Polska Grupa Zbrojeniowa i Wojskowe Zakłady Lotnicze nr 2 podpisały z amerykańską firmą Shield AI list intencyjny dotyczący współpracy przy X-BAT, bezzałogowym samolocie bojowym pionowego startu i lądowania. Porozumienie zawarte podczas targów zbrojeniowych w Kielcach dotyczy projektowania, produkcji, dostaw oraz utrzymania maszyn w Polsce.
Zgodnie z podpisanym dokumentem strony mają określić sposób udziału Polskiej Grupy Zbrojeniowej w projektowaniu, produkcji i dostawach X-BAT dla odbiorców w Polsce oraz w innych państwach. Szczegółowy podział zadań, a także lokalizacja poszczególnych prac zostaną określone w kolejnych umowach. List intencyjny ma obowiązywać przez pięć lat.
X-BAT jest stworzonym przez Shield AI bezzałogowym, wielozadaniowym samolotem bojowym o obniżonej wykrywalności. Platforma ma 7,9 m długości, a jej skrzydła 11,9 m rozpiętości (w Kielcach prezentowano pomniejszony model). Producent podaje, że maksymalny zasięg maszyny przekracza 3700 km, a pułap wynosi 15,2 km. Bezzałogowiec ma przenosić uzbrojenie typu powietrze–powietrze i powietrze–ziemia, a dzięki możliwości pionowego startu i lądowania (VTOL) nie wymaga klasycznego pasa startowego. Jednym z najważniejszych elementów X-BAT jest autonomia. Shield AI rozwija dla swoich platform system Hivemind, który ma umożliwiać wykonywanie misji przy ograniczonej lub utraconej łączności oraz w warunkach zakłócania sygnałów nawigacyjnych.
Shield AI prowadzi obecnie testy naziemne i przygotowuje maszynę do pierwszych prób pionowego startu, które mają odbyć się jeszcze w tym roku. W lipcu 2026 roku firma poinformowała o zakończeniu integracji silnika F110-GE-129E firmy GE Aerospace z wektorowaną dyszą AVEN. Silniki z rodziny F110 są wykorzystywane m.in. w samolotach F-16 i F-15. W przypadku X-BAT dysza AVEN odpowiada za wektorowanie ciągu, które ma umożliwić pionowy start i lądowanie maszyny.
X-BAT nie jest pierwszym projektem Shield AI związanym z polskimi siłami zbrojnymi. W czerwcu 2026 roku Agencja Uzbrojenia podpisała z tą firmą kontrakt na bezzałogowe systemy MQ-35A V-BAT. Kilka takich dronów VTOL (vertical take-off and landing) ma być dostarczonych polskim marynarzom w 2026 roku. Głównym zadaniem systemu operującego z pokładu okrętu Marynarki Wojennej RP będzie monitorowanie aktywności morskiej, w tym infrastruktury krytycznej oraz szlaków komunikacyjnych.
autor zdjęć: Łukasz Kermel
komentarze