moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Niemiecki żołnierz w grobie polskiego obrońcy

Podczas ekshumacji na Cmentarzu Poległych Obrońców Westerplatte wydobyto szczątki dwóch żołnierzy. Jeden z nich to mjr Henryk Sucharski, dowódca Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Natomiast w trumnie kpr. Andrzeja Kowalczyka, obrońcy półwyspu, znaleziono szczątki niemieckiego żołnierza – poinformował dr Karol Nawrocki, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.

– Widzimy, jak wiele tajemnic jest jeszcze wokół Westerplatte i jak wiele kwestii nie zostało do tej pory sprawdzonych i przebadanych – mówił dr Karol Nawrocki, dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku podczas konferencji prasowej. Spotkanie dotyczyło przeprowadzonych dziś rano dwóch ekshumacji na Cmentarzu Poległych Obrońców Westerplatte: szczątków mjr. Henryka Sucharskiego oraz kpr. Andrzeja Kowalczyka.

Prace związane są z budową nowego Cmentarza Żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte. Decyzje o ekshumacji wydał Instytut Pamięci Narodowej i Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Gdańsku, a zgodę na nią wyraziła rodzina mjr. Sucharskiego. Pracami kierował Filip Kuczma, kierownik Działu Archeologicznego muzeum. Uczestniczyli w nich m.in. Tomasz Jankowski, prokurator IPN i dr hab. Andrzej Ossowski z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.

Dwa groby

Dyrektor Nawrocki poinformował, że z grobu majora, komendanta Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte wydobyto metalową skrzynkę, w której, według pierwszych opinii archeologów i genetyków, znajdują się szczątki mjr. Sucharskiego.

Oficer po kapitulacji Westerplatte w 1939 roku był przetrzymywany w niemieckich obozach jenieckich. Po oswobodzeniu w lipcu 1945 roku przedostał się do 2 Korpusu Polskiego we Włoszech. Został mianowany dowódcą 6 Batalionu Strzelców Karpackich. – Zmarł 30 sierpnia 1946 w szpitalu wojskowym w Neapolu i został pochowany na Polskim Cmentarzu Wojskowym w Casamassima – mówił w czasie konferencji Wojciech Samól, kustosz w Dziale Naukowo-Edukacyjnym Muzeum II Wojny Światowej. W 1971 szczątki majora zostały przewiezione do Polski i złożone na Westerplatte. Wydobyta dziś skrzynia z prochami oficera została przewieziona do bazyliki św. Brygidy w Gdańsku. Będzie tam przechowywana do czasu powstania nowego cmentarza.

Nowa trumienka z prochami mjr. Henryka Sucharskiego.

Druga ekshumacja miała dotyczyć kpr. Andrzeja Kowalczyka. Żołnierz poległ 1 września 1939 roku podczas obrony składnicy przed Niemcami. Do tej pory uważano, że jego szczątki zostały odnalezione w 1963 roku w czasie prac związanych z budową nabrzeża na Westerplatte. – Został rozpoznany przez żyjących westerplatczyków na podstawie odkrytych przy nim przedmiotów – mówił Samól. Pochowano go na gdańskim cmentarzu Srebrzysko, a w 1992 roku prochy przeniesiono na Cmentarz Poległych Obrońców Westerplatte.

Dziś w miejscu pochówku kpr. Kowalczyka odnaleziono zbutwiałą trumnę i tabliczkę z datą urodzenia i śmierci żołnierza. – W trumnie w foliowym worku odkryliśmy zmielone szczątki ludzkie oraz elementy wyposażenia wskazujące na to, że są to szczątki niemieckiego żołnierza – podał Karol Nawrocki. Znaleziono fragmenty skórzanego pasa z klamrą z napisem „Gott Mit Uns”, menażkę, pozostałości dwóch niemieckich trzewików wojskowych, fragment skórzanej podpinki niemieckiego hełmu oraz metalowy guzik i sprzączkę. Zdaniem genetyków zmarły był 30-letnim mężczyzną, jednak po rodzaju plomb w zębach stwierdzono, że nie może to być polski żołnierz z 1939 roku. Poza tym część odnalezionego przy nim wyposażenia została wyprodukowana w III Rzeszy już po 1939 roku. – Dlatego uznajemy, że najprawdopodobniej są to szczątki niemieckiego żołnierza z roku 1945, gdy Niemcy bronili półwyspu Westerplatte przed Armią Czerwoną – stwierdził dyrektor Muzeum. Zapowiedział, że szczątki zostaną przebadane przez pracowników Zakładu Genetyki Sądowej PUM w Szczecinie.

Podnoszenie krzyża nagrobnego kpr. Andrzeja Kowalczyka.  

Jak mogło dojść do pomyłki z pochówkiem? Zdaniem dyrektora są dwie możliwości: albo odnaleziony w 1963 roku żołnierz nie był kapralem Kowalczykiem albo z cmentarza Srebrzysko ekshumowano niewłaściwe szczątki. – W księdze cmentarnej zanotowano, że nad kpr. Kowalczykiem pochowano nieznanego niemieckiego żołnierza, może więc polski żołnierz nadal tam leży, musimy to jak najszybciej sprawdzić – mówił Nawrocki.

Nekropolia za rok

Na Cmentarzu Poległych Obrońców Westerplatte, zbudowanym w 1946 roku pochowanych było tylko tych dwóch żołnierzy. Pozostałych kilka grobów ma charakter symboliczny. Budowa nowego Cmentarza Żołnierzy Wojska Polskiego, którego projekt wyłoniono w trakcie międzynarodowego konkursu, rozpocznie się w grudniu tego roku. Nekropolia ma być gotowa do 1 września 2022 roku. Wówczas odbędzie się oficjalny, państwowy pogrzeb obrońców Westerplatte.

