18 czerwca na historycznym okręcie ORP Błyskawica odbyła się uroczystość przekazania obowiązków na stanowisku Dowódcy Centrum Operacji Morskich – Dowódcy Komponentu Morskiego. Meldunek o zdaniu i objęciu obowiązków przyjął dowódca operacyjny gen. dyw. pil. Ireneusz Nowak.

Nowym dowódcą COM – DKM został wiceadmirał Piotr Nieć, który dotychczas był zastępcą dowódcy operacyjnego. Dotychczasowy dowódca COM – DKM wiceadmirał Krzysztof Jaworski został wyznaczony na stanowisko zastępcy dowódcy generalnego.

- Kończąc dziś służbę w Centrum Operacji Morskich – Dowództwie Komponentu Morskiego, chciałbym podziękować właśnie tym wszystkim ludziom, z którymi miałem zaszczyt i honor współpracować w czasie ostatnich ośmiu lat. Był to okres wyjątkowy i wymagający, pełen dynamicznych wydarzeń i wyzwań, szczególnie w kontekście szybko zmieniającego się środowiska bezpieczeństwa, pełnoskalowej wojny w Ukrainie oraz rosnącego znaczenia Morza Bałtyckiego dla bezpieczeństwa Polski i całej wschodniej flanki NATO. Rozpoczęliśmy operację „Zatoka” oraz działania sojusznicze pod kryptonimem „Baltic Sentry”. Dzięki tej aktywności morska infrastruktura krytyczna zapewniająca bezpieczeństwo Polsce była i jest bezpieczna – powiedział w trakcie uroczystości wiceadmirał Krzysztof Jaworski.

Od dwóch lat przygotowujemy się do nowej roli dowództwa Komponentu Morskiego tj. utworzenia POLMARFOR a już za dwa lata przejmiemy dowodzenie sojusznicze na Bałtyku jako Commander Task Force Baltic – dodał wiceadmirał Jaworski.

Wiceadmirał Piotr Nieć mówił o profesjonalizmie polskich marynarzy, z którymi służył w sojuszniczym dowództwie CTF Baltic. Podkreślił także znaczenie Centrum Operacji Morskich – Dowództwa Komponentu Morskiego w systemie bezpieczeństwa państwa. – Od tej chwili nie chcę już mówić, że ja jestem tam, w Rostocku, a wy tu w Gdyni. Teraz jesteśmy tu razem – powiedział wiceadmirał Nieć. – Jak wychodzimy w rejs wiemy, że na końcu wrócimy do portu. Bezpieczeństwo państwa nie ma mety. To proces ciągły a my jesteśmy jego częścią. Od nas, od naszego zaangażowania, od tego czy będziemy w stanie poświęcić nasze życie rodzinne, czasami marzenia, zależy, czy Polska będzie bezpieczna. A jeżeli nasz kraj będzie bezpieczny to i nasze rodziny, nasze dzieci będą bezpieczne” – dodał wiceadmirał Nieć.

COM - DKM jest jednostką szczebla taktycznego przeznaczoną do dowodzenia wydzielonymi siłami Marynarki Wojennej, Wojsk Lądowych oraz Sił Powietrznych prowadzącymi działania na kierunku morskim w czasie pokoju, kryzysu i wojny.
COM – DKM dowodzi wydzielonymi siłami MW na morzu, w powietrzu i na lądzie w czasie wykonywania przez nie zadań, jak również koordynuje bieżącą działalność sił podległych Dowództwu Generalnemu RSZ oraz Dowództwu Operacyjnemu RSZ realizujących zadania w strefie odpowiedzialności Dowódcy COM - DKM. Centrum dowodzi także wydzielonymi siłami Dowództwa Generalnego RSZ w ramach zintegrowanego systemu rozpoznania Sił Zbrojnych oraz biorącymi udział w akcjach ratowniczych w polskiej strefie odpowiedzialności SAR oraz współdziała w tym obszarze z Morską Służbą Poszukiwania i Ratownictwa. Kieruje przedsięwzięciami planistycznymi, organizacyjnymi i koordynacyjnymi związanymi z problematyką współdziałania i doradztwa dla żeglugi morskiej. Do jego zadań należy monitorowanie stanu gotowości sił Marynarki Wojennej podległych Dowódcy Generalnemu RSZ, wydzielonych do stałych i doraźnych zespołów oraz sił NATO, nadzorowanie służb Marynarki Wojennej w zakresie ich gotowości do uruchomienia systemu zarządzania kryzysowego oraz osiągania przez nie gotowości do podjęcia działań, jak również monitorowanie gotowości pododdziałów i oddziałów sił Marynarki Wojennej wyznaczonych do udziału w zapobieganiu skutkom klęsk żywiołowych lub ich usuwaniu. COM - DKM odpowiedzialne jest także za koordynację Systemu Wykrywania Skażeń w stosunku do wszystkich elementów tego systemu zlokalizowanych w strefie odpowiedzialności oraz zbieranie i analizę danych, prognozowanie i dystrybucję prognoz oraz ostrzeżeń hydrometeorologicznych dla jednostek sił morskich i sił sojuszniczych.

Oficerowie i podoficerowie Centrum wchodzą także w skład dowództw i sztabów podczas planowania i prowadzenia krajowych i międzynarodowych ćwiczeń i operacji sojuszniczych. Centrum współpracuje z Morskim Oddziałem Straży Granicznej w zakresie ochrony i obrony morskiej granicy państwa. Specjaliści Dowództwa Komponentu Morskiego uczestniczą w misjach pokojowych, stabilizacyjnych i szkoleniowych prowadzonych przez Siły Zbrojne RP.

COM – DKM dowodzi także operacją „Zatoka” uruchomioną w 2022 roku w reakcji na pojawiające się incydenty i zagrożenie ciągłości funkcjonowania morskiej infrastruktury krytycznej. Jej celem jest monitoring żeglugi, identyfikacja zagrożeń i obserwacja akwenów, na których znajdują się kluczowe dla gospodarki i bezpieczeństwa energetycznego obiekty oraz instalacje. W celu podniesienia skuteczności prowadzonych działań Siły Zbrojne RP współpracują w tym obszarze z Morskim Odziałem Straży Granicznej, administracją morską oraz operatorami gazociągów, podwodnych kabli energetycznych i telekomunikacyjnych. Budowanie świadomości sytuacyjnej odbywa się 24 godziny na dobę w ścisłej współpracy z państwami sojuszniczymi, co zwiększa efektywność działań i podnosi poziom bezpieczeństwa na morzu.

W 2024 roku, po spotkaniu ministrów obrony państw Sojuszu Północnoatlantyckiego, które odbyło się w czerwcu w Brukseli, wicepremier – minister obrony narodowej Władysław Kosiniak – Kamysz zapowiedział rotacyjne dowodzenie operacjami NATO przez Polskę, Niemcy i Szwecję w regionie Bałtyku. W tym samym roku, w październiku, grupa oficerów i podoficerów Marynarki Wojennej rozpoczęła służbę w nowo utworzonym regionalnym dowództwie sojuszu Commander Task Force Baltic (CTF Baltic) w Rostocku. Operacyjnie podlega ono Połączonemu Dowództwu Sił Morskich NATO w Northwood w Wielkiej Brytanii a jego zadaniem jest dowodzenie sojuszniczymi ćwiczeniami i operacjami na Morzu Bałtyckim, w tym działaniami wzmacniającymi bezpieczeństwo żeglugi i morskiej infrastruktury krytycznej pk. „Baltic Sentry”. Obecnie swoją misję na stanowisku zastępcy dowódcy CTF Baltic kończy wiceadmirał Piotr Nieć a kolejny oficer polskiej Marynarki Wojennej obejmuje stanowisko Szefa Sztabu.

W Centrum Operacji Morskich – Dowództwie Komponentu Morskiego trwają natomiast przygotowania do utworzenia POLMARFOR – nowej jednostki, która stworzy możliwości do przejęcia w 2028 roku roli regionalnego dowództwa sił morskich NATO na Bałtyku przez Polskę. Kadra Dowództwa Komponentu Morskiego uczestniczy w licznych krajowych i zagranicznych kursach oraz szkoleniach specjalistycznych, jak również w krajowych i międzynarodowych ćwiczeniach. Trwają także przygotowania do rozpoczęcia procesu certyfikacji mającego potwierdzić zdolności do objęcia dowodzenia sojuszniczymi operacjami w regionie.

Tekst: kmdr por. rez. Czesław Cichy