologiach typu dual-use
Ratunek pod ogniem
Promień nie do zniesienia
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Constans historii
Marsz z weteranem
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
„Horyzont” przedłużony
Generał z cienia
Borsuki w Poznaniu
Samotna placówka
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Kosmiczny Bursztyn
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Nigdy nie zostawiamy swoich
Pancerny poligon
Polskie systemy satelitarne w orbicie zainteresowań Grecji
„Ślązak” czeka na modernizację
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Gorący lipiec PKW Łotwa
Nieznany obiekt na terenie Polski
Więcej Piorunów i Jelczy
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
Niemieckie Eurofightery przylecą na Air Policing do Polski
Pancerny atak z wody
Zatrzymać masywny krwotok
Sulechów z brygadą artylerii
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
ORP „Albatros” w akcji
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Flanka pod strażą
„Kurs generalski” dla podoficerów
Medycy bojowi na poligonie
Złoto i brąz w sportach walki
Tak rodzą się piloci myśliwców
MON zmienia system gotowości obronnej
Ojcowie polskiej niepodległości

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO