Projekt nowelizacji ustawy o weteranach, jaki rząd przekazał posłom, został już skierowany do Sejmu. Na początku czerwca odbędzie się pierwsze czytanie projektu. Nowe prawo upraszcza zasady wypłacania rekompensat dla weteranów poszkodowanych. Każdy z nich za jeden procent orzeczonego przez komisję lekarską uszczerbku na zdrowiu dostanie 6 tys. zł.

Dotychczas weterani poszkodowani mogli ubiegać się tylko na drodze sądowej o zadośćuczynienie za uszczerbek na zdrowiu podczas służby na misjach. Teraz procedura przyznania rekompensaty ma być szybka i prosta. Mundurowy ranny na misji musi złożyć do odpowiedniego urzędu (MON-u, MSWiA czy ABW) wniosek o przyznanie rekompensaty. Urząd sprawdzi dokumenty i podejmie decyzję o przyznaniu świadczenia. Za każdy jeden procent uszczerbku na zdrowiu weteran otrzyma 6 tys. zł. Dotyczy to zarówno urazów fizycznych, jak i chorób nabytych podczas misji zagranicznych. Po otrzymaniu informacji o przyznanym świadczeniu weteran będzie miał 30 dni, by zadeklarować, czy je przyjmuje. Jeśli tak, pieniądze trafią na jego konto. Rekompensatę można otrzymać tylko jeden raz, nawet jeśli w przyszłości pogorszy się stan zdrowia weterana i wzrośnie jego uszczerbek na zdrowiu.

Potrzebne dokumenty

We wniosku o przyznanie rekompensaty należy podać: imię i nazwisko, numer PESEL, adres zamieszkania i adres do korespondencji, serię i numer legitymacji weterana poszkodowanego. Dokument ten musi zostać podpisany przez osobę składającą wniosek lub jej pełnomocnika.

Do wniosku weteran poszkodowany musi dołączyć kilka dodatkowych dokumentów. Są to oświadczenie o uzyskanych odszkodowaniach, zadośćuczynieniach lub innych świadczeniach finansowych związanych z jego wypadkiem lub chorobą oraz kopię dokumentów to potwierdzających. Należy także dołączyć oświadczenie, że w sprawie objętej wnioskiem nie został wydany prawomocny wyrok, ani nie zawarto ugody w sprawie o zadośćuczynienie. W kolejnym oświadczeniu należy potwierdzić, że w sprawie objętej wnioskiem nie toczy się postępowanie sądowe w sprawie o zadośćuczynienie, ani że weteran nie uzyskał zadośćuczynienia od sprawcy czynu powodującego krzywdę (czyli np. terrorysty, który podłożył bombę, a która wybuchała pod pojazdem, jakim jechał weteran), a także oświadczenie, że sąd w postępowaniu karnym nie orzekł w sprawie, która jest objęta wnioskiem, na rzecz weterana zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Sprawiedliwe rozwiązanie

– Czekaliśmy na ustawę, która systemowo rozwiąże kwestie zadośćuczynienia, czyli rekompensat za utracone na misji zdrowie – przyznaje Tomasz Kloc przewodniczący Stowarzyszenia Rannych i Poszkodowanych w Misjach poza Granicami Kraju. Zaznacza, że dotychczas wypłacane odszkodowania były niskie.

Prace nad nowym systemem wywoływały emocje. Zwłaszcza, że według pierwszych propozycji rekompensaty mieli otrzymać tylko weterani poszkodowani, których uszczerbek na zdrowiu wynosi powyżej 30 proc. Taki warunek wykluczyłby większość rannych misjonarzy, gdyż według danych MON-u, 867 z nich ma status weterana poszkodowanego, a tylko u 119 orzeczono uszczerbek na zdrowiu powyżej 30 proc. Podczas konsultacji społecznych Stowarzyszenie Rannych i Poszkodowanych w Misjach Poza Granicami Kraju postulowało zmianę tego przepisu, aby nie dzielić weteranów na tych z uszczerbkiem na zdrowiu do 30 proc. i tych powyżej. Ostatecznie więc ten zapis został wykreślony.

Tomasz Kloc podkreśla, że przyjęte finalnie przez rząd rozwiązanie jest „najbardziej sprawiedliwe i oczekiwane przez środowisko weteranów”. Dodaje, że weterani poszkodowani mają nadzieję, że dalszy proces legislacyjny przebiegnie sprawnie i za kilka miesięcy ruszą wypłaty. – W ten sposób temat rekompensat dla żołnierzy rannych na misjach zostanie zamknięty nie tylko dla nas, ale także dla przyszłych pokoleń. Proponowane rozwiązanie prawne jest na najwyższym światowym poziomie – uważa prezes Stowarzyszenia.

Weterani, którzy uznają, że kwota rekompensaty jest zbyt niska, mogą odwołać się do sądu administracyjnego. Tego świadczenia nie otrzymają natomiast ci, wobec których został już wydany prawomocny wyrok przyznający zadośćuczynienie albo ci, w których sprawie została zawarta już ugoda.

Prace nad nowelizacją ustawy przyspieszyły, gdy w ubiegłym tygodniu Rada Ministrów przyjęła projekt opracowany przez resort obrony. Dokument został następnie przesłany do parlamentu. Podczas najbliższego posiedzenia Sejmu (3–4.06) ma się odbyć pierwsze czytanie projektu zmian ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Po uchwaleniu zmian przez Sejm i Senat, ustawa trafi na biurko prezydenta. Nowe przepisy wejdą w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Tymczasem w Gdyni trwają ostatnie przygotowania do obchodów Dnia Weterana Działań poza Granicami Państwa. Tegoroczne uroczystości zostały zaplanowane na dwa dni – 28 i 29 maja.