Właśnie zakończyliśmy kolejny etap rozmów w ramach spotkań szefów sztabów Grupy V4. Nasze dwudniowe spotkanie odbywa się jeszcze podczas trwania prezydencji Polski w Grupie Wyszehradzkiej, która rozpoczęła się 1 lipca 2020 i która od 1 lipca 2021 przejdzie w ręce Węgier. Mam więc ogromną przyjemność przekazać prezydencję na ręce szefa sztabu węgierskich sił zbrojnych generała Romulusza Ruszina-Szendiego.

Celem naszych spotkań było omówienie stanu bezpieczeństwa międzynarodowego, zarówno na wschodniej, jak i południowej flance NATO, a także innych spraw sił zbrojnych Grupy V4 oraz tych uznanych podczas polskiej prezydencji za priorytetowe. Rozmawialiśmy też o współpracy wojskowej, której szczegóły ustalono podczas wcześniejszych spotkań szefów obrony Grupy V4.

Podsumowując okres prezydencji Polski w Grupie Wyszehradzkiej, warto wspomnieć o tym, że pomimo panującej pandemii COVID-19 udało nam się nie tylko dwukrotnie spotkać podczas oficjalnych rozmów takich jak dzisiejsza, ale także kilkukrotnie omawialiśmy ważne sprawy wojskowe związane z NATO i Unią Europejską przy innych okazjach, np. podczas ćwiczeń wojskowych i innych podobnych działań.

Polska przejęła prezydencję w Grupie Wyszehradzkiej 1 lipca ubiegłego roku. Zbiegła się ona w czasie z trwającym kryzysem światowym wywołanym przez epidemię COVID-19, który wystawił na poważną próbę funkcjonowanie naszych państw nie tylko w sferze wojskowej, ale także medycznej, społecznej czy ekonomicznej. Pandemia wywarła ogromny wpływ na rozwój poszczególnych państw V4, NATO czy Unii Europejskiej, a proces niwelowania jej skutków wpłynął też na przebieg polskiej prezydencji w wielu obszarach, także tych o znaczeniu militarnym.

Pomimo tych ograniczeń nadal byliśmy w stanie poświęcić wiele godzin na rozmowy i wymianę doświadczeń na temat wpływu pandemii na obecne i przyszłe działania naszych sił zbrojnych. Państwa Grupy Wyszehradzkiej aktywnie współpracowały w walce ze skutkami pandemii koronawirusa i pracowały nad przywróceniem nie tylko funkcjonowania społeczno-ekonomicznego, ale także działań wojskowych i silnej współpracy w regionie i w UE.

Przede wszystkim podczas naszej prezydencji rozpoczęliśmy opracowywanie wspólnych wymagań operacyjnych dla wybranego sprzętu wojskowego. Grupy eksperckie z różnych państw doskonale wykonały swoją pracę. Zatwierdziliśmy rekomendacje z początkowej fazy tego procesu, który będzie kontynuowany podczas prezydencji Węgier. Niezmiennym zadaniem pozostaje też budowanie wizerunku Grupy Wyszehradzkiej jako regionalnego, środkowoeuropejskiego, elastycznego i konstruktywnego formatu.

W czasie trwania polskiej prezydencji NATO i Unia Europejska były i pozostaną kluczowymi platformami do współpracy pomiędzy państwami V4. Przykładem takiej współpracy może być unijny dyżur w 2023 roku Grupy Bojowej V4 (EU BG V4) pod dowództwem polskim. Polska potwierdza swoją rolę i udział, jak również swoją deklarację dowodzenia operacyjnego. 22 marca 2021 roku nasze kraje podpisały list intencyjny, a niedawno kolejne porozumienie z tym związane. Deklarujemy nasze silne zaangażowanie w ten projekt, w regionalną współpracę militarną w zakresie przygotowań do działania grupy bojowej i jesteśmy zdecydowani zapewnić potrzebne siły i możliwości na rzecz EU BG V4 2023-1. Bez wątpienia jest to jasny sygnał, że państwa V4 działają razem nie tylko w NATO, ale także w ramach wartościowych inicjatyw w Unii Europejskiej.

