Ustawa o obronie ojczyzny wprowadziła wiele nowych rozwiązań. Dlatego Ministerstwo Obrony Narodowej przeprowadziło cykl szkoleń kaskadowych w jednostkach, aby wszyscy żołnierze mieli pełną wiedzę o zmienionych przepisach. Na naszym portalu regularnie publikujemy odpowiedzi ekspertów z MON-u na najczęściej zadawane pytania.

W roku akademickim 2022/2023 byłem studentem pierwszego roku w Wojskowej Akademii Technicznej. W trakcie studiów chciałem zmienić uczelnię i przenieść się do Lotniczej Akademii Wojskowej, wtedy nie było to jednak możliwe. Dokończyłem zatem pierwszy rok na WAT i zrezygnowałem z tej uczelni, decydując się na rekrutację do LAW-u w roku 2024. Złożyłem wszystkie dokumenty i przeszedłem niezbędne badania w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej. Czy są jakieś przepisy, z powodu których nie będę mógł zostać podchorążym LAW-u?

Najistotniejszą kwestią w omawianym przypadku jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, czyli tego np. czy zainteresowany zaliczył I rok studiów i zrezygnował z ich kontynuacji? Czy tylko „wytrwał” 12 miesięcy do zakończenia pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w trakcie kształcenia, bez zaliczenia I roku studiów (zgodnie z ich programem). Ustalenie rzeczonego stanu faktycznego będzie determinować określenie konkretnych rozwiązań (możliwości) w tym indywidualnym przypadku.

Niemniej jednak możemy się domyślać, iż autor pytania odbył dobrowolną zasadniczą służbę wojskową w uczelni wojskowej w wymiarze 12 miesięcy. Należy więc wskazać, iż brak jest podstaw prawnych, aby zainteresowany (nawet w przypadku pozytywnie zakończonej procedury rekrutacyjnej) został kolejny raz powołany do dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej poprzedzającej zawodową służbę wojskową pełnioną w trakcie kształcenia w uczelni wojskowej.

Jako żołnierz zawodowy jeszcze przed ślubem otrzymałem lokal mieszkalny z Agencji Mienia Wojskowego. Skoro jesteśmy małżeństwem wojskowym, czy w takiej sytuacji moja żona może nadal pobierać świadczenie mieszkaniowe?

Zgodnie z artykułem 21 ust. 7 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2022 roku, poz. 1623 oraz z 2023 roku, poz. 1872) w przypadku, gdy oboje małżonkowie są żołnierzami zawodowymi, jednemu z małżonków przysługuje prawo do zakwaterowania realizowane w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, a drugiemu w formie przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej albo wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Małżonkowi, który wybrał realizację prawa do zakwaterowania w formie przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, nie przysługuje przy przydziale norma dotycząca małżonka, który korzysta z innej formy realizacji prawa do zakwaterowania, np.: ze świadczenia mieszkaniowego. W sprawach związanych z realizacją prawa do zakwaterowania żołnierz zawodowy winien bezpośrednio kontaktować się z oddziałem regionalnym Agencji właściwym ze względu na miejsce pełnienia służby wojskowej. Wykaz adresów i telefonów do oddziałów Agencji (Działu ds. zakwaterowania) jest dostępny w zakładce „kontakt” na stronie internetowej www.amw.com.pl. Właściwy oddział Agencji w oparciu o ustalone okoliczności faktyczne indywidualnej sprawy udzieli żołnierzowi szczegółowych wyjaśnień w zakresie prawa do zakwaterowania.

Czy przed ostatnim wyznaczonym terminem egzaminu z wychowania fizycznego żołnierz zawodowy może przedłożyć przełożonemu zwolnienie z wychowania fizycznego na okres od kwietnia do końca czerwca, tak aby być zwolnionym z egzaminu sprawności? Jeżeli tak, to na jakiej podstawie? Do tej pory osoba ta brała czynny udział w zajęciach z WF-u.

Podstawę zwolnienia żołnierza zawodowego ze sprawdzianu w dniu sprawdzianu lub w danym roku kalendarzowym z przyczyn zdrowotnych stanowią:

