Rada Ministrów przyjęła uchwałę o sfinansowaniu przebudowy siedziby Muzeum Żołnierzy Wyklętych, która znajduje się w kompleksie dawnego aresztu śledczego w Warszawie przy ul. Rakowieckiej. Inwestycja będzie finansowana z budżetu państwa i przeznaczone zostanie na nią w ciągu siedmiu lat 466,3 mln zł. Prace mają się zakończyć do 2030 roku.
– Rząd chce zbudować siedzibę Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL i w tym celu zostaną zabezpieczone środki finansowe, które potrzebne są na przebudowę obiektów budowlanych oraz aranżację wystaw stałych i wyposażenia biurowego muzeum – podała w komunikacie Kancelaria Prezesa Rady Ministrów po przyjęciu przez rząd pod koniec sierpnia uchwały w sprawie zagwarantowania finansowania projektu budowy muzeum.
Siedzibą placówki są budynki byłego aresztu śledczego Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego PRL przy ul. Rakowieckiej w Warszawie, które wymagają zaadoptowania na potrzeby muzeum. – Rada Ministrów przyjęła uchwałę o sfinansowaniu rewitalizacji kompleksu dawnego aresztu śledczego w Warszawie, który jest dziś Muzeum Żołnierzy Wyklętych. Uchwaliliśmy specjalną ustawę gwarantującą jego status, a teraz rząd przeznaczy środki na zakończenie tej inwestycji – poinformował w wystąpieniu na kanale YouTube Sebastian Kaleta, wiceminister resortu sprawiedliwości.
Zgodnie z uchwałą inwestycja zostanie sfinansowana z budżetu państwa. Przeznaczone zostanie na nią w ciągu 7 lat do 466,3 mln zł. Jak podała kancelaria premiera, realizacja inwestycji zaplanowana jest na lata 2024–2030. Muzeum będzie prezentować historię żołnierzy wyklętych, pokaże też dzieje społecznego oporu przeciwko totalitarnemu systemowi po 1944 roku.
Nowe muzeum ma być jednym z najnowocześniejszych tego typu obiektów w Polsce. Powstanie według projektu pracowni M.O.C. Architekci z Katowic, która w 2017 roku wygrała konkurs na przebudowę. – Ideą przewodnią projektu jest stworzenie na terenie zabudowań więzienia mokotowskiego nie tylko muzeum, ale także rodzaju miejsca pamięci, mauzoleum, swoistego pomnika upamiętniającego żołnierzy wyklętych i więźniów politycznych PRL – napisano w opisie projektu.
Jury konkursowe doceniło koncepcję uporządkowania istniejącego założenia aresztu śledczego z zachowaniem i wyeksponowaniem obiektów historycznych. Za wyróżniający pracę zabieg uznano wybudowanie na terenie kompleksu czterech rzeźbiarskich wież-świetlików, dostarczających światło na poziom podziemia.
Więzienie u zbiegu ul. Rakowieckiej i al. Niepodległości powstało w 1904 roku. W okresie dwudziestolecia międzywojennego był to jeden z największych i najcięższych polskich zakładów karnych. Podczas powstania warszawskiego, 2 sierpnia 1944 roku, w odwecie za próbę zdobycia więzienia przez żołnierzy Armii Krajowej, Niemcy rozstrzelali na jego terenie ok. 600 więźniów.
Po wycofaniu się Niemców z Warszawy więzienie zostało przejęte przez armię sowiecką, a następnie przekazane Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Areszt pełnił wówczas funkcję więzienia śledczego, wykonywano tam też wyroki śmierci. Jak podaje IPN, w okresie terroru komunistycznego, na podstawie wyroków sądów wojskowych zamordowano ok. 350–400 osób, a blisko tysiąc zamęczono w trakcie śledztwa. Wśród zabitych byli m.in.: gen. August Fieldorf „Nil”, mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka” (awansowany pośmiertnie do stopnia pułkownika), ppłk Łukasz Ciepliński „Pług” i rotmistrz Witold Pilecki (awansowany w wolnej Polsce do stopnia pułkownika). W mokotowskim więzieniu przetrzymywano również działaczy opozycji demokratycznej z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych.
Areszt przy Rakowieckiej został zamknięty w 2016 roku. Od tego samego roku działa tam Muzeum Żołnierzy Wyklętych. Placówka została założona z inicjatywy Ministerstwa Sprawiedliwości, a od 2022 roku podlega Instytutowi Pamięci Narodowej. Dyrektorem Muzeum został wówczas dr hab. Filip Musiał, dyrektor krakowskiego Oddziału IPN.
autor zdjęć: Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL
komentarze