Liczone w milionach złotych umowy na doradztwo i konsulting oraz niegospodarność na ogromną skalę – to część ustaleń kontroli działalności spółek wchodzących obecnie w skład Polskiej Grupy Zbrojeniowej w latach 2008 – 2015. Wyniki audytu tych firm szefostwo MON przedstawiło dziś posłom z komisji obrony.

Minister Antoni Macierewicz podkreślał podczas posiedzenia Sejmowej Komisji Obrony Narodowej skalę patologii, jaką odkryto w państwowych spółkach przemysłu obronnego. W jego ocenie miała ona bezpośredni wpływ na fatalną kondycję polskiej zbrojeniówki. A najlepszym tego miernikiem – dodał szef MON – są wyniki eksportu broni i sprzętu wojskowego. – W 2015 roku eksport Polskiej Grupy Zbrojeniowej nie przekroczył 78 milionów euro – ujawnił Antoni Macierewicz dodając, że nowemu kierownictwu zaledwie w kilka miesięcy udało się znacząco zwiększyć sprzedaż za granicę: – W pierwszym półroczu tego roku eksport PGZ przekroczył już 100 milionów euro.

Posłowie komisji wysłuchali dziś informacji ministra obrony na temat funkcjonowania oraz planów rozwoju Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Ale przy okazji resort oraz sama PGZ odnieśli się do pojawiających się w mediach zarzutów, iż przy obsadzaniu stanowisk w radach nadzorczych oraz zarządach spółek skonsolidowanych w Polskiej Grupie Zbrojeniowej dochodzi do nieprawidłowości. Zaprzeczali podczas posiedzenia komisji i wcześniej, na specjalnie zwołanej konferencji prasowej, m.in. informacjom o ogromnej skali tych zmian kadrowych.

Zmiany kadrowe i „zastanawiające lukratywne umowy”

Minister akcentował, że nowe szefostwo PGZ dało dotychczasowemu kierownictwu spółek zbrojeniowych kilka miesięcy na „wykazanie się” w pracy, a skala dokonanych już zmian nie jest tak wielka, jak opisywały to niektóre media. – W ostatnich dniach słyszałem, że w PGZ doszło do zmiany i mianowania 100 członków zarządu i rad nadzorczych. To duża liczba, ona dobrze podana robi wrażenie. Przypomnę jednak, że PGZ zatrudnia 20 tysięcy pracowników, a w zarządach i radach nadzorczych zasiada 800 osób. Zmiany dotknęły zaś jedynie setki osób – komentował minister.



Antoni Macierewicz wymienił posłom kilkanaście przykładów nieprawidłowości odkrytych podczas audytu, które musiały skutkować zmianami prezesów, rad nadzorczych oraz zarządów. Szef resortu pytał m.in. retorycznie: jakie argumenty sprawiły, że 15 spółek z PGZ w ciągu kilku lat przekazało Tomaszowi Hypkiemu, prezesowi medialnej Agencji Lotniczej Altair, 2 miliony 612 złotych jako zapłatę za konsulting i reklamę.

Jak podał minister, firmą, która zwarła najwięcej „zastanawiających i lukratywnych umów doradczo – konsultingowych”, jest Mesko. Spółka dostarczająca polskiej armii rakiety Spike zapłaciła m.in. 350 tysięcy złotych emerytowanemu generałowi brygady Jarosławowi Wierzcholskiemu, 200 tysięcy złotych emerytowanemu generałowi dywizji Zbigniewowi Czerwińskiemu. Kolejnych 160 tysięcy złotych otrzymał prezes PCO Ryszard Kardasz, który do niedawna był również prezesem spółki PIT Radwar i w tym samym czasie – jak ujawnił wiceminister Bartosz Kownacki – zasiadał także w dwóch radach nadzorczych innych firm.

– Mesko zapłaciło również za usługi konsultingowe pięć milionów złotych spółce Interarms, której kapitał zakładowy wynosi zaledwie 50 tysięcy złotych – wyliczał wiceminister Bartosz Kownacki. – Pytanie, kto się za tą spółką ukrywa? – dodał sekretarz stanu, który po opuszczeniu obrad komisji przez ministra Macierewicza omawiał wyniki audytu w spółkach należących do PGZ.

90 mln zł kar za 142 niewykonane umowy

Wiceminister odpowiedzialny za zakupy nowego uzbrojenia i sprzętu wojskowego podkreślał, że dowodów złego zarządzenia państwową zbrojeniówką w latach 2008 – 2015 jest dużo. – W latach 2008 – 2015 państwowe spółki przemysłu obronnego nie wykonały w terminie 142 umów, w wyniku czego łączna wysokość kar wyniosła 90 milionów złotych, a strata na upustach 100 milionów złotych. Najwięcej, bo 40 milionów złotych kar, musiała polskiej armii zapłacić Huta Stalowa Wola, za umowę na dostawę armatohaubic Krab – wymieniał Bartosz Kownacki.



Jedną z najgorzej zarządzanych spółek była według MON stocznia Gryfia. – Spółka, która zakończyła rok 2015 ze stratą 17 milionów złotych, wydała w latach 2011 – 2015 na usługi konsultingowe 7,5 miliona złotych – komentował Kownacki.
O efektach swoich działań naprawczych zapewniali też posłów szefowie Polskiej Grupy Zbrojeniowej. Prezes PGZ Arkadiusz Siwko ocenił, że podjęta trzy lata temu decyzja o konsolidacji państwowej zbrojeniówki była dobra, ale realizowana była zdecydowanie za wolno, a wręcz opieszale. Dlatego nowy zarząd PGZ musiał pilnie pomóc wielu firmom. – Gdyby nie decyzje nowego zarządu, stocznia Gryfia musiałaby zostać postawiona w stan upadłości. Tam brakowało już pieniędzy na wypłaty dla pracowników. Udzieliliśmy jej pożyczki i teraz staramy się, aby trafiły do niej zamówienia zarówno cywilne, jak i wojskowe – wyjaśniał Siwko.

PGZ walczy o rynki w Malezji, Pakistanie, Bangladeszu i Indiach

Nowy zarząd PGZ wymieniał, że skupił się szczególnie na dokończeniu procesu konsolidacji i restrukturyzacji, a także na odbudowie eksportu uzbrojenia i sprzętu wojskowego. Dzięki temu – zapewniał wiceprezes PGZ Maciej Lew-Mirski – udało się naprawić nawet te szkody z ostatnich kilkunastu lat, które wydawały się nienaprawialne. Jako przykład podał eksport do Malezji – nowe kierownictwo grupy jest „na najlepszej drodze, aby wyprostować kontrakt na dostawę czołgów do tego kraju”. Przypomnijmy, że nasze czołgi zostały tam dostarczone już lata temu, ale masz przemysł nie wypełnił zobowiązań offsetowych i w efekcie rynek ten zamknął się przed polskimi firmami. – Jesteśmy na dobrej drodze, aby otworzyć w Malezji centrum serwisowe dla zakupionych czołgów i w ten sposób zrealizować zaciągnięte zobowiązania – wyjaśniał Lew – Mirski. Podkreślił, że straty poniesione przez rodzimy przemysł z powodu niewypełnienia czołgowej umowy są ogromne. – Malezja kupiła niedawno 260 tureckich transporterów opancerzonych. Rosomak był o połowę tańszy od transportera, który wygrał. Niestety, polski przemysł miał tam drzwi zamknięte, bo nie potrafiliśmy zrealizować dostawy regimentu czołgów – komentował wiceprezes.

Jak wymieniał Lew – Mirski, PGZ zamierza walczyć o kontrakty m.in. w Pakistanie, do którego moglibyśmy dostarczyć karabiny MSBS (Modułowy System Broni Strzeleckiej), a także w Bangladeszu (systemy OPL) oraz Indie (również karabiny oraz systemu obrony przeciwlotniczej).