1) zaświadczenie lekarskie wystawione zgodnie z art. 53, art. 55 ust. 1 i art. 55a ust. 7 ustawy z 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2023 roku, poz. 2780), w którym stwierdza się niezdolność do służby w terminie przeprowadzania sprawdzianu;
2) zaświadczenie jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi, w którym stwierdza się niezdolność do służby w terminie przeprowadzenia sprawdzianu;
3) decyzja organu albo uprawnionego podmiotu, o której mowa w art. 277 pkt 5 ustawy;
4) wystawione przez lekarza zaświadczenie, w którym stwierdza się niezdolność do przystąpienia do sprawdzianu sprawności fizycznej w terminie jego przeprowadzenia z uwagi na niezdolność do wykonywania ćwiczeń fizycznych objętych programem sprawdzianu;
5) wystawione przez lekarza zaświadczenie, w którym stwierdza się ciążę;
6) oświadczenie żołnierza zawodowego kobiety, w którym stwierdza się fakt karmienia dziecka piersią;
7) adnotacja personelu medycznego na karcie sprawdzianu, o której mowa w § 4 ust. 2, dokonana w dniu przeprowadzania sprawdzianu;
8) decyzja ministra obrony narodowej o odwołaniu realizacji sprawdzianu.

Żołnierza zwalnia się ze sprawdzianu w danym roku kalendarzowym w przypadku usprawiedliwionej nieobecności we wszystkich terminach, w których sprawdzian był prowadzony. Powyższe wskazuje, że żołnierz będzie miał usprawiedliwienie dotyczące wszystkich terminów przeprowadzenia sprawdzianu, jeżeli na każdym z terminów przedłoży stosowne zaświadczenie przez lekarza.

Kolejną kwestią jest przedłożenie wspomnianego zaświadczenia przez żołnierza w ostatnim dniu sprawdzianu (czerwiec) za okresy kwiecień–czerwiec. Takie działanie jest niedopuszczalne z punktu widzenia prawa, ponieważ zwolnienie lekarskie może być wystawione do trzech dni wstecz, a komisja egzaminacyjna nie może przyjąć takiego zaświadczenia ani też dowódca jednostki wojskowej w swoim rozkazie dziennym nie może usprawiedliwić nieobecności żołnierza na sprawdzianie sprawności fizycznej.

Czy przy organizacji pięciodniowego szkolenia na poligonie dla zaledwie dziesięciu żołnierzy obowiązkiem jest stworzenie planu zabezpieczenia medycznego, porządku dnia, wystawienie służby dyżurnej? Czy można zorganizować takie szkolenie w oparciu o jednostkę zarządzającą poligonem? Podczas szkolenia nie są wykorzystywane środki pozoracji pola walki, nie ma broni ani amunicji ostrej. Proszę o wskazanie podstaw prawnych, z których jasno wynika, jakich obowiązków musi dopełnić organizator szkolenia.

Wszystkie kwestie dotyczące funkcjonowania, organizacji szkolenia jednostek wojskowych i ośrodków szkolenia ujęte są w „Instrukcji działalności ośrodków szkolenia poligonowego” MON/DGRSZ Dow. Gen. 2/2015 i określone w indywidualnych instrukcjach ośrodków szkolenia oraz w rozkazach organizacyjnych każdej jednostki wojskowej.

Jakie są zasady przyznawania odprawy mieszkaniowej dla małżeństw w wojsku? Czy przy wyliczaniu wysokości należnej mi odprawy, zostanie uwzględniona norma przysługująca mojej żonie? I analogicznie, czy przy odprawie dla żony, zostanie uwzględniona norma dotycząca mnie?

Zgodnie z artykułem 23 ustawy z 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej odprawa mieszkaniowa przysługuje:

• żołnierzowi zawodowemu zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej:
- zamieszkałemu w kwaterze, o ile nabył on prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej;
- który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej.

• osobom (małżonkowi, zstępnym, wstępnym, osobom przysposobionym i osobom przysposabiającym) wspólnie zamieszkałym w dniu śmierci z:

1) żołnierzem zawodowym, który do dnia śmierci zajmował lokal mieszkalny lub nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, o ile do dnia śmierci nabył prawo do emerytury wojskowej lub jego śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową;
2) żołnierzem, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4a2 oraz żołnierzem pełniącym dobrowolną zasadniczą służbę wojskową albo terytorialną służbę wojskową, których śmierć pozostaje w związku ze służbą wojskową,
3) żołnierzem, o którym mowa w pkt 1 i 2, zmarłym w ciągu trzech lat po zwolnieniu ze służby wojskowej, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek urazów doznanych w czasie pełnienia służby lub chorób powstałych w tym czasie, albo w ciągu trzech lat po zwolnieniu ze służby, jeżeli śmierć nastąpiła wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej;
4) żołnierzem uprawnionym do odprawy mieszkaniowej w dniu zwolnienia ze służby wojskowej, który zmarł przed dniem wypłaty.

Zachęcamy, aby pytania i wnioski związane z prawem do odprawy mieszkaniowej w indywidualnych sprawach kierować bezpośrednio do dyrektora oddziału regionalnego Agencji Mienia Wojskowego właściwego miejscowo dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową.