Od września w szkołach średnich w całej Polsce będą mogły powstać 43 oddziały przygotowania wojskowego, a nie 30, jak pierwotnie planowano. To odpowiedź na duże zainteresowanie szkół udziałem w programie oraz potrzebę aktywizacji młodzieży w zakresie obronności. MON przygotowało już projekt rozporządzenia w tej sprawie.

Oddziały przygotowania wojskowego funkcjonują w Polsce od 2020 roku. Są tworzone w szkołach ponadpodstawowych (czteroletnich liceach ogólnokształcących i pięcioletnich technikach). Program opiera się na zajęciach teoretycznych i praktycznych, prowadzonych przy współpracy z jednostkami wojskowymi. Dla wielu uczniów edukacja w takiej klasie staje się pierwszym krokiem do kariery w armii.

Zainteresowanie szkół prowadzeniem OPW rośnie

Każdego roku minister obrony narodowej określa w drodze rozporządzenia konkretną liczbę OPW, które mogą powstać. Zgodnie z dokumentem z listopada 2025 roku, w najbliższym roku szkolnym limit miał wynieść 30. – Taką liczbę MON oszacowało, mając na względzie liczbę szkół biorących już udział w projekcie OPW, jak również uruchomienie przez ministra spraw wewnętrznych i administracji analogicznego projektu skierowanego do tej samej grupy odbiorców. Pod uwagę jak zawsze były brane także potrzeby rekrutacyjne, możliwości szkoleniowe sił zbrojnych i środki przeznaczone na ten cel w budżecie – wyjaśnia kpt. Michał Gełej, cz. p.o. rzecznik prasowy Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji.
Nabór wniosków od organów prowadzących szkoły ponadpodstawowe zainteresowanych udziałem w projekcie trwał do końca stycznia 2026 roku. W praktyce jednak ustalony przez MON limit okazał się niewystarczający w stosunku do zainteresowania placówek edukacyjnych. Finalnie do resortu obrony wpłynęły bowiem w sumie 43 wnioski. – W związku z tym, że wszystkie spełniają wymogi formalne, a środki finansowe przeznaczone na ten cel w budżecie MON-u są wystarczające, zaszła potrzeba zwiększenia limitu zezwoleń na rok 2026 do 43 – wyjaśnia kpt. Gełej.

Efektem tego jest przygotowany w MON-ie projekt rozporządzenia. Jednak, co warto podkreślić, propozycja większego limitu nie oznacza, że do programu zostaną automatycznie przyjęte wszystkie zgłoszone szkoły. – Ostateczna decyzja zostanie podjęta przez ministra obrony narodowej po zakończeniu procedury postępowania administracyjnego – podkreśla kpt. Gełej. Bo szkoły, zgodnie z założeniami programu, muszą spełnić szereg wymagań. To m.in. doświadczenie we współpracy z wojskiem oraz odpowiednio wykwalifikowana kadra, przygotowana do prowadzenia zajęć z zakresu bezpieczeństwa.

Gdy przepisy wejdą w życie, rekrutacja może objąć w sumie 613 oddziałów – 570 już istniejących (na których utworzenie szef MON-u wydał zgodę w latach 2020–2025) oraz 43 nowe, które będą mogły działalność od najbliższego roku szkolnego.

Szereg korzyści

Jak zapewniają przedstawiciele MON-u, zwiększenie limitu nie wpłynie negatywnie na zdolności szkoleniowe wojska. Co więcej, zmiana ma pomóc w realizacji celów strategicznych – zaangażowania młodzieży w sprawy obronności i zwiększenia liczebności Sił Zbrojnych RP. O tym, że program spełnia swój cel, świadczą liczby. W 2024 roku na rozpoczęcie służby wojskowej zdecydowało się 35% absolwentów OPW, natomiast w 2025 roku 37% absolwentów (z tego: 24% wybrało uczelnie wojskowe, 25% – WOT, 26% – szkolenie podstawowe DZSW, 25% – szkolenie podstawowe w ramach skróconej dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej).

Uczniowie oddziałów przygotowania wojskowego, oprócz podstawowej wiedzy na poziomie szkoły średniej, podczas dodatkowych zajęć edukacyjnych zyskują także specjalistyczną wiedzę wojskową oraz kwalifikacje. Część teoretyczna zajęć jest prowadzona w szkole, praktyczna zaś przez jednostkę patronacką. Tę ostatnią ma przypisana każda szkoła biorąca udział w programie. Placówki prowadzące OPW otrzymują też wsparcie finansowe, w tym środki na umundurowanie uczniów, ich wyposażenie specjalistyczne i pomoce dydaktyczne.

Absolwent OPW po ukończeniu edukacji otrzymuje zaświadczenie o ukończeniu szkolenia wojskowego. Dzięki temu może ubiegać się o odbycie skróconego szkolenia podstawowego w ramach dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej (do 12 dni), może także liczyć na dodatkowe punkty podczas rekrutacji do uczelni wojskowych.
Projekt rozporządzenia jest w uzgodnieniach międzyresortowych.

OPW kuźnią operatorów dronów

W ubiegłym roku MON postanowiło rozwinąć program OPW o nowy, pilotażowy projekt dla młodzieży – „OPW z dronem”. Rozpoczął się on w 16 szkołach ponadpodstawowych prowadzących oddziały przygotowania wojskowego. Głównym jego celem jest wsparcie promocji szkolenia dronowego wśród uczniów, którzy są zainteresowani zdobyciem uprawnień w zakresie obsługi bezzałogowych statków powietrznych. Zarówno nauczyciele, jak i uczniowie w ramach projektu mogą zdobyć oficjalne uprawnienia do pilotowania BSP, wymagane przez Urząd Lotnictwa Cywilnego.