Wszystkie procedury powtarzają tak długo, aż staną się nawykiem. Uczą się też, jak zniszczyć opancerzonego kolosa, by wróg nie wydobył z przejętego wozu żadnych informacji. Dziennikarki polski-zbrojnej.pl obserwowały szkolenia żołnierzy jednostki Agat. Na poligonie w Wędrzynie Polacy uczą się od amerykańskich specjalsów obsługi pojazdów M-ATV.



Skrót M-ATV pochodzi od anglojęzycznej nazwy: Mine Resistant Ambush Protected, czyli MRAP – All Terrain Vehicle. Co oznacza pojazd terenowy o zwiększonej odporności na wybuchy min. Polacy dostali 45 takich wozów od US Army na przełomie 2014 i 2015 roku. Wiosną 2016 roku większość trafiła do jednostki wojskowej Agat.

– Zwróciliśmy się do sił specjalnych USA, żeby skierowały do nas specjalistów, którzy zajmują się problematyką i procedurami obowiązującymi w M-ATV – mówi dowódca jednego z zespołów szturmowych Agatu. To właśnie dlatego kilkunastu specjalsów zza oceanu pojawiło się na poligonie w Wędrzynie.

Zasadzka na Agat

Szkolenie z Amerykanami ruszyło na początku września. Choć każdy z obecnych na poligonie żołnierzy miał już do czynienia z M-ATV (przeszli odpowiedni kurs w Centrum Szkolenia Logistyki w Grudziądzu), to i tak w Wędrzynie uczą się wszystkiego od podstaw. – Chodzi na przykład o sposób wsiadania i wysiadania z wozu. Towarzyszą temu procedury, o których powiedzieć nie mogę – wyjaśnia jeden z żołnierzy. Kolejne etapy szkolenia to jazda w terenie. Załogi M-ATV pokonują bowiem często nie drogi utwardzone, ale tereny piaszczyste i błotniste, po których trudno się poruszać. W takich właśnie warunkach żołnierze Agatu ćwiczą ewakuację medyczną, gdy w pojeździe są ranni, i techniczną, kiedy pojazd zostaje uszkodzony. Szkolą także taktykę działania i techniki strzelania z pojazdu do różnych celów.


Film: Michał Niwicz / polska-zbrojna.pl

– Uczymy się również, jak niszczyć M-ATV, jeśli zajdzie taka potrzeba. Chodzi o to, by przeciwnik nie mógł przejąć żadnych informacji, które mogą znajdować się w pojeździe – wyjaśnia dowódca grupy szturmowej. Takie działania zakładał jeden z epizodów szkolenia, podczas którego M-ATV wraz z załogą został zaatakowany przez wojska przeciwnika. – W czasie patrolu wóz wpadł w zasadzkę. Jest ostrzelany, uszkodzony, ale żaden z żołnierzy nie został ranny. Musieliśmy jak najszybciej ewakuować załogę z uszkodzonego pojazdu, a ponieważ nie było możliwości ewakuowania także sprzętu, wóz został zniszczony – relacjonuje ćwiczenie żołnierz Agatu. Podkreśla też, że przygotowanie do takich zadań jest długie, ponieważ wszystkie procedury muszą być ćwiczone wielokrotnie, by w końcu weszły żołnierzom w nawyk.

– W każdej chwili jednostka może zostać skierowana do udziału w operacji. Żeby dobrze wykorzystać sprzęt, musimy nauczyć się po mistrzowsku nim posługiwać – mówi dowódca zespołu szturmowego. – Ten poligon służy sprawdzeniu wozów. Musimy zweryfikować, czy ich wyposażenie jest wystarczające, czy trzeba je doposażyć – dodaje.

Wyjątkowe opancerzenie

W załodze M-ATV znajdują się co najmniej trzy osoby. To kierowca, strzelec i operator. Jednak każdy z żołnierzy jest w stanie objąć w dowolnym momencie każdą z tych funkcji. Zwykle na początku szkolenia do wozu wsiadają kierowca i strzelec. – To jest ważny team, muszą się doskonale rozumieć. Najpierw uczą się jeździć we dwóch, dopiero później dołączają do nich operatorzy z sekcji szturmowej – mówi „Łyda”, żołnierz, który używa wozów terenowych już od 12 lat.


„Iwan”, również specjals z Agatu i obecnie kierowca M-ATV, prowadził już samochody Star, opancerzone Dziki, Land Rovery i kołowy transporter opancerzony Rosomak. – Najlepiej kierowało się mi Rosomakiem. Ale to M-ATV świetnie sprawdza się w podjazdach na pagórki i wzgórza. Bez problemu pokonuje teren o nachyleniu 60 stopni, a Rosomak tylko do 45 – mówi operator i dodaje, że zaletami pojazdu są pięciopunktowe pasy bezpieczeństwa oraz konstrukcja podwozia w kształcie litery V. – To zapewnia załodze dodatkowe bezpieczeństwo podczas wybuchu miny – tłumaczy żołnierz.

Wyjątkowe w M-ATV jest jego opancerzenie. Pojazd ma potrójną płytę spodnią, która chroni przed IED (improvised explosive device – improwizowane ładunki wybuchowe). – Poza tym cała przestrzeń ładunkowa jest tak skonstruowana, że w razie wybuchu może oderwać przód pojazdu z silnikiem, ale cały tył powinien wytrzymać – mówi „Łyda”. Fotele M-ATV dodatkowo amortyzują siłę uderzenia. – Mamy też maty pochłaniające falę uderzeniową, dzięki którym w razie wybuchu nie połamią nam się nogi – dodaje żołnierz.


Wóz jest też wyposażony w wyjątkowo czuły system przeciwpożarowy, który może się włączyć automatycznie albo manualnie. Jest tak bardzo wrażliwy, że fotoreporter polski-zbrojnej.pl robiąc zdjęcia wewnątrz pojazdu, nie mógł używać flesza – jego światło mogłoby uruchomić systemu.

12-tonowy olbrzym

Pewnym problemem dla kierowców M-ATV jest ograniczona widoczność. – Trzeba ten pojazd znać na pamięć i dobrze wyczuć jego rozmiar, bo czasami z widocznością jest kiepsko. Na szczęście w takich przypadkach kierowcy pomaga gunner. Stoi na wieży i może pomóc w manewrowaniu pojazdem, informując, co jest na drodze, gdzie skręcić i tak dalej – mówi jeden z żołnierzy.

M-ATV ma ponad 3 metry wysokości, 6 m długości i 2,5 m szerokości. Waży ponad 12 ton, kolejne 4 tony może ze sobą zabrać. Pojazd można wyposażyć w broń kalibru 5,56 lub 7,62 mm, wielkokalibrowe karabiny maszynowe lub granatnik 40 mm. W części bagażowej można dobudować stanowiska ogniowe dla dwóch operatorów. Podczas trzytygodniowego szkolenia poligonowego w Wędrzynie załogi M-ATV szkoliły się po kilkanaście godzin na dobę. A każdy wóz na poligonie przejechał średnio ponad 300 kilometrów.