Jest zgoda Izraela i Hamasu na zakończenie walk w Strefie Gazy, skutkujące zawieszeniem broni. Po godzinie 11.00 czasu polskiego zaczęło obowiązywać porozumienie w tej sprawie, podpisane przez obie strony w Szarm el-Szejk w Egipcie. Od poniedziałku prowadzono tam negocjacje w sprawie planu pokojowego, który zaproponował prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump.
To amerykański prezydent jako pierwszy poinformował o efektach rozmów. „Z dumą ogłaszam, że Izrael i Hamas podpisały pierwszą fazę naszego planu pokojowego. Oznacza to, że WSZYSCY zakładnicy zostaną wkrótce uwolnieni, a Izrael wycofa swoje wojska do uzgodnionej linii. To pierwszy krok w kierunku silnego, trwałego i wiecznego pokoju”, ogłosił Trump na Truth Social.
Niszcząca kampania w reakcji na atak
Co dokładnie przewiduje porozumienie? Przede wszystkim zawieszenie działań zbrojnych w Strefie Gazy, a następnie uwolnienie wszystkich izraelskich zakładników (około 20 osób) w ciągu 72 godzin. W tym samym czasie Izrael zacznie zwalnianie 250 Palestyńczyków skazanych na dożywocie oraz 1700 osób zatrzymanych po wybuchu wojny. W ciągu doby od zawarcia umowy izraelskie wojska wycofają się do uzgodnionej wcześniej linii. Strefa Gazy zostanie otwarta na pomoc humanitarną, nadzorowaną przez ONZ i Czerwony Półksiężyc. Porozumienie zakłada również utworzenie tymczasowej administracji palestyńskiej pod międzynarodowym nadzorem. Docelowo ma także nastąpić demilitaryzacja Hamasu i odbudowa regionu.
Wojna w Strefie Gazy rozpoczęła się po tym, jak 7 października 2023 roku bojownicy Hamasu dokonali zmasowanego ataku na Izrael, zabijając ponad 1200 osób i porywając 251 zakładników. W odpowiedzi Izrael rozpoczął intensywną ofensywę militarną – lotniczą i lądową – która przez dwa lata doprowadziła do ogromnych zniszczeń i dramatycznej sytuacji humanitarnej w enklawie. Według źródeł palestyńskich, liczba ofiar śmiertelnych przekroczyła 67 tysięcy.
Zabiegi pokojowe podejmowane przez międzynarodowe instytucje i konkretne państwa dotąd nie przyniosły wymiernych rezultatów. Trwające od poniedziałku w egipskim Szarm el-Szejk negocjacje prowadzone były z udziałem przedstawicieli Egiptu, Kataru, Turcji i USA. W rokowaniach uczestniczył m.in. specjalny wysłannik Trumpa ds. Bliskiego Wschodu Steve Witkoff, premier Kataru Mohammed bin Abdulrahman as-Sani, izraelski minister ds. strategicznych Ron Dermer oraz główny negocjator Hamasu i jeden z jego przywódców Chalil al-Hajja.
Nadzieja, sukces i radość
Premier Izraela Benjamin Netanjahu zapowiedział, że „z Bożą pomocą sprowadzimy do domu wszystkich zakładników”. Podziękował Donaldowi Trumpowi za wsparcie, a samo zawarcie umowy określił jako „dyplomatyczny sukces i moralne zwycięstwo Izraela”. Hamas wezwał społeczność międzynarodową, by wymusiła na Izraelu przestrzeganie umowy. Ta zaś przyjęła porozumienie z nadzieją. Premier Wielkiej Brytanii Keir Starmer nazwał je „chwilą głębokiej ulgi”. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen napisała na portalu X, że docenia wysiłki dyplomatyczne USA i prezydenta Donalda Trumpa, które doprowadziły do przełomu. Zapowiedziała, że UE będzie nadal wspierać szybkie i bezpieczne dostawy pomocy humanitarnej do Strefy Gazy. A później jest gotowa pomóc w odbudowie. Sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres także z zadowoleniem przyjął porozumienie. Oświadczył, że „wszyscy zakładnicy powinni zostać zwolnieni w godny sposób”. Dodał, że trzeba zapewnić „natychmiastowe, niezakłócone dostawy pomocy humanitarnej na tereny dotknięte wojną”.
Wieści na temat zawartej umowy skłoniły setki Palestyńczyków i Izraelczyków do świętowania na ulicach. Agencje donoszą o publicznych celebracjach w Gazie, na Zachodnim Brzegu oraz w Tel Awiwie, gdzie na placu Zakładników zebrały się m.in. rodziny porwanych.
Choć faktycznie nastąpiło już zawieszenie broni, biuro Netanjahu oświadczyło, że formalnie nastąpi ono, gdy umowa zostanie ratyfikowana przez izraelski rząd. Obrady gabinetu bezpieczeństwa zwołane zostały na godz. 16.00 czasu polskiego.
autor zdjęć: Ohad Zwigenberg/ Associated Press/ East News
komentarze