Polska chce przejść od zakupów do współpracy przemysłowej ze Stanami Zjednoczonymi, obejmującej koprodukcję i serwis z udziałem polskich poddostawców – powiedziała wiceminister obrony Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, otwierając Transatlantyckie Forum Przemysłu Obronnego w Warszawie. O kooperacji mówił także szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Bartosz Grodecki.

W konferencji Transatlantic Defense Industry Access Forum wzięli udział przedstawiciele rządów i przemysłów Polski, USA, Ukrainy i Włoch, w tym ponad 90 firm z Polski i niemal tyle samo z USA. Na wstępie minutą ciszy uczczono ofiary zamachu, do którego doszło w sobotę w Krakowie. Wiceszefowa MON-u podkreśliła, że policjanci ryzykowali własne życie, działając tak, aby ofiar było jak najmniej. Uznanie dla funkcjonariuszy wyraził również minister Grodecki.

Jednym z wątków poruszanych podczas otwarcia forum były bariery administracyjne stojące na przeszkodzie bliższej współpracy przemysłowej. – Współpraca polsko-amerykańska, jeżeli chodzi o przemysł zbrojeniowy, ma bardzo długą historię, ale czas przejść na nowy poziom. Polska nie chce już być tylko kupującym, chce przejść do roli partnera – powiedziała Sobkowiak-Czarnecka. Jak dodała, wyrazem tego podejścia jest warunek, by kontraktom towarzyszyło lokowanie w Polsce centrów serwisowych, koprodukcja, zamówienia u polskich poddostawców lub inwestycje w polską edukację. Jak zaznaczyła, decyzja o tym, by w Polsce ulokować pierwsze poza Stanami Zjednoczonymi centrum serwisowe pocisków PAC-3 do systemu Patriot to dowód otwarcia nowego rozdziału w relacjach handlowych pomiędzy Polską a USA. Zwróciła uwagę, że wojna w Ukrainie pokazała, jak ważne jest nie tylko wyposażenie, lecz także utrzymanie i unowocześnianie sprzętu oraz związana z tym infrastruktura.

Wzmocnienie europejskiego przemysłu i współpraca transatlantycka

– Polska jest za tym, żeby europejski przemysł zbrojeniowy był jak najsilniejszy, ale nie uważam, aby stało to w sprzeczności ze współpracą transatlantycką. Wykorzystując mechanizm SAFE zainwestowaliśmy ponad 90% w polski przemysł zbrojeniowy. Dzisiaj nie chcemy tylko kupować. Chcemy koprodukować, kwestia transferu technologii jest dla nas kluczowa – powiedziała polityk. Dodała, że inwestycje w przemysł zbrojeniowy to nie tylko inwestycje w bezpieczeństwo, lecz także zysk dla polskiej gospodarki.

Sobkowiak-Czarnecka przypomniała o zmianach wprowadzonych w systemie pozyskiwania sprzętu wojskowego, tak by nowe technologie jak najszybciej trafiały do armii, a także o zapowiedzi przygotowania w przyszłym roku projektu ustawy o Agencji Uzbrojenia, która ma się zająć nie tylko zakupami sprzętu, lecz także badaniami i rozwojem oraz jego utrzymaniem i modernizacją.

Ambasador USA przy NATO Matthew Whitaker nazwał Polskę modelowym sojusznikiem, wskazując na wysokość wydatków obronnych i to, że nasz kraj nie polega jedynie na amerykańskich gwarancjach, lecz zwiększa własne zdolności obronne. – Odstraszanie wymaga inwestycji. Sojusznicy zgadzają się, że trzeba więcej inwestować w obronność. Zobowiązania polityczne i finansowe trzeba przekształcać w rzeczywiste zdolności. Musimy więcej produkować, potrzebujemy mocniejszych łańcuchów dostaw, szybszych dostaw z linii produkcyjnej na front – mówił Whitaker. Zwrócił uwagę na artykuł 3 Traktatu Północnoatlantyckiego, zobowiązujący sojuszników do inwestycji we własne bezpieczeństwo, ponieważ „ich zdolności pomagają zapewnić bezpieczeństwo całemu Sojuszowi”.

– Chcemy, aby sojusznicy czuli wsparcie USA i aby uczestniczyli w podnoszeniu zdolności NATO – powiedział ambasador. Zadeklarował też wsparcie dla współpracy amerykańskich firm z przedsiębiorstwami i władzami krajów Europy. Według Whitakera takie podejście sprzyja także tworzeniu i utrzymaniu miejsc pracy. – Musimy usuwać bariery administracyjne i handlowe – podkreślił. Zwrócił również uwagę na ogłoszone podczas szczytu NATO w Ankarze „nowe partnerstwo” między USA, Niemcami, Holandią, Szwecją i Polską, w której ma powstać serwis pocisków przechwytujących PAC-3 do systemu Patriot.

Dziękujemy za miliardowe zamówienia

Zastępca sekretarza handlu, dyrektor generalny Służby Handlowej Stanów Zjednoczonych i Zagranicy David L. Fogel wyraził wdzięczność Polsce za miliardowe zobowiązania na rzecz modernizacji wojska i za wzrost wydatków na cele obronne. – Doceniamy, że Polska wybiera amerykańskie firmy jako swoich preferowanych dostawców – powiedział Fogel i wskazał na zakupy samolotów F-35, śmigłowców Apache, czołgów Abrams, zestawów Patriot oraz zaawansowanych systemów radarowych. – Dziękuję, Polsko, ale jestem tu, by powiedzieć, że możemy zrobić razem znacznie więcej – dodał dyrektor i zwrócił uwagę, że amerykańskie firmy przyczyniają się do utrzymania 330 tys. miejsc pracy w Polsce w branżach energetycznej, nowoczesnych technologii i obronności.

Partnerstwo dla produkcji

– Polska i Stany Zjednoczone mają wspólny cel – żeby nasze kraje były bezpieczne i aby nasz sojusz był silny – podkreślił szef BBN-u Bartosz Grodecki. – Firmy potrzebują stabilności, by inwestować, inżynierowie potrzebują warunków, by rozwijać innowacyjność, nasze siły zbrojne potrzebują silnego przemysłu, który dostarcza sprzęt i utrzymuje go w sprawności – stwierdził.

Według szefa BBN-u „mamy ambicję zbudować trwałe partnerstwo, które umożliwi to, by w Polsce odbywało się więcej produkcji, prac badawczo-rozwojowych, było więcej transferu technologii” oraz „by polskie i amerykańskie firmy współpracowały, począwszy od najwcześniejszych etapów projektowania sprzętu”. Zaznaczył, że mogą w tym uczestniczyć duże i małe firmy, także startupy. – Są obszary, w których możemy robić więcej – obrona powietrzna i przeciwrakietowa drony i systemy antydronowe, amunicja, bezpieczna łączność, cyberbezpieczeństwo. Kolejnym priorytetem powinno być wspólne rozwijanie sztucznej inteligencji, która może pomagać identyfikować zagrożenia, analizować dane z pola walki i szybciej podejmować decyzje. Łącząc polskie talenty i amerykańskie technologie możemy wypracowywać praktyczne rozwiązania dla naszych sił zbrojnych – wyliczał Grodecki.

Organizatorem Transatlantyckiego Forum Przemysłu Obronnego była Ambasada Stanów Zjednoczonych w Polsce przy wsparciu Ministerstwa Obrony Narodowej. Kolejne spotkania w ramach tego przedsięwzięcia odbędą się w Krakowie i Rzymie.