Na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino uczczono dziś 82. rocznicę zwycięskiej bitwy o masyw górski, który stanowił kluczowy punkt linii Gustawa. W centralnych uroczystościach uczestniczył m.in. prezydent RP Karol Nawrocki. Tegoroczne obchody upamiętniające bohaterstwo żołnierzy 2 Korpusu Polskiego rozpoczęły się wczoraj i zakończą w środę w Materze.

Polscy żołnierze, którzy polegli w jednej z ważniejszych bitew II wojny światowej i podczas walk w okolicznych miejscowościach, spoczywają na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino. Na nekropolii, otwartej 1 września 1945 roku u stóp klasztoru Benedyktynów, w 82. rocznicę zwycięskiej batalii odprawiono polową mszę św., po której odbył się apel poległych połączony z ceremonią złożenia wieńców i wiązanek kwiatów. W uroczystości z udziałem pary prezydenckiej uczestniczyli m.in.: mjr Władysław Antoni Dąbrowski – żołnierz, który przeszedł cały szlak bojowy armii gen. Andersa, rodziny żołnierzy walczących o Monte Cassino, delegacje żołnierzy Wojska Polskiego, przedstawiciele organizacji kombatanckich i środowisk polonijnych, harcerze oraz reprezentanci władz państwowych i samorządowych Polski i Włoch.

– Monte Cassino jest symbolem, w którym skupia się wiele znaczeń i właśnie dlatego rocznicy tej bitwy nie obchodzimy wyłącznie ku pamięci przeszłości, lecz także po to, by czerpać z niej wskazania na dzisiaj – zaznaczył Lech Parell, szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Podziękował też wszystkim, którzy oddają hołd bohaterom i pielęgnują pamięć o ich poświęceniu. Zwrócił również uwagę, aby historia i przesłanie tej zwycięskiej kampanii towarzyszyły nam jak drogowskaz. – Niech przypomina kolejnym pokoleniom, że pokój i wolność nie są czymś oczywistym. Cztery lekcje Monte Cassino: nadzieja, dyscyplina, sojusz i pojednanie nie wystarczą, że zostały odrobione raz; wtedy, w 1944 roku. Trzeba je odrabiać bez końca, dla dobra naszej Ojczyzny – podkreślił minister.

Od Acquafondaty do Matery

Uroczystości upamiętniające 82. rocznicę bitwy o Monte Cassino rozpoczęły się wczoraj w miejscowości Acquafondata, przez którą w 1944 roku w czasie walk o klasztorne wzgórze biegła jedna z dwóch dróg zaopatrzenia dla żołnierzy gen. Andersa. Po złożeniu wieńców i wiązanek przed włoskim Pomnikiem „Poległych na wszystkich frontach” przybyłe do prowincji Frosinone delegacje oddały hołd poległym żołnierzom 2 Korpusu Polskiego pod upamiętniającym ich monumentem. Następnie, przy pamiątkowym cokole odsłoniętym w 1996 roku, do którego wykorzystano krzyż z gąsienic z grobu por. Stefana Bortnowskiego – dowódcy 4 Pułku Pancernego Skorpion, została odprawiona polowa msza św. Porucznika i jego towarzyszy broni, poległych w czasie walk o masyw Monte Cassino, pochowano właśnie w Acquafondacie, gdzie założono jeden z dwóch polowych cmentarzy polskich żołnierzy.

Z Acquafondaty przybyłe z Polski delegacje i inni uczestnicy uroczystych obchodów zwycięskiej bitwy udali się do miasta Piedimonte San Germano, również położonego w prowincji Frosinone. Wieńce i wiązanki złożono przed włoskim Pomnikiem „Poległych na wszystkich frontach” i przed Pomnikiem 6 Pułku Pancernego im. Dzieci Lwowskich. Odsłonięto również medalion z wizerunkiem odznaki 12 Pułku Ułanów Podolskich.

Natomiast dzisiaj, przed głównymi uroczystościami na Monte Cassino, w położonym u stóp wzgórza mieście Cassino w dwóch symbolicznych miejscach uczczono pamięć gen. Władysława Andersa. Złożono wieńce i kwiaty przed jego popiersiem przy Largo Wladyslaw Anders i przed pomnikiem generała w samym centrum miasta przy Largo Dante. Pomnik odsłonięto 19 maja 2024 roku, a rzeźbę z brązu, przedstawiającą dowódcę 2 Korpusu Polskiego, wykonał polski artysta Igor Duszyński.

Jutro w ramach obchodów 82. rocznicy bitwy o Monte Cassino odbędą się uroczystości w miasteczkach San Vittore del Lazio w prowincji Frosinone i Mignano Monte Lungo w prowincji Caserta. W tym pierwszym zaplanowano uroczystości przed pomnikami: upamiętniającym poległych żołnierzy 2 Korpusu Polskiego oraz „W hołdzie cywilnym i wojskowym ofiarom wojny”, a w drugim wizytę na włoskim Cmentarzu Wojennym. Natomiast w środę na Polskim Cmentarzu Wojennym w miejscowości Casamassima odprawiona zostanie polowa msza św. i odbędzie się apel poległych, a w miasteczku Matera zaplanowano uroczystość patriotyczną przed tablicą umieszczoną na budynku Szkoły im. Giovanniego Minozziego, włoskiego księdza, który był współzałożycielem Opery Narodowej na terenie południowej Italii. Po złożeniu wieńców i kwiatów odbędzie się koncert Orkiestry Reprezentacyjnej Wojska Polskiego.

W Krakowie

W związku z rocznicą zwycięstwa pod Monte Cassino swoje święto obchodzi dziś odwołujący się do dziedzictwa żołnierzy gen. Andersa 2 Korpus Polski – Dowództwo Komponentu Lądowego. Z tej okazji na dziedzińcu Zamku Królewskiego na Wawelu odbył się uroczysty apel, w którym uczestniczyli m.in. Paulina Kosiniak-Kamysz – matka chrzestna sztandaru 2 Korpusu Polskiego, wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar, prezydent Krakowa Aleksander Miszalski i marszałek województwa małopolskiego Łukasz Smółka. Podczas ceremonii wręczono wyróżniającym się żołnierzom i pracownikom odznaczenia państwowe i resortowe. Przed apelem w katedrze wawelskiej odprawiona została msza św., którą sprawował metropolita krakowski kard. Grzegorz Ryś.

– 18 maja 1944 roku nad ruinami klasztoru na Monte Cassino zawisła biało-czerwona flaga. Tuż obok stanął plutonowy Emil Czech i odegrał zakazany przez Niemców hejnał mariacki. W ten symboliczny sposób ogłoszono zwycięstwo Polskich Sił Zbrojnych nad Niemcami. Dziś wspominamy bohaterski czyn żołnierzy 2. Korpusu Polskiego dowodzonych przez gen. Władysława Andersa, a także oddajemy hołd ofiarom krwawych zmagań: poległym, zaginionym i rannym – podkreślił wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar. Natomiast gen. broni Adam Joks, dowódca 2 KP, zaznaczył, że bycie częścią Dowództwa 2 Korpusu Polskiego – Dowództwa Komponentu Lądowego oznacza przyjęcie na siebie obowiązku oddania chwały naszym poprzednikom poprzez profesjonalizm, który nie uznaje kompromisów. – Nasza duma z przeszłości musi być swoistym paliwem dla naszej skuteczności w teraźniejszości – stwierdził generał.