Twój głos się liczy! Weź udział w Plebiscycie Wydarzenie Historyczne Roku i wybierz w internetowym głosowaniu najlepszy projekt. Wśród inicjatyw nominowanych do nagrody są m.in. obchody Roku Jana Kowalewskiego, kryptologa i bohatera wojny polsko-bolszewickiej oraz „Lista Ładosia”, publikacja odtwarzająca nazwiska Żydów, którym polski poseł pomógł wyrobić „paszporty życia”.

– Celem naszego plebiscytu na Wydarzenie Historyczne Roku jest uhonorowanie organizatorów, twórców oraz inicjatorów najciekawszych przedsięwzięć historycznych minionego roku promujących historię i kulturę Polski w kraju i za granicą – mówi Elżbieta Lichocka, koordynator plebiscytu z Muzeum Historii Polski.

Do konkursu można zgłaszać takie projekty jak wystawy, portale internetowe, odkrycia archeologiczne, konferencje, przedsięwzięcia edukacyjne, filmy, gry, książki, audiobooki czy konkursy. Swoje propozycje przysyłają instytucje ogólnopolskie, środowiska polonijne, a także lokalne czy regionalne stowarzyszenia. W tym roku zgłoszono niemal dwieście projektów. – Zauważyliśmy, że w 2020 roku, w związku z pandemią koronawirusa, wiele wydarzeń odbywało się w sieci. Większość tegorocznych zgłoszeń dotyczy właśnie inicjatyw realizowanych w formie online – podaje koordynatorka plebiscytu.

Konkurs MHP składa się z dwóch etapów. W pierwszym jury pod przewodnictwem prof. Andrzeja Szczerskiego, dyrektora Muzeum Narodowego w Krakowie, wybrało po pięć projektów w trzech kategoriach: „Wydarzenie”, „Wystawa” i „Edukacja”. W finałowej piętnastce znalazło się sporo inicjatyw związanych z wojskowością i historią wojen. O tym, kto ostatecznie zwycięży, zdecydują, w drugim etapie konkursu, internauci w głosowaniu online.

Od hetmana do marszałka

Wśród rekomendacji jurorów są dwa zgłoszenia z Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku: otwarcie placówki oraz wystawa stała „Dla Rzeczypospolitej. Józef Piłsudski 1867–1935”. To pierwsza wystawa prezentująca całościowo postać marszałka i – jak zapewnia muzeum w Sulejówku – opowiadająca także o nieznanych faktach z życia Piłsudskiego. Organizatorzy zadbali również o przedstawienie kontekstu historycznego, zaprezentowali bowiem bogaty zestaw informacji o ówczesnej epoce.

Dwie nominacje otrzymał Instytut Solidarności i Męstwa im. Witolda Pileckiego w Warszawie. W kategorii „Wydarzenie” znalazła się publikacja „Listy Ładosia”. Była to pierwsza próba odtworzenia nazwisk posiadaczy dokumentów, które symbolicznie nazwano „paszportami życia”. O wystawienie fałszywych dokumentów (najczęściej paszportów latynoamerykańskich) dla 3262 Żydów starał się polski poseł w Szwajcarii Aleksander Ładoś. Według badań historyków 24–45 proc. Żydów mających „paszporty Ładosia” przeżyło Holokaust.
Druga nominacja dla Instytutu dotyczy wystawy „Zawołani po imieniu”. Opowiada ona o Polakach, którzy podczas okupacji niemieckiej zostali zamordowani za pomoc Żydom.

Internauci mogą zagłosować także na obchody 100-lecia II powstania śląskiego w Muzeum Powstań Śląskich w Świętochłowicach oraz obchody Roku ppłk. Jana Kowalewskiego, kryptologa, który złamał sowieckie szyfry przed Bitwą Warszawską. Z tej okazji Muzeum Tradycji Niepodległościowych w Łodzi zorganizowało m.in. pokój zagadek i słuchowisko „Zagadka Jana K.”.

Wśród wystaw nominowanych przez jury znalazła się nowa ekspozycja stała Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie „Skrzydła i ludzie XX wieku”. Można na niej obejrzeć np. unikatowe samoloty: PZL P.11c., Geest Moewe IV czy Messerschmitt Me 209, a także modele maszyn i silniki lotnicze.

Natomiast w kategorii „Edukacja” internauci mają do wyboru m.in.: internetowy serwis Polskiego Radia „Bitwa 1920” poświęcony starciu pod Warszawą z bolszewikami 15 sierpnia 1920 roku, wystawę online i film animowany „Hetman” opowiadające o życiu Stanisława Żółkiewskiego, jednego z najważniejszych wodzów Rzeczypospolitej, oraz grę internetową „The Crown – Korona Rzeczpospolitej” osadzoną w realiach XVI–XVIII-wiecznej Rzeczypospolitej.

Czas na głosowanie

Na najlepsze projekty można głosować do końca sierpnia. Wystarczy wejść na stronę konkursu www.whr.muzhp.pl i wybrać po jednym projekcie z każdej kategorii. Zwycięzców plebiscytu poznamy w połowie września w pałacu na Wyspie w Łazienkach Królewskich w Warszawie podczas uroczystej gali. Nagrodzeni otrzymają wówczas statuetki i dyplomy.

Plebiscyt organizowany jest po raz 14. W sumie zgłoszono do niego ponad tysiąc inicjatyw, a w głosowaniu online wzięło udział łącznie ponad 50 tys. internautów. W zeszłym roku we wszystkich trzech kategoriach wygrały wydarzenia związane z historią wojen i wojskowości. W kategoriach: „Edukacja” – strona internetowa „Powstańcy Śląscy", „Wydarzenie” – obchody 100-lecia I powstania śląskiego, a za najlepszą wystawę internauci uznali ekspozycję „Ochotnik. Witold Pilecki i jego misja w Auschwitz”.