55 ofiar, w tym 26 dzieci – tyle szczątków odnaleziono podczas tegorocznych prac ekshumacyjnych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej na Wołyniu. Przy szczątkach znaleziono m.in. medaliki, krzyżyki, różańce, guziki, klamry i elementy obuwia. Teraz materiał kostny zostanie poddany badaniom, a odnalezione ofiary mają zostać uroczyście pochowane 30 sierpnia w Ostrówkach.
Ostrówki i Wola Ostrowiecka to dawne polskie wsie, które 30 sierpnia 1943 roku padły ofiarą ataku Ukraińskiej Powstańczej Armii przy współudziale ukraińskich mieszkańców sąsiednich miejscowości. Polacy zostali wymordowani, ich zabudowania splądrowane, ograbione i zrównane z ziemią. Dziś znajdują się tam lasy i pola uprawne. Jak podaje dr Leon Popek, badacz zbrodni wołyńskiej i potomek zamordowanych, w obu miejscowościach zginęło ponad 1000 osób.
Podjęciem szczątków ofiar tych zbrodni, odnalezieniem i zabezpieczeniem setek przedmiotów, a także prowadzeniem poszukiwań w dotychczas niebadanych miejscach zajmowali się od 13 lipca do 7 sierpnia pracownicy Instytutu Pamięci Narodowej, przedsiębiorstwa „Wołyńskie Starożytności” oraz specjalista z zakresu medycyny sądowej z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, przy udziale przedstawicieli polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Ekshumacje przeprowadzono w miejscach, które zostały ustalone podczas prac poszukiwawczych w kwietniu tego roku. Specjaliści zbadali zbiorowy dół śmierci w dawnym gospodarstwie Aleksandra Strażyca w Woli Ostrowieckiej, zbiorowy dół śmierci w Ostrówkach obok dawnej szkoły i pojedynczy grób w okolicy cmentarza w Ostrówkach. Największą liczbę ofiar – 48 osób, w tym 24 dzieci – odnaleziono na terenie dawnego gospodarstwa Strażyca. Większość dzieci miała poniżej 12 lat, a najmłodsze zaledwie kilka miesięcy.
Ofiary we wszystkich lokalizacjach zostały pogrzebane w przypadkowym miejscu, bez trumien. U większości stwierdzono ślady obrażeń tylnej części czaszki, zgodne z opisami egzekucji przeprowadzonych podczas zbrodni wołyńskiej w sierpniu 1943 roku: ludziom kazano kłaść się na ziemi, po czym zabijano ich narzędziami gospodarskimi, takimi jak młoty do uboju bydła. Przy ofiarach odnaleziono ponad 300 przedmiotów, m.in. medaliki, krzyżyki, różańce, guziki, klamry, paski i obuwie. Zabezpieczono także materiał kostny do badań DNA.
W Ostrówku podjęto szczątki kobiety odkryte podczas prac leśnych kilka lat temu. Ujawniono także szczątki sześciu osób (w tym dwójki dzieci i dwóch kobiet) w pobliżu dawnej szkoły. Wszystkie ofiary były ułożone obok siebie, pogrzebane twarzą do ziemi i miały ślady ran postrzałowych, m.in. na czaszkach i kości udowej. Według ustaleń IPN liczba ofiar w tym miejscu, ich płeć i wiek są zbieżne z jedną z relacji o zamordowaniu przez ukraińskich nacjonalistów rodziny leśnika wraz z innymi osobami.
IPN zapowiedział, że 30 sierpnia, w 83. rocznicę zbrodni, odbędzie się uroczysty pogrzeb odnalezionych ofiar. Szczątki zostaną pochowane w kwaterze ofiar UPA na cmentarzu w Ostrówkach, gdzie od 1992 roku składane są szczątki Polaków zamordowanych w 1943 roku, odnalezione podczas kolejnych prac ekshumacyjnych.
autor zdjęć: IPN
komentarze