moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Relacje wojskowe Polski i USA – żołnierze, kontrakty, infrastruktura

Tysiące stacjonujących żołnierzy, stałe bazy na terenie Polski, 140 kontraktów w realizacji, współpraca przemysłowa, jak np. ta przewidziana w podpisanej właśnie umowie na serwisowanie silników Abramsów – tak w skrócie wyglądają wojskowe relacje Polski i USA. Na historię stosunków polsko-amerykańskich składają się także wspólne operacje zagraniczne.

Od kilkunastu żołnierzy w 2013 roku, którzy tworzyli pierwszy stały pododdział AvDet (zajmował się przygotowaniami rotacji lotnictwa USA w Polsce), liczba amerykańskich wojsk w naszym kraju wzrosła do ponad 10 tys. obecnie. Około 1300 amerykańskich żołnierzy stacjonuje na stałe w Polsce: w wysuniętym dowództwie V Korpusu Wojsk Lądowych USA w Poznaniu i tamtejszym garnizonie, bazie amerykańskiej tarczy antyrakietowej w Redzikowie, bazie składowania i napraw sprzętu US Army (Army Prepositioned Stock, APS) w Powidzu. Amerykanie stanowią też główną siłę wielonarodowej grupy bojowej stacjonującej w Bemowie Piskim w ramach wysuniętej sojuszniczej obecności na wschodniej flance (FLF). Ponadto od pełnoskalowej napaści Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku, w Polsce przebywa od 7 do 11 tys. amerykańskich żołnierzy, a ich liczebność zmienia się w zależności od zadań operacyjnych i szkoleniowych.

Zakupy i kooperacja przemysłowa

Polska od lat używa uzbrojenia i sprzętu z USA, w tym wielozadaniowych myśliwców F-16, transportowych Herculesów, radiostacji i lekkich pojazdów opancerzonych. Wartość 140 kontraktów obecnie realizowanych przez Agencję Uzbrojenia to ok. 50 mld dolarów (jak podkreślało MON – więcej niż wartość przyznanych Polsce środków z unijnego mechanizmu SAFE.) To umowy na zakup 32 samolotów F-35, 96 śmigłowców bojowych AH-64E Apache, ośmiu baterii systemu obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej Patriot, 366 czołgów M1 Abrams i tysięcy różnego rodzaju rakiet.

Dotychczas Agencja Uzbrojenia rozliczyła 170 umów na sprzęt dostarczany w procedurze FMS (Foreign Military Sales) na kwotę 750 mld dolarów. W najbliższym czasie MON planuje kolejne umowy o wartości ok. 8 mld dolarów.

Współpraca zbrojeniowa ma wymiar przemysłowy. Polskie firmy kooperują z koncernem Lockheed Martin w ramach programów dotyczących F-16 i C-130, a także programu „Wisła” – pociski tego producenta stanowią uzbrojenie polskich baterii Patriot. Z producentem systemu, koncernem RTX Polska prowadzi wspólne prace badawczo-rozwojowe w obszarze radiolokacji. Transfer technologii firmy Northrop Grummann to jeden ze sposobów na zwiększenie rodzimej produkcji amunicji artyleryjskiej. Natomiast w tzw. programach lądowych i lotniczych polskie przedsiębiorstwa kooperują z amerykańskim oddziałem koncernu BAE Systems, producentem m.in. wozów zabezpieczenia technicznego M88 Hercules do czołgów Abrams. Współpraca obejmuje też stworzenie – wspólnie z wytwórcą tego czołgu General Dynamics Land Systems – możliwości i warunków do obsługi i remontu Abramsów w Polsce. Zakup śmigłowców Apache łączy się ze zobowiązaniami offsetowymi wobec polskiego przemysłu.

Infrastruktura dla wojsk USA

Zgodnie z podpisaną w 2020 roku międzyrządową umową o wzmocnionej współpracy obronnej (EDCA), Polska inwestuje w tworzenie warunków dla stałej amerykańskiej obecności wojskowej i zdolności do szybkiego przyjęcia sił USA. Umowa przewiduje realizację 115 projektów ulokowanych w 12 miejscach. Cztery projekty wartości 18,5 mld zł (5,1 mld dolarów) zakończono. W realizacji znajduje się 51 projektów o łącznej wartości 1,3 mld zł (350 mln dolarów). Główne inwestycje są ulokowane w Poznaniu (kompleks V Korpusu), Powidzu (obiekty mobilnego magazynu bazy lotniczej wojsk lądowych), Świętoszowie (baza Pancernej Brygadowej Grupy Bojowej, ABCT), Wrocławiu-Strachowicach (baza załadunkowo-rozładunkowa sił powietrznych USA).

Na finansowanie zadań z umowy EDCA w planie inwestycji budowlanych zapisano 22 mld zł (6 mld dolarów) do roku 2039. W 11 lokalizacjach strona polska zapewniła – w większości nieodpłatne – wsparcie logistyczne dla wojsk USA, w Powidzu w ramach wsparcia utrzymania wojennych rezerw materiałowych USA w Polsce przewidziano utworzenie Centrum Warsztatowo-Magazynowego. Łącznie od roku 2021 na realizację zobowiązań zawartych w EDCA wydano ponad miliard dolarów, czyli ponad 3,5 mld zł.

Wspólne operacje

Polskie wojsko uczestniczyło także w zainicjowanych i prowadzonych przez Stany Zjednoczone operacjach koalicyjnych i sojuszniczych. Ponad 15 tys. żołnierzy i pracowników cywilnych wzięło udział w latach 2003–2008 w misji w Iraku, gdzie zginęło 23 polskich wojskowych. Ponad 33 tys. żołnierzy i pracowników brało udział w działaniach w Afganistanie. Zginęło i zmarło tam 43 żołnierzy oraz jeden cywilny ratownik.

Współpraca operacyjna z USA polega na zwiększaniu zdolności do odstraszania, obrony powietrznej i przeciwrakietowej, budowy wspólnego obrazu sytuacji powietrznej oraz integracji narodowych i sojuszniczych systemów dowodzenia.

Jakub Borowski

autor zdjęć: Sgt. Jacob Suess/ US Army, mł. chor. Piotr Gubernat/ CC DORSZ, Sgt. Eric Allen/ U.S. Army National Guard

dodaj komentarz

komentarze


Ważne odkrycie na Westerplatte
Budowa siedziby wojskowych medyków zakończy się wcześniej
MON zmienia system gotowości obronnej
Ratunek pod ogniem
Jakie zmiany w ustawie o obronie?
St. szer. spec. Kuklik na podium Dancon March
Rosyjskie drony pod lupą wojskowych śledczych i ekspertów. Jak wygląda ich praca?
Medycy bojowi na poligonie
ORP „Albatros” w akcji
Nowy kompleks dla artylerzystów z Jarosławia
„Agat. Siła i ogień”. Album już w sprzedaży
Constans historii
Srebro światowego czempionatu dla polskiej zapaśniczki
Coraz więcej Krabów w Bolesławcu
Borsuki w Poznaniu
Kolejny wyrok za strzały na granicy
Road to Life
Okno dla gigantów
Marsz z weteranem
„Horyzont” przedłużony
Kosmiczny Bursztyn
Generał z cienia
Gorący lipiec PKW Łotwa
Pancerny atak z wody
Samotna placówka
Jak prowadzić Leoparda?
Co z wysługą po powrocie do wojska?
Szef MON-u: Nie da się nas zastraszyć
Kickbokserzy Bursztynowej Dywizji najlepsi
Koszykarze Czarnej Dywizji najlepsi w Wojsku Polskim
Amunicja do Szerszeni
Sulechów z brygadą artylerii
Vipery wracają do Czech
„Koalicja 26.2”, czyli pokaz zdolności i siły
Współpraca przemysłowa z USA: usuwać bariery, razem produkować
Dwie rakiety i dron odrzutowy spadły na terytorium Polski
Prawie 200 mld zł na zbrojenia w projekcie budżetu
Ojcowie polskiej niepodległości
Zatrzymać masywny krwotok
Kolejne MiG-i-29 polecą do Ukrainy
„Ślązak” czeka na modernizację
Polskie systemy satelitarne w orbicie zainteresowań Grecji
Nieznany obiekt na terenie Polski
Niemieckie Eurofightery przylecą na Air Policing do Polski
Pociski Patriot: nie tylko serwis w Polsce, lecz także koprodukcja?
Promień nie do zniesienia
Złoto i brąz w sportach walki
Pancerny poligon
Stała obecność sił USA coraz bliżej
Waryński liderem nieruchomości w PGZ-ecie
Nowe łodzie wielozadaniowe na Bałtyku
Flanka pod strażą
„Kurs generalski” dla podoficerów
AI za sterami Gripena
Więcej Piorunów i Jelczy
Nigdy nie zostawiamy swoich
Pokład okrętu… pod dachem
Gwarancje BGK w finansowaniu rozwoju MŚP w sektorze obronnym i technologiach typu dual-use
Wiceszef MON-u w Kijowie
Na unijnym szczeblu o współpracy z USA na rzecz bezpieczeństwa
Sokół na ratunek w górach
Sejm poparł Kartę Rodziny Mundurowej
Medalowy finisz strzelców
„Koalicja 26.2”, czyli chętni i wiarygodni
Flight into the Future
Za wybitne czyny bojowe w czasie pokoju
Kolejne sukcesy „armii mistrzów”
Rezerwy do wyszkolenia
Bombowiec na dnie Bałtyku

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO