1,5 roku przygotowań, 6 miesięcy w gotowości do działania wypełnionej intensywną pracą i podtrzymywaniem zdolności – tak krótko można podsumować kończący się jutro dyżur dowództwa operacyjno-strategicznego (UE OHQ) w Krakowie, które dowodzone przez gen. dyw. dr Cezarego Podlasińskiego utrzymywało gotowość, aby kierować ewentualnymi operacjami militarnymi Unii Europejskiej w promieniu sześciu tysięcy kilometrów od Brukseli.

Dowództwo operacyjno-strategiczne Unii Europejskiej (UE OHQ) z siedzibą w Krakowie, które zostało otwarte w listopadzie 2015 roku, zgodnie z narodowymi zobowiązaniami przeznaczone do działania podczas półrocznego dyżuru (od 1 stycznia do 30 czerwca 2016 roku) oparte o żołnierzy Wyszehradzkiej Grupy Bojowej Unii Europejskiej (GB UE V4), którą tworzą Polacy, Węgrzy, Słowacy i Czesi, przy czym Polska była tzw. państwem ramowym.

GB UE V4 jest trzecią grupą, w której uczestniczą Polacy. Jednocześnie po raz pierwszy nasze siły zbrojne sformowały dowództwo operacyjno-strategiczne (UE OHQ), które w przypadku aktywacji GB UE V4 było dedykowane do dowodzenia tą grupą. Dowództwo UE OHQ, w skład którego wchodzą oficerowie i podoficerowie z czterech państw tworzących Grupę Wyszehradzką, sformowano na bazie stacjonującego w Krakowie Centrum Operacji Lądowych – Dowództwa Komponentu Lądowego, którym dowodzi gen dyw. dr Cezary Podlasiński.

Dowództwo UE OHQ wraz z Grupą Bojową Unii Europejskiej V4, której trzon poza krakowskim dowództwem stanowią żołnierze 12 Brygady Zmechanizowanej ze Szczecina, pełnić będzie dyżur bojowy do 30 czerwca 2016 r. Grupa dyżurujących żołnierzy liczyła w sumie ponad 4 tys., z czego ok. połowa to żołnierze z Polski.

Zespół OHQ w Krakowie stanowił ponad 230 żołnierzy, z czego trzon – bo prawie 150 osób – to Polacy, kolejno to Węgrzy (31 żołnierzy), Czesi (30 żołnierzy) i Słowacy (25 żołnierzy).

Zgodnie z koncepcją, Grupy Bojowe Unii Europejskiej są przewidziane do udziału w misjach humanitarnych i prewencyjnych oraz stabilizacyjnych, w tym wymuszania i utrzymania pokoju. W przypadku podjęcia decyzji o interwencji grupa musi osiągnąć gotowość do działania w ciągu maksymalnie dziesięciu dni od tego momentu. W razie potrzeby żołnierze mogą zostać przerzuceni w rejon kryzysu na odległość nawet sześciu tysięcy kilometrów od Brukseli. Grupa Bojowa powinna być zdolna do samodzielnego działania przez 30 dni, z możliwością przedłużenia tego terminu do 120 dni.

– Trwający sześć miesięcy dyżur OHQ to dobry przykład współpracy krajów członkowskich Grupy Wyszehradzkiej. W czasie tego mijającego półrocza, jak i w okresie przygotowywania się obsady dowództwa do objęcia dyżuru, co w sumie stanowi ponad 18 miesięcy, dowodząc ponad dwustoma żołnierzami z Czech, Polski, Słowacji i Węgier, możemy mówić o czasie dobrego i efektywnego działania w środowisku międzynarodowym. Współdziałanie, ciągłe doskonalenie się i współpraca żołnierzy z czterech krajów Europy Środkowo-Wschodniej wyznaczały nam kierunki działania podczas naszego dyżuru. Mijający czas był znakomitą okazją do doskonalenia naszych umiejętności kierowania operacjami wojskowymi. Przez cały okres trwania dyżuru obsada OHQ brała udział w organizowanych cyklicznie warsztatach i szkoleniach, które miały na celu podtrzymywać gotowość sił i środków dowództwa. Odbywające się ćwiczenia i szkolenia na przestrzeni ostatnich 18 miesięcy, oprócz aktualizacji wiedzy żołnierzy państw Grupy Wyszehradzkiej, miały na celu wymianę informacji w zakresie nowych dokumentów, rozwiązań i informacji, które są niezbędne do podtrzymania zdolności w ramach każdego dyżuru. Był to owocny czas poszukiwań i doskonalenia wiedzy i umiejętności na wszystkich szczeblach dowództwa – podsumował działalność dowodzonych przez siebie żołnierzy dowódca krakowskiego Centrum i jednocześnie dowódca OHQ generał dywizji dr Cezary Podlasiński.

Możliwość szkolenia się obsady dowództwa, które powstało na potrzeby półrocznego dyżuru Grupy Bojowej Unii Europejskiej państw wyszehradzkich (GB UE V4) podczas konferencji planistycznych i warsztatów, oprócz doskonalenia funkcjonowania samego stanowiska dowodzenia, była doskonałą okazją do budowania prężnych relacji pomiędzy żołnierzami OHQ w Krakowie. Wspólna wymiana doświadczeń i wzajemnych obserwacji na przestrzeni ostatniego roku pozwoliła na bardzo dobre zgranie całej obsady żołnierzy z państw Grupy Wyszehradzkiej. Niecodzienna okazja do dzielenia się ze sobą spostrzeżeniami i wnioskami pozwoliła na płynne i pozbawione zakłóceń działanie obsady OHQ i jednocześnie potwierdziła gotowość do działania w przypadku aktywacji dowództwa.

Siedziba i wyposażenie dowództwa operacyjno-strategicznego Unii Europejskiej (UE OHQ) w Krakowie zostało w pełni sfinansowane ze środków budżetu polskiego Ministerstwa Obrony Narodowej. Oddany do użytku w ubiegłym roku kompleks budynków przy ulicy Rakowickiej został specjalnie zaprojektowany i zmodernizowany na potrzeby półrocznego dyżuru Grupy Bojowej Unii Europejskiej państw wyszehradzkich. Nowoczesna infrastruktura i technologia (systemy łączności, oprogramowanie), zcertyfikowane systemy gwarantujące bezpieczeństwo, które z chwilą zakończenia dyżuru będzie można skonfigurować zgodnie z wymogami NATO i narodowymi, będą doskonałą inwestycją i narzędziem do działania w przyszłości.

Przed obsadą UE OHQ pozostało ostatnie zadanie – zebranie wniosków i doświadczeń, które posłużą do ewentualnego przygotowania kolejnych dyżurów jako UE OHQ.

Tekst: mjr Jusyna Balik