Centrum cyberbezpieczeństwa dla szpitali, pociągi przygotowane do ewakuacji ludności oraz nowe miejsca schronienia – m.in. takie inwestycje powstaną w Małopolsce dzięki zmianom w programie regionalnym zatwierdzonym przez Komisję Europejską. Na projekty wzmacniające bezpieczeństwo i gotowość na wypadek kryzysu trafi ponad miliard złotych.

Zdjęcie ilustracyjne

Władze województwa małopolskiego wystąpiły trzy miesiące temu do Komisji Europejskiej o zgodę na przesunięcie części środków przyznanych w ramach programu „Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027”. Cel był jeden: przeznaczyć więcej pieniędzy na projekty związane z bezpieczeństwem. KE właśnie zatwierdziła zmiany w programie. Oznacza to, że Małopolska będzie mogła zainwestować ponad miliard złotych w projekty związane z bezpieczeństwem, przygotowaniem antykryzysowym oraz technologiami dual-use.

Dzięki temu region zbuduje lub zmodernizuje m.in. infrastrukturę podwójnego zastosowania (np. drogi, mosty czy pociągi, które w razie konfliktu mogą służyć także wojsku), laboratoria technologiczne oraz systemy awaryjnego zaopatrzenia w wodę i energię. – Cieszymy się, że Komisja Europejska pozytywnie odpowiedziała na naszą prośbę o zmiany w programie. W praktyce zapewni to m.in. nowe miejsca doraźnego schronienia i ewakuacji. Powstanie unikatowe centrum kompetencyjne, które wzmocni cyberbezpieczeństwo w regionie, szczególnie szpitale. Zrealizujemy szkolenia, dzięki którym mieszkańcy zyskają wiedzę niezbędną w sytuacjach kryzysowych – zapowiada Łukasz Smółka, marszałek województwa małopolskiego.

Infrastruktura na czas kryzysu

Program przewiduje budowę obiektów i parkingów o podwójnym zastosowaniu, które na co dzień będą służyć mieszkańcom, a w sytuacjach kryzysowych staną się miejscami doraźnego schronienia, udzielania pierwszej pomocy i ewakuacji. Przykładem jest podziemny parking przy Małopolskim Centrum Psychiatrii i Leczenia Uzależnień od Nowych Technologii Cyfrowych, który w razie zagrożenia będzie pełnił funkcję schronu i centrum wsparcia medycznego. Program przewiduje także zakup taboru kolejowego dual-use, który po odpowiednim dostosowaniu może zostać wykorzystany do szybkiej ewakuacji ludności. Podobnie jak drogi wojewódzkie, które również czeka modernizacja.

Środki unijne wesprą rozwój laboratoriów technologii podwójnego zastosowania przy Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Nowa infrastruktura pozwoli zespołom naukowym projektować i testować innowacyjne rozwiązania wykorzystywane zarówno w sektorze cywilnym, jak i obronnym, w tym technologie kosmiczne oraz systemy wspierające bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej. Laboratoria będą częścią europejskiej sieci badawczej i technologicznej, współpracując m.in. w ramach natowskiego programu DIANA (jego celem jest przyspieszanie rozwoju innowacyjnych technologii i podwójnego zastosowania). Ma to wzmocnić wymianę wiedzy i doświadczeń z obszaru obronności i technologii dual-use. Z usług laboratorium będą mogły korzystać także inne instytucje badawcze oraz przedsiębiorstwa rozwijające nowoczesne technologie.

Dzięki inwestycjom w AGH w województwie małopolskim ma powstać regionalne centrum badawczo-technologiczne, które wzmocni polską naukę i przemysł w Europie oraz zwiększy gotowość do reagowania w sytuacjach kryzysowych i zagrożeniach bezpieczeństwa.

Cyberochrona szpitali

Wśród projektów o strategicznym znaczeniu znalazło się utworzenie centrum kompetencyjnego zajmującego się cyberbezpieczeństwem placówek medycznych. Nowa jednostka ma wzmocnić ochronę systemów informatycznych szpitali wojewódzkich i zwiększyć odporność sektora ochrony zdrowia na cyberataki.

Nie mniej ważne od infrastruktury są kompetencje. Stąd plan uruchomienia szkoleń z udzielania pierwszej pomocy, reagowania w sytuacjach kryzysowych czy poszukiwania osób zaginionych. Program oznacza także dodatkowe środki na kształcenie w tzw. zawodach krytycznych, takich jak technik elektryk, operator obrabiarek CNC czy operator maszyn budowlanych.

Stały dostęp do wody i energii

Fundusze europejskie pozwolą również wzmocnić bezpieczeństwo wodne na terenie województwa małopolskiego. Jeden z projektów zakłada rozbudowę sieci wodno-kanalizacyjnej oraz stworzenie systemów awaryjnego zaopatrzenia w wodę. Powstaną zbiorniki retencyjne, mobilne stacje uzdatniania oraz nowe źródła zasilania awaryjnego, co zapewni dostęp do wody pitnej i energii w sytuacjach kryzysowych.

Zatwierdzone przez Komisję Europejską zmiany w programie regionalnym „Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027” oznaczają więc dodatkowe inwestycje w infrastrukturę kluczową dla bezpieczeństwa – od systemów wodnych i placówek medycznych po transport i zaplecze technologiczne.