moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Pomnik nieznanych bohaterów

„Tu leży żołnierz polski poległy za Ojczyznę” – taki napis widnieje na płycie Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie. Trumnę z ciałem bezimiennego polskiego obrońcy Lwowa złożono w grobowcu pod kolumnadą Pałacu Saskiego 2 listopada 1925 roku. Pierwszą wartę zaciągnęli przy nim kombatanci powstania styczniowego.

Grób Nieznanego Żołnierza, fot. Dowództwo Garnizonu Warszawa

W tym miejscu płonie wieczny znicz, a żołnierze Batalionu Reprezentacyjnego pełnią wartę honorową przez całą dobę. Odwiedziny Grobu Nieznanego Żołnierza to – zgodnie z protokołem dyplomatycznym – obowiązkowy punkt wizyty każdej zagranicznej delegacji.

Ochotnik w maciejówce

Prace nad pomnikiem-grobem oddającym hołd bezimiennym żołnierzom rozpoczęto w 1921 roku. Rozważano różne lokalizacje w Warszawie, m.in. niedaleko Cytadeli lub w Forcie Legionów. – Ostatecznie zapadła decyzja, aby umieścić grób pod kolumnadą Pałacu Saskiego, który był wówczas siedzibą Sztabu Generalnego Wojska Polskiego – mówi historyk Waldemar Strzałkowski. Opracowanie projektu powierzono rzeźbiarzowi Stanisławowi Ostrowskiemu.



Pobojowisko, z którego zostaną ekshumowane szczątki żołnierza, wybrał 4 kwietnia 1925 roku najmłodszy kawaler Orderu Virtuti Militari, ogniomistrz Józef Buczkowski. Los padł na Cmentarz Orląt Lwowskich.

Grób Nieznanego Żołnierza, fot. Sławek Kasper/IPN

29 października wydobyto tam z bezimiennych grobów trzy trumny: sierżanta, kaprala oraz młodego ochotnika w maciejówce. Jadwiga Zarugiewiczowa, matka innego poległego żołnierza, losowo wybrała trumnę ze szczątkami – tę z maciejówką. „Z pogruchotanych kości lewej nogi i czaszki wnosić należy, że żołnierz padł na polu bitwy”, podawała wówczas „Polska Zbrojna”.

Trumnę z prochami obrońcy Lwowa sprowadzono do Warszawy specjalnym pociągiem i 2 listopada złożono w grobowcu pod kolumnadą Pałacu Saskiego. Prezydent Stanisław Wojciechowski umieścił tam również akt erekcyjny mówiący o tym, że grób powstał, aby wyrazić cześć Narodu Polskiego dla tysięcy żołnierzy, którzy przelali krew z imieniem Polski na ustach.

Przy grobie zapłonął wieczny znicz, a pierwszą wartę zaciągnęli kombatanci powstania styczniowego. – W okresie międzywojennym przed grobem obowiązywał zwyczaj zdejmowania nakrycia głowy, a żołnierze przechodząc obok niego, salutowali – mówi Waldemar Strzałkowski.

Kobieca warta

Grób przetrwał II wojnę. Choć pod koniec grudnia 1944 roku niemieckie oddziały wysadziły w powietrze Pałac Saski, to fragment arkad z grobowcem ocalał. Po wejściu do Warszawy 17 stycznia 1945 roku, polscy żołnierze rozpalili przy nim ognisko zamiast znicza. Pierwszą wartę zaciągnęły kobiety z 1 Samodzielnego Batalionu im. Emilii Plater.

Grób Nieznanego Żołnierza, fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Po wojnie odbudowano grób odnawiając trzy środkowe arkady kolumnady i odsłonięto go ponownie 9 maja 1946 roku. Jednocześnie został wprowadzony całodobowy posterunek honorowy.

Po 1989 roku na filarach grobu umieszczono kopie czterech tablic z 1925 roku i odsłonięto 14 nowych płyt upamiętniających 180 najważniejszych bitew z historii Polski. Złożono tu też ziemię z mogił katyńskich.

Idea oddania hołdu bezimiennym żołnierzom zrodziła się po I wojnie we Francji. Jednak pierwszy taki symboliczny grób powstał 11 listopada 1920 roku w londyńskim Opactwie Westminsterskim. Natomiast w Paryżu pod Łukiem Triumfalnym trumnę ze szczątkami nieznanego żołnierza spod Verdun złożono 28 stycznia 1921 roku.

AD

autor zdjęć: Dowództwo Garnizonu Warszawa, Sławek Kasper/IPN, Narodowe Archiwum Cyfrowe

dodaj komentarz

komentarze


Flight into the Future
Manewry w Nowej Dębie i ochrona Jasionki
Pokład okrętu… pod dachem
Medycy bojowi na poligonie
Zatrzymać masywny krwotok
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
DiBaX ‘26 – eksperymenty dla rozwoju NATO
MON zmienia system gotowości obronnej
Bombowiec na dnie Bałtyku
Artyleria wsparta bezzałogowcami
Samotna placówka
Roboty zamiast saperów
Constans historii
Medalowy finisz strzelców
Abordaż z polskim wsparciem
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Gladius, czyli polski miecz
Generał z cienia
Ratunek dla rannego nadleciał z powietrza
Nigdy nie zostawiamy swoich
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Ojcowie polskiej niepodległości
Wojna, której nie widać
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Gorący lipiec PKW Łotwa
Wiceszef MON-u w Kijowie
„Kurs generalski” dla podoficerów
Okno dla gigantów
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Szkoły zasilają armię
Wicepremier i szef SG apelują o pomoc dla bohaterskich policjantów
Sprawdzian bielskich desantowców
Promień nie do zniesienia
Tak rodzą się piloci myśliwców
Cyberspecjaliści na poligonie
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Flanka pod strażą
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Nowe ubrania i obuwie dla żołnierzy
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Modelowy test na poligonie
Logistyczny kręgosłup „Koalicja 26.2”
Ratunek pod ogniem
Z wojska do biznesu
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
Listopad z „Huraganem”
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
AI za sterami Gripena
Pancerny atak z wody
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Złoto i brąz w sportach walki
Szlify na moście
„Horyzont” przedłużony
MON proponuje zmiany przepisów ubiorczych
Najpopularniejszy z „armii mistrzów”
Stałe miejsce Polski w ETAP
Nowe-stare wcielenie „Błyskawicy"
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO