Innowacyjny radar dalekiego zasięgu. Odrzutowy dron poszukiwawczo-uderzeniowy o zasięgu kilkuset kilometrów. Rój Bezzałogowych Statków Powietrznych do śledzenia obiektów podwodnych. Przedstawiamy produkty wyróżnione na XXXIV Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego – na początek laury Prezydenta RP, Ministra Obrony Narodowej oraz Rady Programowej MSPO.

Mobilny radar wstępnego wykrywania dalekiego zasięgu P-18PL.

Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego w Kielcach to obecnie trzecia co do wielkości – po paryskich Eurosatory i londyńskim DSEI – impreza wystawiennicza branży zbrojeniowej na Starym Kontynencie i jednocześnie największa w Europie Środkowo-Wschodniej. Prawie 30 lat temu organizatorzy MSPO – Targi Kielce – ogłosili, że chcą nie tylko pokazywać sprzęt i uzbrojenie, lecz także wyróżniać specjalnymi nagrodami te rozwiązania, które charakteryzują się oryginalnością i innowacyjnością, a przy tym znacząco zwiększają bezpieczeństwo żołnierzy.

O tym, do kogo trafią statuetki Defenderów, bo tak nazywają się targowe laury, decyduje jury, które składa się nie tylko z ekspertów z Sił Zbrojnych RP, ale również przedstawicieli władzy państwowej: Kancelarii Premiera, Biura Bezpieczeństwa Narodowego, ministerstw: Obrony, Spraw Zagranicznych, Spraw Wewnętrznych i Administracji, Rozwoju i Technologii, Edukacji i Nauki, a także reprezentantów Policji, Straży Granicznej i Straży Pożarnej.

Walka o Defendery zaczyna się jeszcze przed kieleckimi targami, ponieważ wystawcy muszą odpowiednio wcześniej zgłosić organizatorom konkursu swój akces. Jednak w przypadku trzech najważniejszych laurów MSPO – czyli przyznawanego od 15 lat przez prezydenta RP Grand Prix oraz wyróżnień specjalnych ministra obrony narodowej i Rady Programowej – ta zasada nie obowiązuje. Każdy z tych podmiotów może wybrać dowolny z produktów prezentowanych na MSPO.

Nagroda Prezydenta RP

Zgodnie z przyjętymi zasadami zwierzchnik Sił Zbrojnych RP przyznaje swoją nagrodę specjalną temu rozwiązaniu, które najlepiej podnosi poziom bezpieczeństwa żołnierzy Wojska Polskiego. W tym roku prezydent Karol Nawrocki zdecydował, że jego laur otrzyma Polska Grupa Zbrojeniowa SA i PIT-Radwar za mobilny radar wstępnego wykrywania dalekiego zasięgu P-18PL.

P-18PL jest radarem trójwspółrzędnym pozwalającym na określenie odległości danego obiektu, ale również kierunku jego lotu oraz wysokości. Jak podkreślają specjaliści, którzy byli zaangażowani w prace badawczo-rozwojowe nad tym produktem, wyróżnia się on na tle konkurencji tym, że dzięki temu, iż działa w paśmie metrowym VHF, jest w stanie wykrywać nie tylko środki napadu powietrznego, takie jak samoloty, śmigłowce i drony, z dużych odległości (300–400 km). Dzięki swojej innowacyjnej konstrukcji wykryje również te, które mają mocno zredukowaną tzw. sygnaturę radarową, czyli samoloty z technologią stealth.

Zgodnie z podpisaną w 2023 roku umową polscy żołnierze mają otrzymać 24 radary P-18PL, a pierwszy seryjny egzemplarz trafiłby do nich już w przyszłym roku. Dostawy wszystkich zakontraktowanych za ponad 3 mld złotych stacji radiolokacyjnych mają się zakończyć w 2035 roku.

Głębokie rażenie

Obok lauru Zwierzchnika Sił Zbrojnych najcenniejsza na MSPO jest nagroda specjalna ministra obrony narodowej. W ubiegłym roku uhonorowano nią bydgoską firmę Teldat za Wielośrodowiskowy Zautomatyzowany System Zarządzania Kryzysowego Jaśmin.

W tym roku wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz zdecydował, że jego laur otrzyma należąca do Grupy WB spółka Flytronic za system dronowy Gladius 2.

System dronowy Gladius 2. Fot. Łukasz Kermel

Bezzałogowiec, który nosi fabryczne oznaczenie Warmate-30, to skonstruowany w systemie skrzydła, napędzany silnikiem odrzutowym statek powietrzny, który poruszając się z prędkością poddźwiękową, jest w stanie razić cele oddalone nawet o 300 km. Jak podkreślają przedstawiciele Grupy WB, najnowszy efektor systemu poszukiwawczo-uderzeniowego Gladius jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych rozpoczętych po zbrojnej agresji Rosji na Ukrainę i dlatego intensywnie czerpie z zebranych w czasie tego konfliktu wniosków i doświadczeń.

To m.in. dlatego, aby zwiększyć jego skuteczność na polu walki, zdecydowano o znaczącym obniżeniu sygnatury radarowej i cieplnej – co osiągnięto m.in. poprzez konstrukcyjne ukrycie dysz silnika.

Zajrzeć w głębiny

Ostatnią z najważniejszych nagród przyznawanych na MSPO od kilkunastu lat jest laur Rady Programowej MSPO. W tym roku organ ten – którego pracami kierowała wiceminister obrony narodowej Magdalena Sobkowiak-Czarnecka (a w którego składzie znaleźli się również m.in. dr hab. inż. Paweł Chodak, dyrektor Działu Programów na rzecz Bezpieczeństwa i Obronności z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, oraz generałowie: gen. bryg. Krzysztof Klin, zastępca szefa Inspektoratu – szef logistyki w Inspektoracie Wsparcia Sił Zbrojnych, i gen. bryg. dr Romuald Maksymiuk, dyrektor Departamentu Polityki Zbrojeniowej MON) – postanowił wyróżnić konsorcjum naukowo-przemysłowe w składzie: Akademia Marynarki Wojennej (lider), Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych, Wojskowa Akademia Techniczna i Jastrzębska Spółka Węglowa SA za demonstrator technologii R-BSP (roju bezzałogowych statków powietrznych) do detekcji, klasyfikacji i śledzenia obiektów podwodnych.

Laur Rady Programowej MSPO otrzymało konsorcjum naukowo-przemysłowe w składzie: Akademia Marynarki Wojennej (lider), Instytut Techniczny Wojsk Lotniczych, Wojskowa Akademia Techniczna i Jastrzębska Spółka Węglowa SA za demonstrator technologii R-BSP (roju bezzałogowych statków powietrznych) do detekcji, klasyfikacji i śledzenia obiektów podwodnych. Fot. AMW

Uhonorowane rozwiązanie w dużym skrócie składa się z kilku niewielkich (o udźwigu około 10 kg) dronów typu quadrocopter. Poruszają się one w roju składającym się optymalnie z trzech–czterech statków powietrznych, osiadają w wyznaczonym rejonie morza i opuszczają do morskich głębin sensory (np. hydrofony), które pozwalają zlokalizować np. ukrywające się tam okręty podwodne przeciwnika.

Rada Programowa doceniła innowacyjność tego systemu, pokazywanego na MSPO w formie demonstratora technologii, nagradzając go swoim laurem specjalnym.