Ministrowie ds. europejskich zaakceptowali opracowany przez Komisję Europejską program SAFE. To nowy mechanizm finansowania wydatków na obronność w Unii. Zakłada on przeznaczenie ok. 150 mld euro na nisko oprocentowane pożyczki dla krajów członkowskich m.in. na zakup uzbrojenia i amunicji. Polska liczy na około 20 proc. tej sumy.
– Przyjęliśmy pierwszy na dużą skalę program inwestycji obronnych na poziomie UE o wartości 150 mld euro – powiedział w Brukseli Adam Szłapka, który reprezentował Polskę na posiedzeniu ministrów ds. europejskich. – To bezprecedensowy instrument, który wzmocni nasze zdolności obronne i wesprze nasz przemysł zbrojeniowy. Im więcej zainwestujemy w bezpieczeństwo i obronę, tym lepiej odstraszymy tych, którzy chcą nam zaszkodzić – dodał polski minister ds. Unii Europejskiej.
SAFE zakłada udzielanie państwom i europejskim przedsiębiorstwom z branży zbrojeniowej niskooprocentowanych i długoterminowych pożyczek. Program ma wzmocnić współpracę międzynarodową wewnątrz Unii i przyczynić się do wzrostu zamówień w europejskim przemyśle. Dlatego warunkiem sfinansowania inwestycji ze środków SAFE będzie złożenie wspólnego wniosku przez przynajmniej dwa państwa, a koszt komponentów pochodzących spoza UE, Ukrainy, Norwegii i Szwajcarii nie będzie mógł być wyższy niż 35 proc. kosztu produktu końcowego.
Od tej pierwszej zasady będzie jednak wyjątek. Przez pierwszy rok obowiązywania SAFE, Unia dopuści składanie wniosków przez pojedynczych członków Wspólnoty. Był to jeden z postulatów, o których przyjęcie zabiegała Polska. Drugą regułą, za którą skutecznie lobbował polski rząd było dopuszczenie finansowania już rozpoczętych inwestycji.
Środki z SAFE będą przydzielane na podstawie tzw. planów obronnych, opracowywanych przez kraje członkowskie i zatwierdzanych przez Komisję Europejską. Wstępne szacunki podawane przez rząd mówią, że Polska może liczyć nawet na ok. 20 proc. całego budżetu SAFE. Jak informował kilka dni temu wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz, fundusze te mogłyby zostać wykorzystane do sfinansowania produkcji m.in. systemów minowania narzutowego Baobab, przeciwlotniczych zestawów rakietowych Piorun, armatohaubic Krab czy bojowych wozów piechoty Borsuk.
– Wyjątkowe czasy wymagają wyjątkowych środków – skomentowała dzisiejszą decyzję Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej – Europa musi wziąć na siebie większą część odpowiedzialności za własne bezpieczeństwo i obronę. Dzięki SAFE nie tylko inwestujemy w najnowocześniejsze zdolności dla naszej Unii, Ukrainy i całego kontynentu, wzmacniamy również europejską bazę technologiczno-przemysłową obronności – dodała niemiecka polityk.
autor zdjęć: PGZ
komentarze