Mieliśmy okazję podzielić się naszymi doświadczeniami operacyjnymi w kontekście odpowiedzi NATO i UE na obecne zagrożenia bezpieczeństwa, a także w ramach zaangażowania państw V4 w misje i operacje wojskowe. Inicjatywa gotowości NATO oraz inne wspólne wysiłki państw NATO pozostają kluczowe dla Grupy Wyszehradzkiej na wschodniej i południowej flance NATO i Unii Europejskiej. Inicjatywy te nie tylko stanowią wspólną platformę, dzięki której można usprawnić współpracę w kwestii bezpieczeństwa regionalnego, ale są też okazją do wzmocnienia wielonarodowego partnerstwa i wspólnych działań, szczególnie w przypadku współpracy regionalnej oraz przyszłego uczestnictwa w misjach NATO czy w narodowych siłach rezerwowych.

Skrupulatnie wypełnialiśmy też nasze zadania szkoleniowe oraz zatwierdziliśmy zaktualizowany „Plan szkoleń i ćwiczeń wojskowych V4”, który opracowano na podstawie „Strategii szkoleń i ćwiczeń dla Grupy Wyszehradzkiej”. Mocno wierzymy, że nasze kraje powinny zmaksymalizować wysiłki w tym zakresie, aby jak najbardziej zwiększyć zaangażowanie we wspólne ćwiczenia w ramach grupy V4. Polska również intensywnie współpracowała na poziomie dowództw operacyjnych naszych sił zbrojnych. Jesteśmy przekonani, że te działania były wyjątkową okazją do wymiany doświadczeń i opinii na temat postrzegania zagrożeń, ale też zajęć szkoleniowych. Oczekujemy największego możliwego zaangażowania w projekty szkoleniowe, które opracowaliśmy, kierując się naszymi obserwacjami oraz potrzebami szkoleniowymi.

W kręgu naszych zainteresowań znalazły się również sprawy związane z rozwojem cyberzdolności oraz cyberobrona, która staje się samodzielną domeną operacyjną. Mieliśmy okazję uczestniczyć w kilku wydarzeniach dotyczących współpracy w cyberprzestrzeni, takich jak Warsaw Cyber Summit czy ćwiczenia Cyber Domain. Nasza zapowiadająca się obiecująco współpraca w tej kwestii pokazała, że praktyczne wyszkolenie zdobyte przez personel V4 jest kluczowe w utrzymaniu cyberbezpieczeństwa na efektywnym poziomie. Wspólne uczestnictwo w ćwiczeniach w zespołach, które tworzyły państwa Grupy Wyszehradzkiej z państwami partnerskimi, jest korzystne dla każdej ze stron, również w kontekście przyszłych ćwiczeń w NATO oraz Unii Europejskiej.

Podsumowując, sądzę, że przyszły rok i kolejne lata będą zarówno dla Grupy Wyszehradzkiej, jak też dla Unii Europejskiej i państw członkowskich NATO czasem wychodzenia z kryzysu po pandemii koronawirusa i jego konsekwencji w zakresie socjoekonomii, bezpieczeństwa czy obrony. Współpraca militarna państw grupy V4, nie tylko w ramach UE czy NATO, pozostaje przykładem prawdziwej pracy zespołowej oraz solidarności, tworząc podstawy do realizacji dalekosiężnego celu, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa w regionie, w Europie i na świecie, co przyniesie wiele korzyści krajom V4 oraz naszym obywatelom.

Oświadczenie prasowe generała Rajmunda T. Andrzejczaka, szefa Sztabu Generalnego WP, z okazji spotkania szefów obrony państw Grupy Wyszehradzkiej, które miało miejsce w Krakowie 23 czerwca 2021.

Źródło: SG WP, tłumaczenie z j. angielskiego – Anita Kwaterowska/ PZ