Sejmowa Komisja Obrony Narodowej pozytywnie zaopiniowała projekt ustawy budżetowej na rok 2023 w zakresie wydatków na obronę narodową. Za przyjęciem rekordowo wysokiego budżetu obronnego, bo wynoszącego 3 procent szacowanego przyszłorocznego PKB, czyli ponad 97 mld złotych, głosowało 19 posłów, 18 wstrzymało się od głosu.


Zgodnie z procedurami parlamentarnymi, sejmowa Komisja Obrony Narodowej zobowiązana jest do zaopiniowania Komisji Finansów Publicznych części budżetu państwa obejmującej wydatki na obronę. Zawarte są one przede wszystkim w dwóch działach: 29. Obrona narodowa, wraz z dochodami i wydatkami, wynagrodzeniami i dotacjami; oraz 85. Budżety wojewodów (w zakresie działu 752. Obrona narodowa).

W czwartek odbyło się posiedzenie SKON kończące prace komisji nad projektem przyszłorocznego budżetu państwa w wymienionych obszarach. Z ramienia Ministerstwa Obrony Narodowej kluczowe plany finansowe resortu obrony przedstawił posłom wiceminister Wojciech Skurkiewicz. W swoim wystąpieniu podkreślał, że przyszłoroczny budżet obronny jest pierwszym stworzonym w rygorach ustawy o obronie ojczyzny i zakłada on rekordowe, bo szacowane na ponad 97 mld złotych (ok. 3 procent PKB) wydatki.

Wiceminister wyjaśniał, że w 2023 roku MON będzie przede wszystkim wzmacniało struktury i zdolności związków taktycznych działających na ścianie wschodniej kraju, Mowa tu o 16 i 18 Dywizji Zmechanizowanej. Do głównych celów resortu zaliczył także osiągnięcie gotowości operacyjnej przez Dowództwo Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, osiągnięcie przez wojska obrony terytorialnej pełnej gotowości do reagowania kryzysowego, zwiększenie liczebności Wojska Polskiego oraz dalsze tworzenie warunków dla zwiększenia obecności wojsk USA w Polsce.

Referując założenia planu finansowego, wiceminister wskazał, że przyszłoroczne wydatki majątkowe wyniosą 41,4% budżetu obronnego państwa, wydatki osobowe 17,3%, świadczenia pieniężne w tym emerytury i renty 13,9%, wydatki bieżące w ramach Centralnych Planów Rzeczowych 6,9%, dotacje i subwencje 4,2%, pozostałe wydatki na utrzymanie i szkolenie jednostek wojskowych 16,3%. – Wydatki obronne pozwolą na utrzymanie m.in. 125651 żołnierzy zawodowych; 25000 żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej; 38000 żołnierzy terytorialnej służby wojskowej – wyliczał wiceminister.

Analizując planowane na rok 2023 wydatki, wiceminister Skurkiewicz podkreślał, że w ich przypadku wzrosty sięgają od kilkudziesięciu do ponad stu procent. – Wydatki w obszarze Centralnych Planów Rzeczowych zaplanowano na kwotę 36,616 mld zł i będą one wyższe niż w 2022 roku o kwotę 15 mld 538 mln złotych, co oznacza wzrost o 73,7 procent. Wydatki majątkowe wzrosną do kwoty 29,97 mld zł i będą wyższe o 67% – mówił Wojciech Skurkiewicz.

Z rekordowej kwoty prawie 30 mld złotych na wydatki majątkowe, gros środków pochłonie modernizacja techniczna. Na nowy sprzęt i uzbrojenie MON chce przeznaczyć 24 mld 522 mln zł. – To wzrost o 64% względem 2022 roku – podkreślał Skurkiewicz. Największy wzrost, bo prawie o 126%, zaplanowano w zakresie wydatków na inwestycje budowlane. Pochłoną one w przyszłym roku prawie 4,8 mld zł.

W 2023 roku wojsko na zakupy środków materiałowych, czyli m.in. amunicji, materiałów wybuchowych, umundurowania i ekwipunku dla żołnierzy, a także materiałów pędnych i smarów, przeznaczy prawie 4 mld zł.

Referując parlamentarzystom założenia przyszłorocznego budżetu obronnego, wiceminister Skurkiewicz wskazywał, że obejmuje on również świadczenia emerytalno – rentowe dla prawie 157 tysięcy osób.

Po wiceministrze głos zabrał poseł Leszek Dobrzyński, który zaprezentował członkom SKON opinię podkomisji stałej obrony narodowej ds. budżetu i finansów Sił Zbrojnych RP na temat projektu budżetu. Poinformował on posłów, że podkomisja opiniuje pozytywnie plan budżetu, zgłaszając do niego jedynie jedną poprawkę. – Pozwoli ona zrealizować dodatek służbowy w wysokości 450 zł dla żołnierzy zajmujących stanowiska służbowe w jednostkach bojowych – wyjaśniał.

