Zakończyła się Konferencja audytorów wewnętrznych z działu administracji rządowej – obrona narodowa, która odbyła się w dniach 30 czerwca – 1 lipca 2026 r. w Wojskowym Ośrodku Szkoleniowo – Kondycyjnym w Zakopanem. W konferencji wzięło udział blisko 80 audytorów z jednostek organizacyjnych oraz Ministerstwa Obrony Narodowej oraz przedstawiciele Komitetu Audytu. Poprzednia konferencja odbyła się w 2019 r.

Konferencję otworzył Dyrektor Biura Audytu Wewnętrznego Pan Artur Subocz, podkreślając potrzebę wsparcia kierownictwa w osiąganiu celów i realizacji zadań przed jakimi stoi resort obrony narodowej. Wskazał na znaczenie wzajemnej wymiany doświadczeń wynikających z realizacji funkcji audytu wewnętrznego oraz stworzenie przestrzeni do dyskusji, jak zapewnić wysoką jakość realizacji zadań przed jakimi stoi audyt wewnętrzny.

Pierwszy dzień o charakterze eksperckim rozpoczął się warsztatami dotyczącymi zarządzania ryzykiem w praktyce audytora wewnętrznego. Radca Prezesa Najwyższej Izby Kontroli Pani Małgorzata Humel – Maciewiczak zaprezentowała autorską analizę proces audytu wewnętrznego, na który składają się takie etapy jak: przygotowanie, realizacja i ewaluacja. Elementy wyodrębnione w tym procesie to: cele, organizacja procesu, analiza ryzyka, mechanizmy kontroli, system komunikacji. Uczestnikom zostały zaprezentowane specjalnie opracowane arkusze wspomagające proces prowadzenia zadania audytowego. Podczas ćwiczeń warsztatowych audytorzy opracowali odpowiedzi na zadane pytania dotyczące omawianego procesu, odbyła się także dyskusja. Na zakończenie prelegent podkreśliła jakość pracy audytora, również w kontekście stosowania prostego języka w administracji.

W drugiej części panelu eksperckiego wystąpili zaproszeni prelegenci z Eksperckiego Centrum Szkolenia Cyberbezpieczeństwa. Pani Marlena Żukowska omówiła definicję cyberhigieny, podkreślając systematyczność i powtarzalność działań technicznych, organizacyjnych oraz zachowań behawioralnych, które mają wpływ na minimalizowanie ryzyka cyberataków. Codzienne dobre nawyki i praktyki, stosowanie zasad bezpiecznego użytkowania systemów informatycznych i telekomunikacyjnych przyczynia się do minimalizacji utraty danych i narażenia infrastruktury IT na ataki. W dalszej części wystąpienia ekspertka przekazała praktyczne informacje dotyczące tworzenia silnych haseł oraz metod ich zabezpieczania.

Pułkownik Kazimierz Adamczyk przeprowadził szkolenie dla audytorów z funkcji copilot w środowisku Microsoft 365 dedykowanym dla resortu obrony narodowej. Przypomniał definicję copilot, czyli asystenta opartego na sztucznej inteligencji, co pozwala na tworzenie tekstów, podsumowań czy wykresów poprzez komunikowanie z copilot za pomocą promptów, czyli poleceń lub pytań. Zastosowanie automatyzacji przetwarzania i analizowania danych pozwala na szybkie generowanie treści i usprawnia komunikację w organizacji.

Drugi dzień konferencji audytorów otworzył Dyrektor Biura Audytu Wewnętrznego Pan Artur Subocz. Podsumował działalność audytową w dziale administracji rządowej – obrona narodowa. Przedstawione zostały zadania Komitetu Audytu wynikające z ustawy o finansach publicznych i z Regulaminu Komitetu Audytu oraz rola Biura Audytu Wewnętrznego związana z koordynacją prowadzoną na potrzeby Komitetu Audytu. Dyrektor podkreślił, że celem funkcji audytu wewnętrznego w resorcie jest wsparcie świadczone na rzecz kierownika jednostki organizacyjnej i Ministra Obrony Narodowej, stąd tak ważne jest zapewnienie legalności i spójności działania z naciskiem na efektywne wykorzystanie zasobów co ma wpływ na jakość działalności audytowej.

Dyrektor Biura Audytu Wewnętrznego przekazał, że w celu ciągłości prowadzenia audytu wewnętrznego, na podstawie decyzji Nr 104 Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 lipca 2025 r. zmieniającą decyzję w sprawie planowania i wykonywania budżetu resortu obrony narodowej dysponenci środków budżetu państwa drugiego stopnia w zakresie dotyczącym podległych im dysponentów środków budżetu państwa trzeciego stopnia oraz dysponenci środków budżetu państwa trzeciego stopnia bezpośrednio podlegli dysponentowi części przekazują co roku do Biura Audytu Wewnętrznego w Ministerstwie Obrony Narodowej informację o spełnianiu warunków zobowiązujących ich do prowadzenia audytu wewnętrznego, stosownie do art. 274 ust. 2 ustawy o finansach publicznych.

W dalszej części konferencji swoimi doświadczeniami z działalności audytowej dzielili się audytorzy wewnętrzni zatrudnienie w Ministerstwie Obrony Narodowej i jednostkach organizacyjnych. Kierownik komórki audytu wewnętrznego w Agencji Uzbrojenia Pan Mieczysław Magierski przedstawił metodykę prowadzenia audytu śledczego. Podkreślił, że ten rodzaj audytu jest kompilacją audytu klasycznego i metod dochodzeniowo - śledczych. Ma za zadanie ustalenie przyczyn lub okoliczności związanych z podejrzeniem oszust i nadużyć, może być stosowany w każdej organizacji, zarówno w jednostkach sektora finansów publicznych jak i organizacjach komercyjnych. Podlega ciągłej ewolucji z racji zmian metod stosowanych przez oszustów i przestępców.

Dobre praktyki w czynnościach doradczych zostały zaprezentowane przez audytora wewnętrznego Biura Audytu Wewnętrznego MON Panią Anettę Sumpor – Kosiek. Podkreślono, że czynności doradcze powinny wynikać z analizy ryzyka i potrzeb kierownictwa, należy pamiętać o ich ujęciu w planie audytu. Ten rodzaj zadania audytowego, powinien być przeprowadzony z należytą starannością, tak jak każde inne zadanie. Należy zarezerwować czas na przeprowadzenie przeglądu wstępnego. Przy powiadamianiu audytowanego o rozpoczęciu czynności doradczych dobrą praktyką jest zapytanie o oczekiwania kierownika komórki audytowanej. Podkreślono ważność różnorodności otwartych źródeł informacji wykorzystywanych w badaniu audytowym.

Szanse i zagrożenia towarzyszące realizacji planu audytu wewnętrznego zostały omówione przez audytora wewnętrznego z Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych Pana Jacka Malesę. Audytor zwrócił uwagę na specyfikę środowiska działalności audytowej w resorcie obrony narodowej w kontekście zmian organizacyjnych, wrażliwości danych i procesów w tym związanych z ochroną informacji niejawnych oraz hierarchizację struktury sił zbrojnych, a także presję czasu towarzyszącą realizacji zadań audytowych. Dlatego, jak stwierdził audytor ważne jest budowanie zaufania, wykorzystywanie dostępnych kanałów komunikacji, właściwe zarządzanie czasem, podnoszenie kompetencji zawodowych i stosowanie nowoczesnych narzędzi przy realizacji zadań audytowych.

Na podstawie zrealizowanego zadania audytowego, Pani Barbara Naleszkiewicz audytor wewnętrzny zatrudniony w Wojskowej Akademii Technicznej, omówiła świadczenia socjalno – bytowe dla pracowników resortu brony narodowej z nadanymi pracowniczymi przydziałami mobilizacyjnymi. Świadczenia zostały określone w ustawie o obronie Ojczyzny i aktach wykonawczych. Mają charakter pomocy finansowej lub rzeczowej zarówno dla pracowników jak i członków ich rodzin. Audytor zwróciła uwagę, że w omawianym przypadku ma miejsce typowy zbieg uprawnień do świadczeń wynikający z jednej strony z ustawy o obronie Ojczyzny a z drugiej z obowiązujących Regulaminów Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w poszczególnych jednostkach organizacyjnych.

Ostatni panel zaprezentowała Pani Barbara Bartkowska audytor wewnętrzny z Biura Audytu Wewnętrznego MON na temat wzajemnej relacji audytu wewnętrznego i kontroli zarządczej. Działalność audytowa z jednej strony jest elementem systemu kontroli zarządczej z drugiej zaś elementem procesu ciągłego doskonalenia tej kontroli zarządczej. Podczas omawianego case study audytor podzieliła się obserwacjami z istotności rzetelności i profesjonalizmu w sporządzaniu dokumentów planistyczno sprawozdawczych z działalności audytowej.

W dziale administracji rządowej – obrona narodowa do prowadzenia działalności jest zobowiązanych 108 jednostek organizacyjnych oraz Ministerstwo Obrony Narodowej. Jednostki te obsługuje ponad 100 audytorów wewnętrznych, którzy realizują zadania audytowe wspierające osiągnięcie głównego celu działalności resortu obrony narodowej w 2026 r. „wzmocnienie potencjału obronnego RP, w tym rozwój zdolności operacyjnych Sił zbrojnych RP, adekwatnie do wymogów narodowych i sojuszniczych”.