Pierwsze wnioski o wypłatę jednorazowej rekompensaty za uszczerbek na zdrowiu podczas pełnienia służby na zagranicznej misji trafiły już do ministerstwa obrony. Przepisy upraszczające zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia weszły właśnie w życie. Weterani poszkodowani na złożenie wniosku mają czas do września 2027 roku.
Polscy żołnierze na misji w Afganistanie. Zdjęcie ilustracyjne.
Przepisy znowelizowanej ustawy o weteranach działań poza granicami państwa weszły w życie 10 września. Tego dnia odbyła się w Ministerstwie Obrony Narodowej konferencja podsekretarza stanu Stanisława Wziątka, który przedstawił zasadnicze zmiany.
Wiceminister przypomniał najpierw, że pochodząca z 2011 roku ustawa o weteranach była nowelizowana w 2019 oraz 2023 roku. Wprowadzono wówczas dodatkowe finansowe wsparcie dla poszkodowanych na misjach żołnierzy. Jednak zmiany nie obejmowały rozwiązań dotyczących rekompensat i weterani poszkodowani nadal musieli występować o odszkodowania do sądu. Sytuacja odmieniła się dopiero za sprawą ostatniej nowelizacji ustawy. Jej przyjęcie poprzedziły konsultacje ze środowiskiem weteranów. Wiceminister Stanisław Wziątek przyznał, że to na państwie ciąży odpowiedzialność, aby udzielić rannym weteranom wsparcia, bo realizują oni w imieniu Rzeczypospolitej zadania poza granicami państwa. Takimi misjami były na przykład kontyngenty wojskowe w Iraku i Afganistanie, a także siły pokojowe ONZ, w ramach których Polacy służyli m.in. w byłej Jugosławii.
Od lat o ustawę, która systemowo rozwiąże kwestie rekompensat za utracone na misji zdrowie, zabiegało Stowarzyszenie Rannych i Poszkodowanych w Misjach Poza Granicami Kraju. Podczas konferencji prasowej w MON-ie prezes tej organizacji st. chor. sztab. w st. spocz. Tomasz Kloc ocenił, że nowe przepisy poprawią sytuację materialną weteranów i ich rodzin, a ich świat zmieni się na lepsze.
Prosta procedura
Weterani poszkodowani będą mogli uzyskać rekompensatę składając do MON-u wniosek o przyznanie tego świadczenia. Zasady są proste – za każdy 1 proc. uszczerbku na zdrowiu przysługuje rekompensata w wysokości 6 tys. zł. Przy czym chodzi o uszczerbek doznany na skutek wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa lub choroby nabytej podczas misji za granicą.
MON ustali wysokość rekompensaty na podstawie wcześniej wydanych dokumentów nadających uczestnikowi misji status weterana poszkodowanego. Nie będzie potrzebna dodatkowa weryfikacja ani dodatkowe dokumenty.
Najpóźniej po dwóch miesiącach od złożenia wniosku weteran poszkodowany otrzyma informację o wysokości rekompensaty. Od tego momentu będzie miał 30 dni na podjęcie decyzji, czy ją przyjmuje czy odrzuca. Jeśli zaakceptuje wysokość proponowanego świadczenia, musi o tym zawiadomić MON – składając stosowne oświadczenie. Gdy to zrobi, w ciągu 14 dni resort obrony wypłaci mu rekompensatę. Jeśli jednak weteran uzna, że przyznana mu kwota jest zbyt mała, może wystąpić z roszczeniem do sądu. Zaznaczmy, zgoda na rekompensatę zamyka weteranowi drogę sądową.
Dwa lata na złożenie wniosku
Wnioski o przyznanie rekompensaty mogą być składane w ciągu 2 lat od dnia wejścia w życie znowelizowanej ustawy (czyli od 10 września 2025 r.). Wypłacane świadczenia nie będą opodatkowane.
Przepisy ustawy regulują też sytuację, która może mieć miejsce w przyszłości. Weterani, którzy zostaną ranni na przyszłych misjach zagranicznych, również otrzymają kwotę 6 tys. zł za 1 proc. uszczerbku na zdrowiu, ale kwota ta będzie co roku waloryzowana.
W Polsce mamy około 40 tys. weteranów, w tym 38 tys. to żołnierze, a reszta to funkcjonariusze. Weteranów poszkodowanych jest około tysiąca i to właśnie do tej grupy adresowana jest znowelizowana ustawa. Resort obrony szacuje, że w ciągu dziesięciu lat będzie musiał wydać na rekompensaty ok. 100 mln zł. Jak zapewnił wiceminister Wziątek, środki te są zagwarantowane i zabezpieczone.
Wniosek o przyznanie rekompensaty można znaleźć na stronie https://www.gov.pl/web/obrona-narodowa/weteran.
autor zdjęć: PKW Afganistan, MON
komentarze