Pochowane zostaną tam także szczątki dziewięciu żołnierzy z załogi Wojskowej Składnicy Tranzytowej. Odkryto je w 2019 roku w pobliżu cmentarza podczas trwających na Westerplatte badań archeologicznych. Specjaliści z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego zidentyfikowali pięciu z nich: plut. Adolfa Petzelta, kpr. Bronisława Peruckiego, kpr. Jana Gęburę, starszego strzelca Władysława Okrasę i legionistę Józefa Kitę. Trwają prace nad identyfikacją pozostałych szczątków odnalezionych na Westerplatte.

Trumienka ze szczątkami mjr. Henryka Sucharskiego.

Budowa cmentarza jest częścią I etapu powstawania na terenie półwyspu Muzeum Westerplatte i Wojny 1939, oddziału Muzeum II Wojny Światowej. Pod koniec roku mają rozpocząć się prace w historycznym budynku elektrowni, w którym w ostatnim kwartale 2022 roku ma zostać oddana do użytku pierwsza część ekspozycyjna Muzeum. – Pod koniec 2021 roku ogłosimy konkurs na pozostałe dwa etapy inwestycji – zapowiadał tydzień temu Nawrocki. Drugi etap obejmie m.in. placówkę „Fort”, magazyny amunicyjne, budynek zawiadowcy stacji. Z kolei ostatni fragment inwestycji to remonty i odbudowa kasyna, starych koszar, wartowni nr 3 i postawienie obiektu muzealnego.

Ruszył też kolejny, siódmy etap badań archeologicznych. – Skoncentrujemy się na odkryciu i udokumentowaniu wartowni nr 5, zniszczonej 2 września 1939 roku, w której zginęło co najmniej sześciu polskich żołnierzy oraz willi oficerskiej – podał tydzień temu Filip Kuczma. Będą również kontynuowane prace w pobliżu miejsca odnalezienia mogił polskich żołnierzy, aby upewnić się, że nie ma kolejnych grobów.

Zapowiedziano także kontynuację prac saperskich zmierzających do oczyszczania terenu Westerplatte z materiałów wybuchowych oraz kompleksowe badania geofizyczne terenu dawnej składnicy. Pozwolą one na uzyskanie informacji o położeniu i rozmiarach niewidocznych obecnie budynków i lejów po bombach.

Muzeum Westerplatte i Wojny 1939 ma być gotowe do 2027 roku, a jego koszt jest szacowany na 220 mln zł.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: MIIWŚ/ M.Bujak

dodaj komentarz

komentarze


Którą drogą do armii?
 
Nagroda dla reporterów „Polski Zbrojnej”
Więcej pieniędzy dla żołnierzy TSW
F-16 z misją PKW Orlik w Estonii
Offset dla „Wisły”
Brak perspektyw na szybką zmianę sytuacji w Ukrainie
Eurofightery znowu w Polsce
Rozmowy w Pałacu Prezydenckim o bezpieczeństwie
Dobrowolsi – czas start!
Pierwsze Homary-K w Wojsku Polskim
Podwójny Półmaraton Komandosa
Wielki test w West Point coraz bliżej
Więcej pieniędzy w portfelach żołnierzy
Operacja „Gryf” i „Rengaw” na Podlasiu
Żołnierze NATO nie pojadą do Ukrainy
Strzelczyni CWZS-u na pucharowym podium
Bruksela przed szczytem
„Brilliant Jump 2024”: finał długiego marszu
Nowy szef CWCR
Zmiany w zarządzie PGZ-etu
Nowoczesny system IBCS dla Wojska Polskiego
Medale dla sportowców z „armii mistrzów”
Nowoczesna łączność dla armii
Zmiany w dowództwie Żandarmerii Wojskowej
Szwecja kolejnym członkiem NATO
Komandosi szkolą psy bojowe w Iraku
Sukcesy wojskowych w żeglarstwie i łyżwiarstwie szybkim
Zachód przeciwko „korsarzom”
Zimowy sprawdzian podchorążych
Telefon zaufania dla żołnierzy
Szczury Pustyni dotarły do Polski
Palmiry – miejsce kaźni
Gdzie są szczątki Tu-154M? Podkomisja Macierewicza pod lupą
„Nie” dla wojskowej misji w Ukrainie
Jaką drogą po wojskowy indeks?
Leopardy jadą na poligon
Ostrożnie! Czołgi na drodze
Zamiana po włosku
Jakie podwyżki dla żołnierzy
Polska przystań brytyjskich jeńców
Abramsy pod dobrą opieką
Po Hucie Pieniackiej nie został ślad
Gwałty stały się bronią rosyjskiej armii
BAP przenosi się z Estonii na Łotwę
Air Show ’25 – do zobaczenia
Wojenny bohater na szubienicy
Podwyżki dla zawodowców coraz bliżej
Tajna misja polskiej agentki
Andrzej Grzyb: Ws. obrony cywilnej liczę na porozumienie ponad podziałami
W Polsce będzie centrum NATO-Ukraina
Będzie za co kupić koreańską broń
Priorytety dla armii
Szefowie obrony NATO o zakupach amunicji
Mocny sygnał od NATO
Co z podwyżkami dla żołnierzy?
Brąz razy sześć dla żołnierzy na mistrzostwach świata i Europy
Wojna o porządek świata
Złota taekwondzistka, srebrni hokeiści na trawie
Kleszcze dla wojska
Lista trupich główek
Wyposażenie indywidualne żołnierzy do wymiany

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO