MQ-9B SeaGuardian wchodzi w nową fazę rozwoju, która przesuwa go z roli drona rozpoznawczego w stronę pełnoprawnego narzędzia walki w domenie morskiej. Najnowsze testy przeprowadzone przez General Atomics Aeronautical Systems Inc. i US Navy pokazują, że może on stać się kluczowym elementem systemów zwalczania okrętów podwodnych, także w kontekście działań NATO na Bałtyku.
MQ-9B SeaGuardian.
MQ-9B to najnowsza generacja dużego, wielozadaniowego bezzałogowego statku powietrznego produkowanego przez amerykańską firmę General Atomics. Platforma jest rozwinięciem znanego MQ-9 Reaper, ale w wersji znacznie bardziej zaawansowanej, zaprojektowanej tak, aby mogła latać w cywilnej przestrzeni powietrznej i wykonywać długotrwałe misje rozpoznawcze nad lądem i morzem. MQ-9B może przebywać w powietrzu ponad 24 godziny, przenosić zaawansowane radary SAR, głowice optoelektroniczne oraz systemy łączności satelitarnej, a jego kluczową cechą jest zdolność do działania jako element sieci rozpoznawczej NATO, a nie tylko pojedyncza platforma obserwacyjna.
Więcej sensorów, większe możliwości
Wariant MQ-9B SkyGuardian jest przeznaczony głównie do działań nad lądem, natomiast MQ-9B SeaGuardian to wersja morska, przystosowana do patrolowania akwenów i zwalczania okrętów podwodnych (ZOP). SeaGuardian jest testowany jako system ZOP wykorzystujący boje sonarowe już od kilku lat. Dotychczas jednak prezentowano go z dwoma zasobnikami SDS (Sonobuoy Dispensing System). Z kolei na najnowszych materiałach z wystawy Canada Security ‘26 (CANSEC) widać SeaGuardiana z czterema podczepionymi zasobnikami SDS.
W praktyce oznacza to, że MQ-9B może jednocześnie przenosić dwa razy więcej boi sonarowych niż dotychczas i budować rozległe pola obserwacji akustycznej na morzu. Każdy zasobnik SDS może mieścić 10–20 boi (w zależności od rodzaju), co w pełnej konfiguracji daje możliwość rozstawienia bardzo dużej liczby sensorów (40–80 boi) w jednym locie, a tym samym tworzenia sieci wykrywania okrętów podwodnych w czasie rzeczywistym. Maksymalny udźwig MQ-9B SeaGuardian tzw. payloadu (sensory, zasobniki łączności, SDS, boje sonarowe) to ok. 2155 kg, z tego masa jednego pełnego zasobnika SDS (ok. 4 m długości) może wynosić do 340 kg.
Równolegle z rozwojem zdolności MQ-9B SeaGuardian jako platformy ZOP trwają testy integracji różnych typów boi sonarowych, w tym pasywnych DIFAR, aktywnych DICASS oraz nowoczesnych boi wielostatycznych MAC, które umożliwiają bardziej zaawansowane przetwarzanie sygnału i skuteczniejsze wykrywanie okrętów podwodnych na dużych obszarach przy mniejszej liczbie sensorów. Kluczowe jest też to, że SeaGuardian działa nie tylko jako „platforma zrzutu”, lecz także jako węzeł przetwarzania danych, który łączy informacje z wielu boi i przekazuje je w czasie rzeczywistym do systemów dowodzenia.
MQ-9B nad Europą
W polskim kontekście te zmiany wpisują się w szerszy obraz modernizacji systemu rozpoznania. Polska w 2024 roku podpisała umowę na zakup MQ-9B SkyGuardian w ramach programu Zefir, co oznacza wprowadzenie do Sił Zbrojnych RP nowej generacji bezzałogowych platform zdolnych do długotrwałego rozpoznania ISR (Intelligence, Surveillance and Reconnaissance – rozpoznanie, obserwacja i wywiad) i działania w środowisku sieciocentrycznym. Choć Polska otrzyma wersję SkyGuardian zoptymalizowaną do działania nad lądem, a nie morską SeaGuardian, to rozwój tego drugiego wariantu ma bezpośrednie znaczenie operacyjne. Pokazuje bowiem kierunek ewolucji całej rodziny MQ-9B w stronę integracji z misjami morskimi i zwalczania zagrożeń podwodnych.
W rezultacie MQ-9B staje się nie tylko platformą rozpoznawczą, ale elementem szerszej koncepcji NATO, w której bezzałogowce, samoloty patrolowe i okręty współtworzą wspólny obraz sytuacji na morzu. Dla regionu Bałtyku oznacza to możliwość budowy bardziej elastycznego i wielowarstwowego systemu nadzoru morskiego, w którym drony odgrywają rolę mobilnych „rozsiewaczy sensorów” i wzmacniają świadomość sytuacyjną w jednym z najbardziej wrażliwych akwenów Europy. Co znamienne dla naszego regionu, z platform MQ-9B SeaGuardian będzie korzystać niemiecka marynarka wojenna (początek dostaw ośmiu bezzałogowców w 2028 roku). Z kolei na zakup SkyGuardianów oprócz Polski zdecydowały się już Dania i Belgia. Wśród europejskich użytkowników MQ-9B jest także Wielka Brytania z dronami w wersji rozpoznawczo-uderzeniowej Protector RG Mk1 (brytyjski wariant SkyGuardian).
Polska ma otrzymać drony MQ-9B SkyGuardian kupione za 1,2 mld zł najpóźniej w pierwszym kwartale 2027 roku. System MQ-9B zastąpi wykorzystywane obecnie przez polskich żołnierzy bezzałogowe systemy rozpoznawcze MQ-9A Reaper, które zostały dostarczone w lutym 2023 roku w ramach umowy leasingowej.
autor zdjęć: General Atomics Aeronautical Systems
komentarze