moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Pomnik nieznanych bohaterów

„Tu leży żołnierz polski poległy za Ojczyznę” – taki napis widnieje na płycie Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie. Trumnę z ciałem bezimiennego polskiego obrońcy Lwowa złożono w grobowcu pod kolumnadą Pałacu Saskiego 2 listopada 1925 roku. Pierwszą wartę zaciągnęli przy nim kombatanci powstania styczniowego.

Grób Nieznanego Żołnierza, fot. Dowództwo Garnizonu Warszawa

W tym miejscu płonie wieczny znicz, a żołnierze Batalionu Reprezentacyjnego pełnią wartę honorową przez całą dobę. Odwiedziny Grobu Nieznanego Żołnierza to – zgodnie z protokołem dyplomatycznym – obowiązkowy punkt wizyty każdej zagranicznej delegacji.

Ochotnik w maciejówce

Prace nad pomnikiem-grobem oddającym hołd bezimiennym żołnierzom rozpoczęto w 1921 roku. Rozważano różne lokalizacje w Warszawie, m.in. niedaleko Cytadeli lub w Forcie Legionów. – Ostatecznie zapadła decyzja, aby umieścić grób pod kolumnadą Pałacu Saskiego, który był wówczas siedzibą Sztabu Generalnego Wojska Polskiego – mówi historyk Waldemar Strzałkowski. Opracowanie projektu powierzono rzeźbiarzowi Stanisławowi Ostrowskiemu.



Pobojowisko, z którego zostaną ekshumowane szczątki żołnierza, wybrał 4 kwietnia 1925 roku najmłodszy kawaler Orderu Virtuti Militari, ogniomistrz Józef Buczkowski. Los padł na Cmentarz Orląt Lwowskich.

Grób Nieznanego Żołnierza, fot. Sławek Kasper/IPN

29 października wydobyto tam z bezimiennych grobów trzy trumny: sierżanta, kaprala oraz młodego ochotnika w maciejówce. Jadwiga Zarugiewiczowa, matka innego poległego żołnierza, losowo wybrała trumnę ze szczątkami – tę z maciejówką. „Z pogruchotanych kości lewej nogi i czaszki wnosić należy, że żołnierz padł na polu bitwy”, podawała wówczas „Polska Zbrojna”.

Trumnę z prochami obrońcy Lwowa sprowadzono do Warszawy specjalnym pociągiem i 2 listopada złożono w grobowcu pod kolumnadą Pałacu Saskiego. Prezydent Stanisław Wojciechowski umieścił tam również akt erekcyjny mówiący o tym, że grób powstał, aby wyrazić cześć Narodu Polskiego dla tysięcy żołnierzy, którzy przelali krew z imieniem Polski na ustach.

Przy grobie zapłonął wieczny znicz, a pierwszą wartę zaciągnęli kombatanci powstania styczniowego. – W okresie międzywojennym przed grobem obowiązywał zwyczaj zdejmowania nakrycia głowy, a żołnierze przechodząc obok niego, salutowali – mówi Waldemar Strzałkowski.

Kobieca warta

Grób przetrwał II wojnę. Choć pod koniec grudnia 1944 roku niemieckie oddziały wysadziły w powietrze Pałac Saski, to fragment arkad z grobowcem ocalał. Po wejściu do Warszawy 17 stycznia 1945 roku, polscy żołnierze rozpalili przy nim ognisko zamiast znicza. Pierwszą wartę zaciągnęły kobiety z 1 Samodzielnego Batalionu im. Emilii Plater.

Grób Nieznanego Żołnierza, fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Po wojnie odbudowano grób odnawiając trzy środkowe arkady kolumnady i odsłonięto go ponownie 9 maja 1946 roku. Jednocześnie został wprowadzony całodobowy posterunek honorowy.

Po 1989 roku na filarach grobu umieszczono kopie czterech tablic z 1925 roku i odsłonięto 14 nowych płyt upamiętniających 180 najważniejszych bitew z historii Polski. Złożono tu też ziemię z mogił katyńskich.

Idea oddania hołdu bezimiennym żołnierzom zrodziła się po I wojnie we Francji. Jednak pierwszy taki symboliczny grób powstał 11 listopada 1920 roku w londyńskim Opactwie Westminsterskim. Natomiast w Paryżu pod Łukiem Triumfalnym trumnę ze szczątkami nieznanego żołnierza spod Verdun złożono 28 stycznia 1921 roku.

AD

autor zdjęć: Dowództwo Garnizonu Warszawa, Sławek Kasper/IPN, Narodowe Archiwum Cyfrowe

dodaj komentarz

komentarze


Bombowiec na dnie Bałtyku
Z wojska do biznesu
Roboty zamiast saperów
MON zmienia system gotowości obronnej
Promień nie do zniesienia
Cyberspecjaliści na poligonie
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Najpopularniejszy z „armii mistrzów”
Obrona kraju to obrona naszych bliskich i naszej wolności
Sprawdzian bielskich desantowców
Constans historii
Pancerny atak z wody
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Nominacje generalskie wręczone
Nigdy nie zostawiamy swoich
MON proponuje zmiany przepisów ubiorczych
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Samotna placówka
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Ratunek dla rannego nadleciał z powietrza
Wspólne przeżycia łączą, czyli weterani na warsztatach
Ratunek pod ogniem
AI za sterami Gripena
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Ojcowie polskiej niepodległości
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Artyleria wsparta bezzałogowcami
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Gorący lipiec PKW Łotwa
Nowe karetki dla wojska
Manewry w Nowej Dębie i ochrona Jasionki
Nowi generałowie w Wojsku Polskim
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Generał z cienia
Modelowy test na poligonie
Stała obecność sił USA coraz bliżej
MPS-y w rękach żołnierzy
Tak rodzą się piloci myśliwców
„Horyzont” przedłużony
Wicepremier i szef SG apelują o pomoc dla bohaterskich policjantów
Carl-Gustaf przemówił ogniem
Logistyczny kręgosłup „Koalicja 26.2”
Nowa szkoła latania
Abordaż z polskim wsparciem
Lepszy GPS do czołgów i Rosomaków pilnie potrzebny
Listopad z „Huraganem”
Wojna, której nie widać
Gladius, czyli polski miecz
Leopardy atakują z zarośli
Polska technologia za Odrą
DiBaX ‘26 – eksperymenty dla rozwoju NATO
Niepodległość to wysiłek narodu
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Nowe-stare wcielenie „Błyskawicy"
Flanka pod strażą
Medalowy finisz strzelców
Szlify na moście
Czarne Pantery i K9 w Bursztynowej Dywizji
Generał Kukuła pozostaje na czele Sztabu Generalnego
K03 Ryś inspirowany lasem iglastym
Nowe ubrania i obuwie dla żołnierzy
Wiceszef MON-u w Kijowie
Tomahawki dla Polski? Jaką siłę zyska wojsko
„Kurs generalski” dla podoficerów
Prezydent: Polski w sprawie bezpieczeństwa nie da się podzielić
Sprawdzone przez żołnierzy
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Szkoły zasilają armię
Bursztynowa Dywizja obroniła prymat w boksie
Stałe miejsce Polski w ETAP
Złoto i brąz w sportach walki

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO