Zawody strzeleckie z udziałem żołnierzy z innych państw, turniej rycerski „Walcz jak Zawisza”, bieg uliczny, koncerty zespołów rockowych, pokaz sprzętu wojskowego i uroczysty apel – to tylko niektóre punkty programu Dnia Weterana. Główne uroczystości rozpoczną się już w piątek. W tym roku weterani spotykają się na Mazurach, w Giżycku.

– To będzie najhuczniejszy i najdłuższy Dzień Weterana, bo obchody potrwają trzy dni: od piątku 26 maja do niedzieli 28 maja – mówi płk Leszek Stępień, dyrektor Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa. Po raz pierwszy odstąpiono od sztywnej formuły zakładającej, że uroczystości odbywają się 29 maja, czyli w dniu, w którym przypada to święto. W zaplanowanych na weekend imprezach weźmie udział znacznie więcej mieszkańców niż zazwyczaj, dzięki temu więcej osób usłyszy o weteranach. Płk Stępień podkreśla jednak, że święto to przede wszystkim okazja do uczczenia pamięci poległych na misjach oraz uhonorowania żyjących żołnierzy.

– Jesteśmy zaszczyceni, że święto weterana odbywa się w Giżycku. Jako gospodarze postaramy się, aby były to trzy atrakcyjne dni. Zależy nam na budowaniu więzi między weteranami a społeczeństwem – mówi gen. bryg. JarosławGromadziński, dowódca 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej. W poprzednich latach główne uroczystości miały miejsce w Warszawie, Wrocławiu, Szczecinie i Bydgoszczy. – Dzięki temu, że obchody odbywają się w różnych miastach Polski, przesłanie tego święta trafia do szerokiego kręgu społeczeństwa i na lepsze zmienia się postrzeganie weteranów – uważa Tomasz Kloc, prezes Stowarzyszenia Rannych i Poszkodowanych w Misjach poza Granicami Kraju.

Trzy dni z weteranami

W piątek w południe do Giżycka dotrą uczestnicy rajdu rowerowego weteranów. Kilka dni temu wyruszyli z 17 jednostek wojskowych w całym kraju. – Uroczyście ich powitamy – zapewnia gen. Gromadziński.

Wieczorem w Twierdzy Boyen odbędzie się integracyjne spotkanie weteranów, a w sobotę na strzelnicy Gaudynek zostaną zorganizowane zawody strzeleckie. Po raz pierwszy będą one miały międzynarodowy charakter, bo swoje drużyny wystawią Amerykanie, Brytyjczycy i Rumunii, którzy tworzą batalion wchodzący w skład 15 Brygady. Stowarzyszenie Rannych i Poszkodowanych w Misjach zaprosiło do udziału w zawodach także drużyny weteranów z Czech i Ukrainy, a Centrum Weterana – Estończyków. Z 300 weteranów poszkodowanych, którzy są członkami Stowarzyszenia, w zawodach weźmie udział niemal co drugi.

W tym samym czasie, gdy na strzelnicy weterani będą walczyć o puchary MON i szefa BBN-u, w Giżycku będą trwały imprezy sportowe i kulturalne, zorganizowane przez ratusz oraz 15 Brygadę. W „Biegu Zawiszaka” o puchar dowódcy 15 Brygady pobiegną żołnierze (także Amerykanie, Brytyjczycy i Rumuni), natomiast w biegu o Puchar Wyspy Giżyckiej wystartować może każdy. Do wyboru będą dwa dystanse: na 10 i 22 kilometry. Na obu trasach będą widoczni uczestnicy misji: 80 żołnierzy pobiegnie w koszulkach z logo weteranów.

To nie koniec sobotnich atrakcji, bo na giżyckiej plaży zostanie przeprowadzony turniej rycerski „Walcz jak Zawisza”. – Jesteśmy brygadą rycerską – podkreśla gen. Gromadziński. Jak mówi, poszczególne bataliony wystawią reprezentację w sile do 40 żołnierzy (w grupie muszą być co najmniej dwie kobiety) i przedstawią trwający kilkanaście minut układ walki wręcz. Wieczorem zagrają zespoły rockowe, m.in. TSA.

Oficjalne obchody Dnia Weterana rozpoczną się w niedzielę. Odbędzie się msza polowa w intencji weteranów oraz uroczysty apel. „Piknik weterana” będzie w mieście trwał cały dzień, będzie można obejrzeć np. sprzęt wojskowy armii sojuszniczych, pokazy sztuki walki KRAV MAGA i MMA oraz zawody „Strong Man”. – Dla nas Dzień Weterana jest nie tylko okazją do spotkań z kolegami ze służby. Co roku wielu z nas otrzymuje medale i wyróżnienia, czujemy się uhonorowani – podsumowuje Tomasz Kloc.

Zgodnie z decyzją ministra organizatorem głównych obchodów Dnia Weterana jest Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa oraz Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych, instytucją koordynującą – Departament Edukacji, Kultury i Dziedzictwa Narodowego MON.

Przypadający 29 maja Dzień Weterana Działań poza Granicami Państwa wprowadza ustawa o weteranach uchwalona w 2011 roku. Tego samego dnia przypada również Międzynarodowy Dzień Uczestników Misji Pokojowych, ustanowiony w 2002 roku przez Zgromadzenie Ogólne ONZ.

Od 1953 roku w zagranicznych operacjach uczestniczyło około 100 tysięcy polskich żołnierzy. Zginęło 120, wielu zostało rannych. Od 30 marca 2012 roku, gdy weszła w życie ustawa o weteranach, o status weterana wystąpiło 17 109 żołnierzy, 719 otrzymało status weterana poszkodowanego.