moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Sztuczna inteligencja pilotem myśliwca

Armia Stanów Zjednoczonych bada możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji (SI) w bojowych samolotach i dronach. Pod koniec ubiegłego roku odbyły się loty pilotowanego przez SI eksperymentalnego samolotu X-62A VISTA. Wcześniej sztuczna inteligencja pilotowała F-16 tylko w symulatorach. Amerykańskim naukowcom udało się w takim stopniu rozwinąć algorytmy komputerowe, że w trakcie tych testów SI mogła prowadzić symulowane walki powietrzne. Pytanie, czy wkrótce to SI będzie odpowiadać za starcia powietrzne myśliwców, wydaje się już czysto retoryczne.

Samolot VISTA X-62A jest to gruntownie zmodyfikowany dwumiejscowy myśliwiec F-16D Block 30 (wariant dla izraelskich sił powietrznych), wyposażony m.in. w awionikę w standardzie Block 40 i dyszę wylotową silnika z wektorowanym ciągiem. Ta ostatnia modyfikacja oraz adaptacyjny system sterowania typu fly-by-wire sprawiają, że odrzutowiec z powodzeniem może symulować lot, między innymi, drona MQ-20 Avenger, myśliwca F-22 Raptor czy transportowca C-17.

Agencja Zaawansowanych Projektów Badawczych w Dziedzinie Obronności (Defense Advanced Research Projects Agency) poinformowała, że między 1 a 16 grudnia 2022 roku przeprowadzono w powietrzu 12 prób X-62A. Odbyły się one w bazie amerykańskich sił powietrznych Edwards w Kalifornii. Wykorzystano dwa oprogramowania komputerowe – Air Combat Evolution (ACE), które dostarczyła DARPA, i Autonomous Air Combat Operations (AACO) z Laboratorium Badawczego Sił Powietrznych (Air Force Research Laboratory). 

 

Jak wyglądał sam test? Eksperymentalny samolot pilotowany przez sztuczną inteligencję prowadził walki z myśliwcami, które były tylko wytworem cyfrowym. Jednak ze względów bezpieczeństwa w kabinie X-62A w czasie prób powietrznych z wykorzystaniem SI znajdował się pilot, który w każdej chwili mógł przejąć kontrolę nad samolotem. Jednym z celów badań było sprawdzenie, jak SI poradzi sobie w walkach powietrznych na bliskich dystansach. – Nie napotkaliśmy żadnych poważnych problemów, ale trafiliśmy na pewne różnice w porównaniu z wynikami opartymi na symulacji, czego można było się spodziewać po przejściu ze [świata] wirtualnego do rzeczywistego – poinformował ppłk Ryan „Hal” Hefron, szef projektu ACE.

Amerykańskie lotnictwo chciałoby, żeby systemy SI przejęły ciężar walk z samolotami wroga. Optymistyczne prognozy daje wynik symulowanych starć powietrznych, które stoczył ze sztuczną inteligencją w sierpniu 2020 roku doświadczony pilot F-16. Stoczono pięć walk w zasięgu wzroku. Wygrał je algorytm komputerowy, ale jak podał serwis Business Insider, byli wojskowi lotnicy zwrócili uwagę, że scenariusz starć oraz fakt użycia symulatora ułatwiły zadanie SI. Chodziło o to, że w realnej walce dwóch samolotów wynik mógłby być inny, ponieważ wówczas sztuczna inteligencja nie miałaby dostępu do pewnej części danych i nie mogłaby tak szybko przewidzieć ruchu przeciwnika.

Niemniej jednak wprowadzenie SI do amerykańskiego lotnictwa wojskowego w większym zakresie niż dotychczas jest tylko kwestią czasu. W przyszłości pilot samolotu wielozadaniowego miałby skupić się na szerszej perspektywie pola walki, a pojedyncze starcia byłyby być domeną SI. Prawdopodobnie część samolotów wyposażonych w sztuczną inteligencję będzie zdolna do autonomicznych działań bez załogi. Takie rozwiązanie ma pozwolić na uniknięcie strat pilotów podczas najniebezpieczniejszych misji bojowych. Możliwe, że do takich działań przystosowane zostaną maszyny starszych typów, jak np. F-16, które są systematycznie zastępowane przez F-35.

Zanim przebadano pilotowanie myśliwca ze wsparciem SI, takie samodzielne loty wykonały bezzałogowe statki powietrzne Kratos UTAP-22 Mako oraz MQ-20. X-62A nie jest też pierwszym załogowym amerykańskim samolotem wojskowym, w którym badano algorytm sztucznej inteligencji. W grudniu 2020 roku pozwolono SI na sterowanie czujnikami i systemami nawigacyjnymi w szpiegowskiej maszynie U-2 Dragon Lady.

Tadeusz Wróbel , publicysta „Polski Zbrojnej”

autor zdjęć: US Air Force/ Kyle Brasier

dodaj komentarz

komentarze


Ojcowie polskiej niepodległości
MON zmienia system gotowości obronnej
Nigdy nie zostawiamy swoich
Złoto i brąz w sportach walki
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Flanka pod strażą
Sulechów z brygadą artylerii
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
Medalowy finisz strzelców
„Horyzont” przedłużony
Dwie rakiety i dron odrzutowy spadły na terytorium Polski
Sokół na ratunek w górach
Pokład okrętu… pod dachem
Więcej Piorunów i Jelczy
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Polskie systemy satelitarne w orbicie zainteresowań Grecji
Vipery wracają do Czech
Niemieckie Eurofightery przylecą na Air Policing do Polski
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Promień nie do zniesienia
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Waryński liderem nieruchomości w PGZ-ecie
Pancerny atak z wody
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Borsuki w Poznaniu
„Koalicja 26.2”, czyli pokaz zdolności i siły
Generał z cienia
Jak prowadzić Leoparda?
Wiceszef MON-u w Kijowie
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
„Kurs generalski” dla podoficerów
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Road to Life
Kolejny wyrok za strzały na granicy
Ratunek pod ogniem
Gwarancje BGK w finansowaniu rozwoju MŚP w sektorze obronnym i technologiach typu dual-use
Bombowiec na dnie Bałtyku
Okno dla gigantów
Flight into the Future
Nieznany obiekt na terenie Polski
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Medycy bojowi na poligonie
Gorący lipiec PKW Łotwa
ORP „Albatros” w akcji
„Ślązak” czeka na modernizację
Szef MON-u: Nie da się nas zastraszyć
Zatrzymać masywny krwotok
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
Rezerwy do wyszkolenia
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Samotna placówka
Amunicja do Szerszeni
Kosmiczny Bursztyn
AI za sterami Gripena
Marsz z weteranem
Pancerny poligon
Constans historii

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO