Około dwustu uczniów klas mundurowych z całego kraju, przedstawiciele Ministerstwa Obrony Narodowej, Wojska Polskiego oraz kombatanci zgromadzili się 21 maja na Górze Świętej Anny w województwie opolskim. Uroczysty apel pamięci połączono z obchodami 105. rocznicy bohaterskiego udziału kadetów w walkach podczas III Powstania Śląskiego. Wydarzenie stało się nie tylko hołdem dla przeszłości, ale też manifestacją siły współczesnych Kadetów.

Miejsce obchodów Dnia Kadeta nie jest przypadkowe. To właśnie w rejonie Góry Świętej Anny w maju 1921 roku toczyły się najcięższe i najbardziej krwawe boje III Powstania Śląskiego. Symbolem tamtych wydarzeń na zawsze pozostanie postać Karola Hieronima Chodkiewicza – niespełna siedemnastoletniego kadeta z Podola, który poległ 21 maja 1921 r. w bitwie pod Oleszką. Aby upamiętnić brawurę i poświęcenie blisko dwustu młodych ochotników z korpusów kadeckich we Lwowie i Modlinie, decyzją marszałka Józefa Piłsudskiego dzień 21 maja został ustanowiony oficjalnym Świętem Korpusu Kadetów.

Główne uroczystości pod Pomnikiem Czynu Powstańczego poprzedziły działania edukacyjne. Dzień wcześniej, 20 maja, kadeci reprezentujący dziesięć szkół z całego kraju wzięli udział w zajęciach historycznych w Muzeum Czynu Powstańczego na Górze Świętej Anny. Pracownicy muzeum przybliżyli młodzieży genezę i przebieg Powstań Śląskich, przygotowując ich do głębszego przeżywania oficjalnej części uroczystości.

W czwartkowym apelu udział wzięli kadeci z dziesięciu szkół z całej Polski, w tym cztery reprezentacje z Opolszczyzny. Wyjątkową rangę wydarzeniu nadała obecność podsekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Stanisława Wziątka oraz Szefa Centralnego Wojskowego Centrum Rekrutacji (CWCR) płk. Grzegorza Wawrzynkiewicza. Wśród gości znaleźli się również przedstawiciele administracji rządowej i samorządowej, władze oświatowe, dowódcy lokalnych garnizonów oraz kombatanci Armii Krajowej. Ponadpokoleniowym symbolem ciągłości polskiego etosu walki była obecność pani Heleny Kramerskiej – 101-letniej uczestniczki Powstania Warszawskiego.

Podczas oficjalnych przemówień wiceminister Stanisław Wziątek mocno akcentował potrzebę budowania odporności państwa w oparciu o wartości patriotyczne. Odczytał również list skierowany do kadetów od Wicepremiera, Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza - „Współcześnie Dzień Kadeta jest okazją do uhonorowania młodzieży uczącej się w klasach mundurowych. Resort od lat podejmuje działania na rzecz odbudowy środowiska kadeckiego i wzmacniania jego roli w społeczeństwie. Szczególnie dziś, w czasach pełnych niepewności i licznych kryzysów, umiejętności oraz postawy kształtowane w toku takiego nauczania są niezwykle cenne i potrzebne”.

– Dzień Kadeta ma na celu promowanie wartości takich jak patriotyzm, dyscyplina, odpowiedzialność i lojalność. To wartości, które są nieodłącznym elementem służby wojskowej i które kadeci przyswajają już na etapie swojej edukacji – podkreślał z kolei płk Grzegorz Wawrzynkiewicz. Pod Pomnikiem Czynu Powstańczego wieńce złożyli przedstawiciele władz rządowych i samorządowych oraz delegacje harcerskie, oddając hołd i zachowując pamięć o poległych tam kadetach.

Ważnym punktem uroczystości było wyróżnienie trzech najlepszych szkół w kraju, które zwyciężyły w prestiżowym Turnieju Wiedzy o Wojsku Polskim „Ekstraklasa Wojskowa”. Dodatkowo, podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej wręczył akt mianowania na wyższy stopień wojskowy nestorce walczącej Warszawy, Pani Helenie Kramerskiej.
Dla zgromadzonych kadetów obecność stuletniej bohaterki była żywym świadectwem historii.

Szef CWCR złożył również oficjalne podziękowania za zaangażowanie i współpracę Dowódcy 10 Opolskiej Brygady Logistycznej, Dowódcy 17 Opolskiej Brygady Obrony Terytorialnej, Dowódcy 1 Pułku Saperów oraz Pani Dyrektor Muzeum Powstań Śląskich. Słowa podziękowania zostały skierowane również do współorganizatora uroczystości, Szefa Ośrodka Zamiejscowego w Opolu CWCR płk Rafała Wojciechowskiego.

Oficjalną część uroczystości zakończył widowiskowy pokaz musztry paradnej w wykonaniu kadetów z XIV Liceum Ogólnokształcącego im. Zbigniewa Herberta w Lublinie oraz prezentacja nowoczesnego sprzętu wojskowego. Zwieńczeniem wydarzenia była tradycyjna żołnierska grochówka i spotkanie pokoleń.

Boom na klasy mundurowe. Nowe dane MON

Obchody Dnia Kadeta były także okazją do podsumowania dynamicznego rozwoju szkolnictwa wojskowego w Polsce. Realizowany od 2017 roku program Certyfikowanych Wojskowych Klas Mundurowych, przekształcony w 2020 roku w Oddziały Przygotowania Wojskowego (OPW), bije rekordy popularności. Resort obrony rozwija równolegle takie inicjatywy jak „CYBER.MIL z klasą” oraz pilotażowe Branżowe Oddziały Wojskowe, a także „OPW z dronem”.

Z przedstawionych przez Ministerstwo Obrony Narodowej danych wynika, że program OPW – skierowany do uczniów liceów i techników – realizuje obecnie aż 451 szkół, w których funkcjonuje 570 oddziałów. W 1460 klasach uczy się ponad 33 tysiące uczniów. Co istotne, program ten realnie zasila szeregi Wojska Polskiego. Pierwsi absolwenci opuścili mury szkolne w 2024 roku, a już w roku 2025 ponad 37% z nich związało swoją przyszłość ze służbą wojskową. W latach 2024–2025 przysięgę wojskową złożyło łącznie 2036 uczniów objętych tym projektem. MON nie zwalnia tempa – resort wydał już zgodę na utworzenie kolejnych 43 oddziałów w nadchodzącym roku szkolnym 2026/2027. Szkolenie obejmuje 230 godzin zajęć o charakterze teoretycznym i praktycznym, prowadzonych przy ścisłym wsparciu patronackich jednostek wojskowych. Zakres ten odpowiada połowie programu szkolenia podstawowego żołnierza dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej, co daje młodym ludziom ogromny atut na starcie dorosłego życia w armii. Absolwent OPW może skorzystać z możliwości odbycia skróconego 12-dniowego szkolenia podstawowego oraz otrzyma dodatkowe punkty w rekrutacji do uczelni wojskowych.

Patrząc na setki dumnych, młodych twarzy zgromadzonych na Górze Świętej Anny, można odnieść wrażenie, że słowa kadeckiej maksymy – „Pro Patria semper” (Zawsze dla Ojczyzny) – pozostają dla nowego pokolenia Polaków tak samo żywe, jak były dla ich rówieśników w 1921 roku.

Tekst: Zespół prasowy CWCR