Tłumaczy cywilom zawiłości wojskowego świata. Pisze na ten temat książki, prowadzi szkolenia, a doświadczenia z misji może mu pozazdrościć niejeden żołnierz. Jacek Matuszak – laureat Buzdygana 2020 – wiele lat przepracował w wojskowych służbach prasowych, kreując wizerunek armii. – Jego cywilny punkt widzenia znakomicie uzupełniał wojskową perspektywę – mówią dowódcy.

– Buzdygan trafił w dobre ręce – uważa gen. Rajmund T. Andrzejczak, szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, który poznał Jacka Matuszaka na misji w Afganistanie. Był pracownikiem cywilnym Polskiego Kontyngentu Wojskowego w czasie dwóch zmian, którymi dowodził gen. Andrzejczak. – Niezwykle zaangażowany i kreatywny. Zarażał entuzjazmem i aktywnością. Koleżeński, z zaciętością gawędziarza, szybko zjednywał sobie ludzi. To człowiek o niezwykłym poczuciu humoru – wylicza generał i dodaje: – Jego cywilny punkt widzenia znakomicie uzupełniał wojskową perspektywę w naszej działalności. Jacek przyciąga innych otwartością i pomysłowością. Zadziwia wiedzą. Zawodowo inspiruje, stale szuka nowych wyzwań. I zawsze wojsko jest najważniejsze, zawsze bliskie jego sercu.

Jacek Matuszak pochodzi z wojskowej rodziny: jego ojciec przez 34 lata służył jako czołgista, dziadek walczył na polskim Wybrzeżu we wrześniu 1939 roku na Kępie Oksywskiej, babcia, mama i starszy brat pracowali w wojsku. Jacek nie mógł zostać żołnierzem, bo dostał kategorię „trwale niezdolny do służby”. Znalazł jednak sposób, aby kontynuować rodzinną tradycję.

Laureat Buzdygana przyznaje, że o jego zaangażowaniu w sprawy armii przesądził pierwszy wyjazd na poligon. Do dziś pamięta, jak pod stopami drżała ziemia, gdy kompania czołgów oddała nocną salwę. Od tamtego czasu związany jest z wojskiem. Ilekroć miał chwile zwątpienia, czy wybrał słuszną drogę, wracało tamto wspomnienie i wątpliwości znikały.

Wulkan energii

Matuszak z wykształcenia jest historykiem i dziennikarzem. Tajniki dziedziny bezpieczeństwa i polityki zagranicznej zgłębiał podczas podyplomowych studiów w Akademii Obrony Narodowej oraz Studium Polityki Zagranicznej w Polskim Instytucie Spraw Międzynarodowych. Karierę zawodową rozpoczął w zespole redakcyjnym wojsk lądowych. Potem przechodził kolejne szczeble: w Wydziale Prasowym Dowództwa Wojsk Lądowych i Ministerstwie Obrony Narodowej, a ostatnio w Departamencie Komunikacji i Marketingu Polskiej Grupy Zbrojeniowej.

Laureat Buzdygana wiele lat przepracował w wojskowych służbach prasowych, kreując wizerunek Wojska Polskiego. Pisał artykuły, komunikaty, książki, wypowiadał się w programach radiowych i telewizyjnych. Jest też autorem kilku scenariuszy do filmów o współczesnym wojsku i współautorem wystaw fotograficznych. Na różne sposoby tłumaczył zawiłości wojskowego świata cywilom. – Był wulkanem pomysłów, zawsze powtarzał, że nie ma problemów, są tylko wyzwania. Tym wyzwaniom skutecznie stawiał czoła. Zawsze potrafił znaleźć partnerów do współpracy i zbudować koalicję ludzi życzliwych – mówi płk rez. Tomasz Szulejko.

