Bez nowoczesnej logistyki armia może pełnić co najwyżej funkcje reprezentacyjne.

Żadne ćwiczenia, szkolenie czy misje nie byłyby możliwe bez zapewnienia żołnierzom sprawnego transportu, środków materiałowych, uzbrojenia, amunicji czy żywności. W polskiej armii od wielu lat trwa intensywna reorganizacja systemu logistycznego. Stacjonarny i mobilny potencjał logistyczny dostosowywany jest do nowych struktur wojska, jego zadań i zdolności operacyjnych. Zmiany zostały także wymuszone uzawodowieniem, a także koniecznością dostosowania systemu zaopatrywania do wymogów NATO oraz nowych, światowych trendów w tej dziedzinie.

Pierwszym etapem było sformowanie w 2006 roku Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. Wkrótce rozpoczął się program pilotażowy związany z powołaniem do życia wojskowych oddziałów gospodarczych (WOG). Równocześnie z tym zachodziły zmiany w obsługiwanych przez nie jednostkach wojskowych. Zlikwidowano piony szefa logistyki i głównego księgowego. Wzmocniono struktury planowania logistycznego. Utworzono nowoczesne, zintegrowane pododdziały logistyczne – kompanie na szczeblu batalionów i dywizjonów oraz bataliony logistyczne w brygadach i pułkach.

Reorganizacja logistyki objęła także wyższe szczeble systemu obsługiwania i zaopatrywania wojsk. W 2010 roku sformowano w Krakowie, Wałczu, Wrocławiu i Warszawie cztery regionalne bazy logistyczne (RBlog), którym podporządkowano składy rejonowych baz materiałowych, przeformowane okręgowe i rejonowe warsztaty techniczne, wojskowe komendy transportu i ruchu wojsk oraz kompanie regulacji ruchu.

W 2012 roku w podporządkowanie RBlog weszły WOG-i utworzone w ramach programu pilotażowego. W 2011 roku rozformowano rejonowe bazy materiałowe, bazy materiałowo-techniczne i Centralną Składnicę Marynarki Wojennej.

Z końcem ubiegłego roku przestały istnieć dowództwa Pomorskiego i Śląskiego Okręgu Wojskowego. Rozformowanie przyczyniło się do usprawnienia dowodzenia wsparciem logistycznym. Został skrócony łańcuch decyzyjny. W modernizowanym systemie logistycznym w bezpośrednie podporządkowanie Inspektoratu Wsparcia SZ weszły niektóre jednostki wykonawcze, tak jak brygady logistyczne w Opolu i Bydgoszczy.

Inspektoratowi podlega także terenowa administracja wojskowa. Wojewódzkie sztaby wojskowe i wojskowe komendy uzupełnień również pełnią bardzo ważne funkcje logistyczne (szczególnie na czas „W”), podobnie jak rejonowe zarządy infrastruktury i terenowe oddziały lotniskowe.

Z myślą o sytuacjach kryzysowych do końca bieżącego roku w Wojskach Lądowych mają zostać sformowane trzy dywizyjne grupy zabezpieczenia logistycznego. W ich skład wejdą przeformowane bataliony remontowe, nowo sformowane pododdziały dowodzenia, transportowo-przeładunkowe oraz bataliony wzmocnienia medycznego. Będą to jednak grupy przygotowane do działania tylko na czas „W”.

Eksperymentalne oddziały

Podstawowym elementem stacjonarnej logistyki są wojskowe oddziały gospodarcze. Powstały, ponieważ konieczne było rozdzielenie w operacyjnych jednostkach funkcji gospodarczo-finansowych od zadań operacyjno-szkoleniowych.

WOG-i powstawały w trzech etapach. Według założeń programu pilotażowego w 2007 roku utworzono cztery eksperymentalne: w Dęblinie, Gliwicach, Ustce i we Wrocławiu.

Po analizie eksperymentu i jego pozytywnej ocenie do końca 2011 roku sformowano 14 kolejnych oddziałów. Do końca 2012 roku ma powstać sześć następnych instytucji. 

Docelowo od 1 stycznia 2013 w Wojsku Polskim będą istniały 23 wojskowe oddziały gospodarcze oraz 13 jednostek logistycznych pełniących funkcję WOG-ów – dziesięć baz lotniczych Sił Powietrznych, dwie komendy portów wojennych oraz Centrum Wsparcia Teleinformatycznego i Dowodzenia Marynarki Wojennej.

Rejony odpowiedzialności WOG-ów zostały ustalone według terytorialnego podziału kraju. Każdy oddział obsługuje jednostki dyslokowane w kilku powiatach. Starano się, aby komendy WOG-ów znajdowały się nie dalej niż 50 kilometrów od tych jednostek.

Zasadniczym celem zmian jest usprawnienie wojskowego zaopatrywania, zwiększenie jego efektywności oraz zoptymalizowanie kosztów. Jednak nawet najgłębsze reorganizacje nie przyniosłyby efektów bez wprowadzenia do jednostek i instytucji logistycznych nowoczesnego sprzętu oraz systemów obiegu informacji.

Równolegle do zmian kadrowych i instytucjonalnych w logistyce wprowadzany jest więc nowoczesny komputerowy system gospodarowania zasobami. Zintegrowany Wieloszczeblowy System Informatyczny Resortu Obrony Narodowej (ZWSI RON) ma nie tylko polepszyć nadzór nad posiadanym mieniem i eksploatowanym sprzętem, lecz także znacznie przyspieszyć proces zamawiania i dystrybucji wszelkich środków i materiałów potrzebnych żołnierzom. Po zakończeniu trwającej w wojsku indeksacji, w kolejnym etapie kodyfikacji produktów będziemy dorównywać pod względem sprawności logistycznej najlepszym armiom NATO.

Jesienny egzamin

O tym, że reorganizacja trwa i kierownictwo resortu inwestuje w systemy wspierające armię, świadczyć może fakt, że w przyszłorocznym budżecie MON wydatki na zabezpieczenie wojsk, czyli szeroko rozumianą logistykę, wyniosą prawie 4 miliardy złotych, co oznacza wzrost o ponad 2,5 procent w stosunku do poziomu 2012 roku.

Najważniejszym testem dla reorganizowanej logistyki naszej armii były najistotniejsze i największe międzynarodowe ćwiczenia, które we wrześniu odbyły się na terenie trzech poligonów: w Drawsku Pomorskim, Ustce i Orzyszu. Ocenia się, że nawet jednostki i instytucje, które dopiero co powstały, poradziły sobie ze wszystkimi zadaniami.

Według informacji ze Sztabu Generalnego WP obecnie ponad 15 procent żołnierzy służy w jednostkach i instytucjach zajmujących się zaopatrzeniem i zaspokojeniem potrzeb naszej armii.