Niniejszy numer otwiera artykuł płk. rez. dr. hab. Przemysława Paździorka dotyczący analizy porównawczej współczesnych koncepcji prowadzenia działań zbrojnych – Joint Operations i Multi-Domain Operations z perspektywy ich struktury doktrynalnej, funkcjonalnej oraz zastosowania w praktyce operacyjnej. Autor zwraca uwagę na fundamentalne przesunięcia w percepcji i projektowaniu operacji militarnych. Twierdzi, że MDO nie jest tylko kolejnym etapem rozwoju dotychczasowej sztuki operacyjnej, lecz stanowi jej radykalne przedefiniowanie. W miejsce linearności, hierarchiczności i przestrzennego rozmieszczenia sił pojawia się logika efektów, decentralizacji decyzyjnej i dominacji w sferze poznawczej.
O analizie procesów i środków mających na celu zapewnienie poufności, integralności oraz dostępności informacji pisze dr hab. inż. Mariusz Frączek. Jeśli informacja jest uznawana za jedno z najcenniejszych aktywów, to wymaga skutecznego zarządzania oraz ochrony na każdym etapie jej cyklu życia. Koniecznością staje się elastyczne, innowacyjne i holistyczne podejście do tego zagadnienia. Organizacje, które potrafią zbudować kulturę bezpieczeństwa i skuteczne systemy reagowania oraz podejmować świadome decyzje ryzyka, osiągną nie tylko przewagę konkurencyjną, lecz także stabilność operacyjną.
Kolejną analizę doświadczeń z konfliktu rosyjsko-ukraińskiego i możliwości ich wykorzystania w Siłach Zbrojnych RP przedstawia ppłk dr Adrian Napora. Sugeruje, że wnioski ze zmagań sił ukraińskich powinny znaleźć odzwierciedlenie w działaniach taktycznych naszych sił zbrojnych. Chodzi zwłaszcza o wykorzystanie BSP, zapewnienie żywotności stanowisk dowodzenia oraz szkolenie rezerw i przygotowywanie nowo formowanych jednostek do prowadzenia działań. Ważnym elementem jest również wykorzystanie do wsparcia działań środowiska cywilnego oraz
pododdziałów wojsk obrony terytorialnej.
W następnym artykule płk rez dr hab. Marek Depczyński przedstawia wyniki badań, które stanowiły podstawę do kompleksowej oceny procesu odbudowy amerykańskiego i rosyjskiego potencjału uderzeniowego opartego na rakietach krótkiego i średniego zasięgu. Problem analizuje począwszy od końcowych lat zimnej wojny, kiedy to obie strony dysponowały w Europie siłami i środkami zdolnymi do przenoszenia ładunków jądrowych różnej mocy. I choć w 1987 roku podpisano traktat o redukcji rakiet krótkiego i średniego zasięgu, który miał zakończyć wyścig zbrojeń dwóch mocarstw, to zagrożenia bezpieczeństwa międzynarodowego spowodowały, że Stany Zjednoczone zaczęły wdrażać do wojsk lądowych zestawy rakiet średniego zasięgu. Również Rosjanie powrócili do produkcji rakiet średniego i krótkiego zasięgu. Autor twierdzi, że rozmieszczenie w Europie rakiet balistycznych średniego zasięgu zdolnych do przenoszenia broni jądrowej będzie traktowane przez Rosję jako egzystencjonalne zagrożenie i może wywołać jej natychmiastową reakcję, łącznie z możliwością przeprowadzenia prewencyjnego uderzenia wyprzedzającego na rejony ich rozmieszczenia. Powrót do rakiet balistycznych średniego zasięgu mogących przenosić broń jądrową może skutkować całkowitym demontażem globalnego systemu bezpieczeństwa.
Problem działań dezinformacyjnych w czasie operacji „Black Eagle” w Iraku w 2007 roku analizuje płk mgr inż. Piotr Nawrocki. Omawia, w jaki sposób prowadzono działania dezinformacyjne w celu wprowadzenia w błąd rebeliantów. Działania te stanowiły skuteczny element wsparcia działań kinetycznych oraz zapewniły siłom sojuszniczym swobodę wykonywania zadań. Autor twierdzi, że obecne środowisko walki, dające możliwości wykorzystania informacji i jej składowej – dezinformacji, wymusza wręcz na dowódcach i sztabach wszystkich szczebli uwzględnienie tych elementów w czasie planowania i prowadzenia działań.
Problem znaczenia megatrendów w zarządzaniu ciągłością działania przedsiębiorstw przemysłu zbrojeniowego porusza mgr inż. Paweł Owczarczyk. Jak ocenia, jest to złożony i wieloaspektowy proces, wymagający zaangażowania różnych metod badawczych i analizy danych. Wyzwaniem dla przedsiębiorstw produkcyjno-remontowych branży zbrojeniowej staje się właściwe zidentyfikowanie światowych megatrendów w zarządzaniu ciągłością procesów zarządczych, głównych i wspierających działania produkcyjne, wytwórcze i remontowe.
Jak zapewnić rozwój ponadprzeciętnych zdolności żołnierzy sił powietrznych? Takie pytanie stawia dr Małgorzata Zielińska. Autorka na podstawie badań stwierdza, że zarządzanie talentami jest i będzie ważne w budowaniu sprawnego i skutecznego systemu zarządzania żołnierzami. Podkreśla znaczenie procesów identyfikowania oraz rozwoju utalentowanych żołnierzy w strukturach sił zbrojnych.
Systemowi zarządzania kryzysowego w województwie opolskim we wrześniu 2024 roku jest poświęcony artykuł autorstwa dr Marty Kupryjańczyk, mgr. Krystiana Lecha i Łukasza Derkacza. Autorzy skupili się na analizie funkcjonowania zespołów ratownictwa medycznego w Nysie w czasie powodzi. Wskazują, że ograniczanie roli ratowników wyłącznie do podejmowania działań medycznych skutkuje niewykorzystaniem ich potencjału i w konsekwencji pogorszeniem jakości reakcji na sytuacje kryzysowe. Konieczne jest przewartościowanie dotychczasowego podejścia i uznanie ratownictwa medycznego za równoprawnego partnera w procesie zarządzania kryzysowego.
O charakterze zagrożeń, zarówno konwencjonalnych, jak i asymetrycznych, piszą ppłk mgr Arkadiusz Czeladzki i mgr Beata Machulska-Maziarczyk. Nasz kraj jest zmuszony do ponownego zdefiniowania swojego podejścia do polityki obronnej. Jej skuteczność opiera się na równoległym rozwoju współpracy sojuszniczej i autonomicznych zdolności reagowania. Gwarancją naszego bezpieczeństwa zewnętrznego jest, zdaniem autorów, członkostwo w NATO i UE, ale jego skuteczność osłabiają ograniczenia proceduralne i zróżnicowanie priorytetów politycznych państw członkowskich.
Autorzy ukraińscy, dr Roman Martyniuk i dr Ołeksij Daciuk, analizują konstytucję swojego kraju, która łączy w osobie prezydenta status głowy państwa, gwaranta wartości konstytucyjnych, naczelnego dowódcy Sił Zbrojnych Ukrainy oraz przewodniczącego Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy, tym samym czyni osobę prezydenta Ukrainy centralną postacią w systemie podmiotów sektora bezpieczeństwa i obrony. Autorzy twierdzą że w warunkach agresji zbrojnej Federacji Rosyjskiej precyzyjne określenie kompetencji prezydenta staje się kwestią nie wyboru, lecz konieczności.
Dodatkowym materiałem jest sprawozdanie płk. dr. hab. Krzysztofa Wysockiego z konferencji naukowej na temat determinant maskowania wojsk i obiektów wojskowych obecnie i w przyszłości, którą zorganizował Wydział Wojskowy Akademii Sztuki Wojennej.
Życzymy przyjemnej lektury i zachęcamy do publikowania swoich przemyśleń na łamach naszego czasopisma.