Gdyby spróbować przedstawić pracę Jacka Matuszaka w liczbach, trzeba byłoby napisać, że jako pracownik wojska uczestniczył w misjach w Iraku (raz) i Afganistanie (pięciokrotnie). Jako dziennikarz trzy razy odwiedzał polskich żołnierzy w Afganistanie (2005), Bośni (2002), Kosowie (2006). Przez ostatnie kilkanaście lat uczestniczył także w 30 najważniejszych krajowych i międzynarodowych ćwiczeniach wojskowych. Jest autorem i współautorem 18 książek o tematyce misyjnej oraz poświęconych udziałowi Polski w NATO. Ponadto ma na koncie ponad 700 publikacji o tematyce historycznej i dotyczącej współczesnego Wojska Polskiego, zamieszczonych w prasie wojskowej i cywilnej, m.in. w „Polsce Zbrojnej”. Przez dziesięć lat prowadzenia szkoleń z jego fachowej wiedzy skorzystało co najmniej 4 tys. etatowych i nieetatowych prasowców oraz ekspertów wojskowych.

Wszędzie zostawia ślady

Barbara Szymanowska z Ministerstwa Spraw Zagranicznych poznała Jacka Matuszaka w Afganistanie, gdzie w latach 2009–2010 była doradcą dowódcy PKW i w ramach zespołu odbudowy prowincji przez wiele miesięcy współpracowała z nim przy realizacji projektów w prowincji Ghazni. Matuszak twierdzi, że półtora roku spędzone na misji w Afganistanie dało mu poczucie, że jego praca ma sens. Po polskich żołnierzach pod Hindukuszem pozostały drogi, szkoły i szpitale. On uważa, że te inwestycje są ważniejsze od newsów wrzucanych na stronę internetową. Dzięki Polakom Afgańczycy zobaczyli, że można żyć inaczej.

Barbara Szymanowska współpracowała też z Jackiem Matuszakiem, gdy była ambasadorem w Wietnamie. Pamięta, jak w 2016 roku podjął się on trudnego zadania napisania książki o Kazimierzu Kwiatkowskim, polskim architekcie i konserwatorze zabytków, który przez lata pracował w Wietnamie i dzięki któremu wiele cennych zabytków zostało wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO. – Tematyka tej publikacji odbiegała od innych, których Jacek był autorem lub współautorem, ale poradził sobie z tym wyzwaniem znakomicie – ocenia. Jak opowiada, już po kilku miesiącach odbyła się promocja książki. Na wieczorze autorskim w miejscowości Hoi An ustawiła się długa kolejka po autografy. Były też media i wywiady. Kilka dni później przy odprawie paszportowej na lotnisku Jacek Matuszak został przywitany słowami: „Ja pana znam z telewizji, pan jest tym znanym pisarzem”. „Jak widać, Jacek wszędzie zostawia ślady”, dodaje Barbara Szymanowska.

Nie wszyscy wiedzą, że jedną z pasji Jacka Matuszaka jest bieganie. Robi to nie tylko dla zdrowia, lecz także dla idei. Złożył bowiem obietnicę Danucie Przystasz, damie Orderu Virtuti Militari za udział w powstaniu warszawskim, że wystartuje w warszawskiej triadzie – Biegu Powstania Warszawskiego, Biegu Konstytucji i Biegu Niepodległości. Przekazał jej pamiątkowe medale, które każdorazowo otrzymywał na mecie. – Niby mały gest, ale duży hołd dla świadków historii – mówi Barbara Szymanowska. – Oby w Wojsku Polskim było więcej takich osobowości – podsumowuje płk rez. Tomasz Szulejko.

Buzdygany zostaną wręczone na uroczystej Gali 100-lecia „Polski Zbrojnej”, która odbędzie się 8 października w Arkadach Kubickiego w Zamku Królewskim w Warszawie. Organizacja tego wydarzenia nie byłaby możliwa bez wsparcia i przychylności naszych przyjaciół. Wszystkim firmom i instytucjom serdecznie dziękujemy za pomoc w godnym uczczeniu redakcyjnego jubileuszu.

Patronat honorowy – Ministerstwo Obrony Narodowej
Mecenas – Polska Grupa Zbrojeniowa
Partner Złoty – Teldat
Partner Srebrny – Poczta Polska, Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych, Instytut Lotnictwa, Agencja Mienia Wojskowego, Thorium Space Technology
Partner Brązowy – Targi Kielce, Huta Stalowa Wola, PIT-RADWAR S.A., Wojskowe Zakłady Uzbrojenia, PCO, Maskpol, ND SatCom, Kongsberg
Partner – Zamek Królewski w Warszawie