Poselska dyskusja

Zagadnieniem, które interesowało posłów Cezarego Grabarczyka oraz Czesława Mroczka, były źródła finansowania modernizacji technicznej i zagrożeń dla jego stabilności. Posłowie pytali m.in. o problemy ze sprzedażą obligacji państwowych, mających zasilić Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych. – Nie będziemy mogli poprzeć tego projektu budżetu bez wyjaśnienia planu finansowego możliwości zaciągnięcia tego długu – zadeklarował Czesław Mroczek. – Ten projekt nie spełnia jednego z bardzo ważnych wymogów ustawy o przebudowie i modernizacji sił zbrojnych, mianowicie nie przewiduje odpowiedniej kwoty na prace naukowe i prace rozwojowe. Zgodnie z wspomnianą ustawą 2,5 % budżetu obronnego powinno być przeznaczone na tego typu prace. Ten wymóg nie jest spełniony. A to wymóg ustawowy – dodał. Jego wątpliwości budzą także zakupy koreańskiej broni, przede wszystkim armatohaubic K9. – Zakup blisko 700 K9, oznacza de facto wygaszenie Krabów – mówił.

O racjonalność zakupu dronów Bayraktar TB2 oraz amerykańskich dronów MQ-9 Reaper, pytał poseł Paweł Poncyljusz. Powoływał się na wywiad z Serhijem Paszynskim, dyrektorem Stowarzyszenia Producentów Uzbrojenia i Sprzętu Wojskowego Ukrainy, w którym ten miał krytycznie oceniać zdolności bojowe tureckich dronów, a amerykańskie uznać za urządzenia dość łatwo zakłócane przez rosyjską armię.

Na pytania posłów odpowiadał wiceminister Wojciech Skurkiewicz. W przypadku dronów, zarówno tureckich i amerykańskich, podkreślał on, że dyskusja w tej sprawie musi być merytoryczna i rzeczowa, a tureckie drony udowodniły swoją skuteczność bojową nie tylko na Ukrainie, ale także podczas wojny azersko-armeńskiej, w Syrii i Iraku.

Odnosząc się do zakupów w Korei Południowej i do zarzutów o braku zamówień w polskim przemyśle obronnym, Wojciech Skurkiewicz podkreślał, w jak wyjątkowej sytuacji geopolitycznej znajduje się obecnie Polska. – Dyskutujemy w sytuacji pełnoskalowego konfliktu za naszą wschodnią granicą. Wykorzystujemy potencjał polskiego przemysłu obronnego w 100 procentach. Wszystko co jest on w stanie przygotować i wyprodukować, MON zamawia – mówił. Zaznaczył, że resort obrony musi pozyskiwać broń i wyposażenie najszybciej jak to możliwe. – Nie interesuje nas uzbrojenie, które trafi na wyposażenie Wojska Polskiego z polskich zakładów zbrojeniowych za 10 lat. Nas interesuje dozbrojenie i uzbrojenie wojska jak najszybciej. Polski przemysł obronny wykorzystujemy maksymalnie, a to, co nie jest możliwe do kupienia w Polsce, kupujemy poza granicami kraju – komentował.

Zenon Jagiełło, przewodniczący NSZZ Pracowników Wojska pytał z kolei o plan podwyżek dla pracowników cywilnych wojska. Wskazywał na trudną sytuację osób, których nie objęło ubiegłoroczne zwiększenie świadczeń, czyli m.in. pracowników wojskowych uczelni. Wojciech Skurkiewicz wyjaśniał, że na 2023 rok, resort obrony zaplanował spore podwyżki uposażeń pracowników cywilnych. – Wzrost płac wszystkich pracowników resortu obrony narodowej wyniesie 7,8% – poinformował wiceminister i podkreślił, że ostatnie lata przyniosły sporo podwyżek płac. – Podwyżki rzędu tysiąca czy tysiąca pięciuset złotych w latach minionych to był standard. Dzisiaj, jeżeli chodzi o średnią płacę pracowników cywilnych resortu obrony narodowej, to jest to 5563 zł brutto. Jeżeli chodzi o służbę cywilną w MON, czyli np. ponad 2 tysięcy osób pracujących w WKU, to średnia płaca wynosi 8311 złotych brutto – wyjaśniał wiceminister. Natomiast w kwestii płac pracowników wojskowych uczelni, to bazują one na dotacjach celowych przyznawanych uczelniom, o które do ministra występują ich komendanci.

Po dyskusji odbyło się głosowanie nad zaopiniowaniem projektu budżetu obronnego. Wniosek ten poparło 19 posłów, a 18 wstrzymało się od głosu.