Wyrównanie wysokości należnej gratyfikacji urlopowej w przypadku wzrostu wojskowych wynagrodzeń oraz uwzględnienie współmałżonka będącego żołnierzem przy ustalaniu wysokości tego świadczenia – to najważniejsze zmiany w kwestii wypłaty corocznej należności na wypoczynek. Wcześniej w razie zbiegu tego uprawnienia świadczenie mogło być wypłacone tylko jednemu z małżonków.
Gratyfikacja urlopowa to świadczenie pieniężne przysługujące żołnierzowi zawodowemu bez względu na stopień i zajmowane stanowisko. Jest wypłacana raz w roku, pod warunkiem że mundurowy weźmie co najmniej pięć dni urlopu za jednym razem.
Zmiany na plus
Jak dotąd kwestią budzącą wątpliwości były sytuacje, w których oboje małżonkowie są żołnierzami. Obowiązująca do 22 kwietnia 2022 roku ustawa o służbie wojskowej (tzw. pragmatyczna) mówiła jasno: w przypadku zbiegu uprawnień do gratyfikacji urlopowej żołnierzy zawodowych pozostających w związku małżeńskim, przy ustalaniu wysokości gratyfikacji nie uwzględnia się współmałżonka. Gratyfikację na ich wspólne dzieci z kolei mógł wziąć tylko jeden z nich.
– Przepis ten, odnoszący się wyłącznie do małżeństw wojskowych, był przez nie krytykowany. Czuły się one dyskryminowane względem np. rozwiedzionych żołnierzy czy też tych, którzy żyją w związku partnerskim – mówią przedstawiciele MON-u. W praktyce bowiem każdy z nich, będąc żołnierzem, miał prawo do gratyfikacji, a ponadto, w przypadku rozwodu i opieki naprzemiennej, każde z rodziców mogło pobrać gratyfikację na wspólne dzieci.
Nad problemem pochylili się specjaliści pracujący nad Ustawą o obronie ojczyzny. W wyniku dyskusji oceniono, że ograniczenie wypłaty gratyfikacji na współmałżonka jedynie z racji tego, że też jest żołnierzem, może być dyskryminujące. Dlatego resort obrony zdecydował się wprowadzić nowe zapisy w tej kwestii.
– W przypadku małżeństw żołnierzy zawodowych każdy z małżonków może wziąć gratyfikację na współmałżonka. Jeśli chodzi natomiast o wspólne dzieci żołnierzy, gratyfikacja będzie wypłacana tylko raz, bo będzie przysługiwała tylko jednemu z rodziców, niezależnie od tego, czy oboje pozostają w związku małżeńskim, partnerskim, czy też są po rozwodzie – informują przedstawiciele MON-u.
Płk Krzysztof Jewgiejuk, przewodniczący Konwentu Dziekanów Korpusu Oficerów Zawodowych, przyznaje, że choć nie ma danych, ilu żołnierzy dotyczył ten problem, to bez wątpienia cieszy fakt, że Ministerstwo Obrony Narodowej dostrzegło konieczność zmiany przepisów. – Ważne jest to, że obecnie wypłata gratyfikacji jest powiązana z byciem żołnierzem. To na pewno przepis korzystny dla zainteresowanych, których uprawnienia były wcześniej ograniczone – mówi oficer.
Szczegółowe przepisy
Przygotowany w MON-ie projekt rozporządzenia w sprawie gratyfikacji urlopowej szczegółowo określa wysokość oraz terminy i tryb wypłacania jej żołnierzom zawodowym.
Tak jak dotąd gratyfikacja urlopowa na jedną osobę uwzględnianą przy ustalaniu jej wysokości będzie wynosić 35% najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza obowiązującego w dniu 1 stycznia roku kalendarzowego, w którym żołnierz nabył prawo do urlopu wypoczynkowego.
Nowością jest zapis mówiący o tym, że w przypadku wzrostu wojskowych wynagrodzeń w ciągu danego roku żołnierze, którzy otrzymali już gratyfikację (np. kiedy wniosek złożyli na początku roku), dostaną wyrównanie. Taka sytuacja będzie miała miejsce już w tym roku, ze względu na planowaną od marca podwyżkę wojskowych pensji.
Podobnie jak do tej pory, aby otrzymać gratyfikację, żołnierz musi złożyć pisemny wniosek nie wcześniej niż na 30 dni przed rozpoczęciem urlopu i nie później niż 14 dni od dnia jego zakończenia lub też po przedstawieniu dowodu dokonania opłaty lub przedpłaty np. za wykupione wczasy. We wniosku musi się również znaleźć oświadczenie o liczbie osób uwzględnianych przy ustalaniu wysokości gratyfikacji (mąż, żona, dzieci). W przypadku gdy żołnierz w oświadczeniu uwzględni dziecko, gratyfikacja zostanie wypłacona dopiero po złożeniu oświadczenia stwierdzającego, że drugi rodzic dziecka, będący żołnierzem zawodowym, nie otrzymał gratyfikacji na to dziecko w danym roku.
Jeśli żołnierz nie złoży wniosku w danym roku kalendarzowym, gratyfikację za ten rok otrzyma do końca stycznia roku kolejnego. W takim przypadku liczba osób uwzględnianych przy ustalaniu wysokości gratyfikacji będzie ustalana na podstawie pisemnego oświadczenia żołnierza o jego stanie rodzinnym w ostatnim dniu roku kalendarzowego, za który gratyfikacja przysługuje.
autor zdjęć: 12 BZ
komentarze