W Muzeum Bitwy Warszawskiej przybliżamy kulisy jednej z najważniejszych batalii w historii Polski i Europy – mówi gen. dyw. w st. spocz. prof. Bogusław Pacek, dyrektor Muzeum Wojska Polskiego, którego placówka w Ossowie jest filią. Dziś zostanie ona otwarta, a dyrektor zapowiada, co będzie można zobaczyć i jakie jeszcze atrakcje czekają na zwiedzających w ten weekend.

Gen.  dyw. w st. spocz. prof. Bogusław Pacek, dyrektor Muzeum Wojska Polskiego.

W 105. rocznicę zwycięskiej batalii, Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 w Ossowie otwiera swoje podwoje. Co zobaczą zwiedzający?

gen. dyw. w st. spocz. prof. Bogusław Pacek: Najpierw zapewne przykują ich uwagę dwa 70-metrowe maszty zwycięstwa z powiewającymi biało-czerwonymi flagami, które symbolizują triumf z 1920 roku. To najwyższe takie maszty w Polsce. Niezwykle ciekawy jest też czteropiętrowy budynek muzeum o powierzchni 4,8 tys. mkw. zbudowany przez AMW Sinevia według koncepcji architekta Czesława Bieleckiego. Gmach ulokowano na specjalnie usypanym 17-metrowym wzgórzu z amfiteatrem na ponad 2800 miejsc. Znajduje się w nim przestronny hol, gdzie na ogromnym ekranie wyświetlany będzie krótki film opowiadający o Bitwie Warszawskiej.

A co ciekawego znajdziemy na wystawie?

Ekspozycja stała o powierzchni tysiąca mkw., zaprojektowana przez firmę Group AV, jest interaktywna, z wieloma nowoczesnymi rozwiązaniami. Oczywiście na wystawie nie zabraknie zabytków: broni, umundurowania, dokumentów, zdjęć i artefaktów należących do uczestników wydarzeń z 1920 roku. Wśród nich mamy perełkę, czyli płaszcz i czapkę Józefa Piłsudskiego, Naczelnego Wodza, stułę księdza Ignacego Skorupki, kapelana 236 Ochotniczego Pułku Piechoty, który poległ 14 sierpnia 1920 roku pod Ossowem. Jest też naramiennik gen. Franciszka Latinika, wojskowego gubernatora Warszawy przekazany nam przez jego rodzinę. Prezentujemy również sztandary jednostek, w tym szczególnie cenne znaki 101 Rezerwowego Pułku Piechoty i 205 Ochotniczego Pułku Piechoty oraz sztandar 101 Pułku Strzelców Armii Czerwonej, zdobyty przez Polaków podczas bitwy. To jedyny bolszewicki sztandar, jaki zachował się w zbiorach MWP. Nie chcę jednak zdradzać wszystkich szczegółów, zapraszam do muzeum.

Premier Donald Tusk i gen.  dyw. w st. spocz. prof. Bogusław Pacek, dyrektor Muzeum Wojska Polskiego, w Muzeum Bitwy Warszawskiej 1920 roku w Ossowie.

Skąd pochodzą zabytki?

Gros – ze zbiorów Muzeum Wojska Polskiego, część wypożyczyliśmy lub otrzymaliśmy z innych placówek m.in. z Muzeum Niepodległości w Warszawie czy zbiorów rozwiązanej Samorządowej Instytucji Kultury Park Kulturowy – Ossów – Wrota Bitwy Warszawskiej. Szczególnie cennym artefaktem jest obraz autorstwa Kazimierza Kwiatkowskiego przedstawiający modlącego się Józefa Piłsudskiego pod postacią Matki Boskiej Ostrobramskiej. W tle widać panoramę Warszawy i postacie żołnierzy i duchowieństwa. Obraz przekazał muzeum jako dar pan Jan Animucki. Eksponaty uzupełniają stanowiska multimedialne, pokazy filmów dokumentalnych, repliki sprzętu wojskowego, dzięki którym widzowie będą mogli poczuć klimat bitwy. Dodatkową atrakcją jest strzelnica oraz taras na najwyższej kondygnacji z widokiem na pole bitwy.

Muzeum chce nie tylko upamiętniać Bitwę Warszawską, lecz także pełni
rolę edukacyjną…

Zdecydowanie tak. Upamiętniamy zwycięstwo z 1920 roku i przybliżamy kulisy jednej z najważniejszych bitew w historii Polski i Europy rozegranej m.in. w okolicach Ossowa, na przedpolach Warszawy podczas wojny polsko-bolszewickiej. To wtedy polskie wojska zatrzymały natarcie Armii Czerwonej na stolicę. Placówka w Ossowie to muzeum zwycięskiej chwały naszego oręża, ale także miejsce, w którym w atrakcyjnej formie opowiadamy o realiach tamtych czasów m.in.: o roli marszałka Józefa Piłsudskiego, gen. Tadeusza Rozwadowskiego, szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, gen. Józefa Hallera, dowódcy Armii Ochotniczej, gen. Franciszka Latinika czy Wincentego Witosa, premiera Rządu Obrony Narodowej, a także o naszych przeciwnikach, czyli Armii Czerwonej oraz znaczeniu państw wspierających Polaków – Francji czy Węgier.

Muzeum i wystawa za chwilę zostaną otwarte, a jakie są dalsze plany dotyczące placówki w Ossowie?

Razem z Marcinem Ołdakiem, kierownikiem Muzeum Bitwy Warszawskiej, musimy zająć się teraz przede wszystkim promocją muzeum w Polsce i Europie. Myślimy też o poszerzaniu zbiorów. Rozmawiałem m.in. z ambasadorem Francji o przekazaniu przez tamtejsze muzea zabytków związanych z Bitwą Warszawską. Chodzi przede wszystkim o dokumenty dotyczące pomocy Francji dla Polski w tym okresie czy o rękopisy gen. Charles’a de Gaulle’a opisujące bitwę i udział w niej Francuzów. Na razie otrzymamy kopie, ale liczę na to, że w przyszłości stopniowo zastąpią je oryginały.

Chcemy też wykorzystać siedmiohektarowy teren wokół muzeum na pokazy i rekonstrukcje bitwy z udziałem strzelców, harcerzy, klas mundurowych oraz wszystkich innych chętnych. Zależy nam, aby w tych rekonstrukcjach uczestniczyły także zabytkowe pojazdy i ich repliki oraz ułani. W tym celu rozbudowujemy zaplecze, aby można było w Ossowie trzyma konie i pojazdy z tamtego okresu.

Współpracujemy też z władzami lokalnymi i regionalnymi działaczami, tworząc mapę turystyczną miejsc związanych z bitwą: cmentarzy, pomników, miejsc potyczek. Planujemy również wydać pomocniczy podręcznik dla szkół o wojnie polsko-bolszewickiej.

Jakie atrakcje będą dziś i jutro towarzyszyć otwarciu muzeum?

Dziś, czyli w sobotę 16 sierpnia poza uroczystym otwarciem, które odbędzie się o 13.00, i koncertem zespołu Mazowsze, zapraszamy o 16.00 na rekonstrukcję Bitwy Warszawskiej. Weźmie w niej udział około 150 rekonstruktorów, 50 koni i czołg Renault FT, a także samochody pancerne z 1920 roku. Rekonstrukcję zorganizowała Fundacja Grom. Siła i Honor. Będzie też można zwiedzić stoiska rekonstruktorów i obejrzeć wystawę historycznego uzbrojenia. Dziś też rozpoczyna się dwudniowy piknik wojskowy z pokazem współczesnego sprzętu i wyposażenia żołnierzy, stoiskami promocyjnymi instytucji wojskowych oraz wojskowym poczęstunkiem. Dziś od 17.00 będzie także można bezpłatnie zwiedzić muzeum. Natomiast jutro od 12.00 do 19.00 zapraszamy na piknik historyczny. Będzie można odwiedzić m.in. stoiska rekonstruktorów, wziąć udział w grze terenowej „Zostań ochotnikiem 1920”, w warsztatach dawnego rzemiosła czy przejechać się pojazdem historycznym. W niedzielę wstęp do muzeum także będzie bezpłatny. Nie można tego przegapić, dlatego zapraszamy wszystkich w ten weekend do Ossowa!